ირანში მიმდინარე სისხლიან და მასშტაბურ ანტისამთავრობო გამოსვლებში პროტესტის ახალი, რადიკალური და სიმბოლური ფორმა გამოჩნდა. სოციალურ ქსელებში ვირუსულად ვრცელდება კადრები, სადაც ირანელი ქალები სიგარეტს ქვეყნის უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის ცეცხლმოკიდებული პორტრეტებით უკიდებენ.
ეს ქმედება, რომელიც ირანის მკაცრი კანონმდებლობით მძიმე დანაშაულად ითვლება, რეჟიმისადმი დაუმორჩილებლობისა და უკიდურესი პროტესტის სიმბოლოდ იქცა.
რატომ არის ეს სიმბოლო ასეთი მნიშვნელოვანი?
ირანის თეოკრატიულ რეჟიმში აიათოლა ხამენეის გამოსახულების შეურაცხყოფა წარმოუდგენელ რისკთან არის დაკავშირებული. ამას ემატება ისიც, რომ ქალის მიერ საჯაროდ სიგარეტის მოწევა ქვეყანაში სოციალურად მიუღებელ და ხშირად აკრძალულ ქმედებადაც კი ითვლება.

ამ ორი „ტაბუს“ გაერთიანებით ირანელი ქალები მსოფლიოს აჩვენებენ, რომ ისინი აღარ აღიარებენ არც სახელმწიფო ძალაუფლებას და არც იმ მკაცრ სოციალურ შეზღუდვებს, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში მათ პირად თავისუფლებას ზღუდავდა.
პროტესტის ტალღა, რომელიც აღარ ცხრება
2026 წლის იანვრის მონაცემებით, ირანში ვითარება უკიდურესად დაძაბულია. რაც თავდაპირველად ეკონომიკური პრობლემებით, ინფლაციითა და საკვებზე ფასების ზრდით დაიწყო, მალევე გადაიზარდა ფართომასშტაბიან პოლიტიკურ მოძრაობაში.
თეირანისა და სხვა დიდი ქალაქების ქუჩებში ისმის შეძახილები: „სიკვდილი ხამენეის!“ მომიტინგეები მხოლოდ რეფორმებს აღარ სთხოვენ ხელისუფლებას - ისინი ისლამური რესპუბლიკის სისტემის სრულ დემონტაჟს ითხოვენ. ბევრი დემონსტრანტი ირანის ბოლო შაჰის ვაჟის, რეზა ფაჰლავის დაბრუნებასაც კი ითხოვს, რაც 1979 წლის რევოლუციის შედეგების სრულ გადახედვაზე მიანიშნებს.„მაჰსა ამინის მემკვიდრეობა“

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ პროტესტის ეს ფორმა პირდაპირი გაგრძელებაა 2022 წლის მოვლენებისა, რომლებიც 22 წლის მაჰსა ამინის დაპატიმრებასა და სიკვდილს მოჰყვა. შეგახსენებთ, რომ ამინი „მორალის პოლიციამ“ ჰიჯაბის არასწორად ტარების გამო დააკავა.
მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლება სასტიკად უსწორდება ქუჩის დემონსტრაციებს, წინააღმდეგობამ ციფრულ სივრცეში გადაინაცვლა. ვიდეოები, რომლებიც X-ზე (ყოფილი Twitter), Instagram-სა და Telegram-ზე ვრცელდება, მილიონობით ნახვას აგროვებს და ირანელი ქალების ხმას საერთაშორისო ასპარეზზე კიდევ უფრო ხმამაღლა აჟღერებს.
წაიკითხეთ ასევე: