მყინვარები ქრება: ახალი კვლევა და მეცნიერების მორიგი საგანგაშო პროგნოზი გლობალური დათბობის ფონზე
გლობალური დათბობა მყინვარების სწრაფ დნობას იწვევს, ახალი კვლევის თანახმად, მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში ყოველწლიურად ათასობით მყინვარი გაქრება. გლობალურმა დათბობამ, რაზეც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ადამიანი, პლანეტაზე ე.წ. ჰიდროლოგიური ციკლის მოშლა გამოიწვია. მსოფლიოს მდინარეების ნახევარზე მეტმა გადაუხვია ნორმას: 34% უფრო შეთხელდა, 21% უფრო შეივსო.
- მკვლევარები, როგორც წესი, ყურადღებას ამახვილებენ მსოფლიოს ყინულის გიგანტების მასისა და ფართობის დაკარგვაზე, თუმცა ახალ კვლევაში მეცნიერებმა გადაწყვიტეს, დაედგინათ, თუ რამდენი ცალკეული მყინვარი შეიძლება დადნეს ყოველწლიურად.
მათი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ მცირე ზომის ცალკეული მყინვარების დნობას შესაძლოა ნაკლები გავლენა ჰქონდეს ზღვის დონის აწევაზე, მათმა დაკარგვამ შეიძლება მნიშვნელოვნად დააზიანოს ტურიზმი და ადგილობრივი კულტურა.
"თითოეული მყინვარის გაქრობას შეიძლება მნიშვნელოვანი ლოკალური გავლენა ჰქონდეს, მაშინაც კი, თუ მისი დნობის წვლილი მცირეა“, - განუცხადა ჟურნალისტებს ციურიხის ETH-ისა და ბრიუსელის თავისუფალი უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა ვან ტრიხტმა.
- დღესდღეობით, მსოფლიო ყოველწლიურად დაახლოებით 1000 მყინვარს კარგავს, თუმცა კვლევაში ნათქვამია, რომ ეს ტემპი დაჩქარდება. ყოველწლიურად გამქრალი მყინვარების რაოდენობა 2041 წლისთვის 2000-ს მიაღწევს. ამ ტემპით, 2100 წლისთვის პლანეტის გარშემო 95 957 მყინვარი დარჩება, ანუ ნახევარზე ოდნავ ნაკლები.
თუმცა, გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია აფრთხილებს, რომ მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში დათბობა 1.5°C-ს გადააჭარბებს. ყველაზე უარესი სცენარის შემთხვევაში, როდესაც ტემპერატურა 4°C-ით მოიმატებს, 2050-იანი წლების შუა პერიოდისთვის ყოველწლიურად 4000-მდე მყინვარი გაქრება.
ისეთ ადგილებში, სადაც უპირატესად მცირე ზომის მყინვარებია, როგორიცაა ევროპის ალპები და სუბტროპიკული ანდები, მათი ნახევარი შესაძლოა ორ ათწლეულში გაქრეს. მსოფლიოს ისეთ ნაწილებში კი, სადაც უფრო დიდი მყინვარებია, როგორიცაა გრენლანდია და ანტარქტიდის პერიფერია, მყინვარების გაქრობა საუკუნის ბოლოს მოხდება.
წაიკითხეთ ასევე: