პარტნიორები:
ავტორი:

10 აკრძალვა, რისი დარღვევის შემთხვევაშიც ირანელებს ციხე და სიკვდილი ემუქრებათ

10 აკრძალვა, რისი დარღვევის შემთხვევაშიც ირანელებს ციხე და სიკვდილი ემუქრებათ

ირანი დღეს მსოფლიოს ყველაზე მღელვარე წერტილია. ქვეყანა, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში მკაცრი თეოკრატიული რეჟიმის პირობებში ცხოვრობდა, უპრეცედენტო სამოქალაქო ომის ზღვარზეა. მას შემდეგ, რაც "მორალის პოლიციის" მიერ ჰიჯაბის "არასწორად" ტარების გამო დაკავებული 22 წლის მაჰსა ამინი საეჭვო ვითარებაში გარდაიცვალა, წლებია ირანის ქალაქებში პროტესტის ცეცხლი არ ქრება. ქალები საჯაროდ იჭრიან თმას და წვავენ თავსაბურავებს - ეს არის პასუხი იმ აბსურდულ და რეპრესიულ სისტემაზე, რომელიც ადამიანის პირადი თავისუფლების ყველა სფეროს აკონტროლებს.

წარმოგიდგენთ 10 უმკაცრეს აკრძალვას, რომლებიც ირანელების ყოველდღიურობას ჯოჯოხეთად აქცევს:

  • "სავალდებულო ჰიჯაბი" და ჩაცმულობის კონტროლი

1979 წლის რევოლუციის შემდეგ, ირანელი ქალებისთვის თმისა და სხეულის ფორმების დაფარვა კანონად იქცა. თუმცა, დღეს ეს მხოლოდ რელიგიური წესი არაა, არამედ პოლიტიკური იარაღია. "არასწორად" ტარებად ითვლება თუნდაც რამდენიმე ღერი თმის გამოჩენა თავსაბურავიდან. მამაკაცებს კი ეკრძალებათ დასავლური სტილის "ზედმეტად მოდური" ვარცხნილობები და შორტები.

  • საჯარო ცეკვა და მუსიკა

ირანში ქუჩაში ცეკვა ან სიმღერა მორალის წინააღმდეგ მიმართულ აქტად მიიჩნევა. განსაკუთრებით მკაცრია მიდგომა ქალების მიმართ - მათ ეკრძალებათ საჯაროდ სოლო სიმღერა ან მამაკაცების თანდასწრებით ცეკვა. ინტერნეტში გავრცელებული მხიარული ვიდეოების გამო ასობით ახალგაზრდაა დაპატიმრებული და იძულებითი აღიარებითი ჩვენებები აქვთ მიცემული.

  • სოციალური ქსელები და ციფრული იზოლაცია

ირანი ცდილობს შექმნას "დაბლოკოს მთელი რიგი საიტები". Facebook, X (Twitter), YouTube და ბოლო დროს Instagram-იც დაბლოკილია. ხალხი VPN-ებს იყენებს, თუმცა ხელისუფლება სისტემატურად ანელებს ინტერნეტს პროტესტების დროს, რათა სამხედროების მიერ ჩადენილი სისასტიკის კადრები მსოფლიომ არ ნახოს.

  • კერძო წვეულებები და შერეული შეკრებები

ირანის კანონმდებლობით, დაუქორწინებელი ქალებისა და მამაკაცების ერთად ყოფნა კერძო სახლშიც კი იკრძალება, თუ იქ ალკოჰოლი ან მუსიკაა. პოლიცია ხშირად ამტვრევს ბინების კარებს, ატარებს რეიდებს და აკავებს ახალგაზრდებს "ამორალური შეკრების" ბრალდებით.

  • ქალების დასწრება სპორტულ მატჩებზე

წლების განმავლობაში ირანელ ქალებს ეკრძალებოდათ სტადიონებზე შესვლა, რადგან მიიჩნეოდა, რომ მათ არ უნდა მოესმინათ მამაკაცი გულშემატკივრების "უხამსი შეძახილები". მიუხედავად იმისა, რომ FIFA-ს ზეწოლის გამო რამდენიმე მატჩზე დაუშვეს ქალები, სისტემური აკრძალვა კვლავ მრავალ ბარიერს შეიცავს.

  • რელიგიის თავისუფლების არქონა

ირანში მუსლიმად დაბადებულ ადამიანს არ აქვს უფლება გახდეს ათეისტი ან სხვა რელიგიის მიმდევარი. "განდგომილობა" უმძიმესი დანაშაულია, რომელიც ხშირად სიკვდილით დასჯას ითვალისწინებს. სახელმწიფო მხოლოდ "წიგნის ხალხს" (ქრისტიანებს, იუდეველებსა და ზოროასტრიელებს) ცნობს, თუმცა მათაც მუდმივად უთვალტვალებენ.

  • დასავლური სიმბოლიკა და დღესასწაულები

რეჟიმი ებრძვის ყველაფერს, რაც "დასავლურ ინტოქსიკაციას" უკავშირდება. ვალენტინობის დღეს მაღაზიებს ეკრძალებათ წითელი დათუნიებისა და გულების გაყიდვა. ასევე იდევნება ისეთი სიმბოლიკა, რომელიც ამერიკულ ან ევროპულ პოპ-კულტურას უკავშირდება.

  • ძაღლების გასეირნება

ირანის პარლამენტში პერიოდულად განიხილება კანონპროექტები, რომლებიც ძაღლებს "საშიშ და უწმინდურ" ცხოველებად აცხადებს. ბევრ ქალაქში პატრონებს ეკრძალებათ მათი ქუჩაში გასეირნება, რადგან ეს "დასავლური ცხოვრების სტილის ბრმა მიბაძვად" არის გამოცხადებული.

  • ჟურნალისტიკა და სიმართლის თქმა

ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც ეწინააღმდეგება სახელმწიფო პროპაგანდას, ითვლება "ეროვნული უსაფრთხოების წინააღმდეგ მიმართულ ქმედებად". ირანში ჟურნალისტები ყოველდღიურად რისკავენ სიცოცხლეს, როდესაც წერენ კორუფციაზე ან პოლიციის ძალადობაზე.

  • ლგბტქ+ იდენტობა

ეს არის თემა, რომელზეც ირანში საუბარიც კი სასიკვდილოა. ჰომოსექსუალობა კანონით ისჯება ფიზიკური დასჯით ან ჩამოხრჩობით. რეჟიმი სრულად უარყოფს ამ ადამიანების არსებობას და მათ წინააღმდეგ სისტემურ ტერორს ახორციელებს.

  • ვინ არიან "მორალის პოლიციელები"?

გზამკვლევი პატრული - ასე ჰქვია ოფიციალურად ორგანოს, რომელმაც ირანი სისხლიან ქაოსამდე მიიყვანა. ეს არის სპეციალური დანაყოფი, რომელიც თეთრ-მწვანე მიკროავტობუსებით გადაადგილდება ქალაქებში და "ისლამურ ეტიკეტს" აკონტროლებს. მათ აქვთ უფლება ქუჩაში გააჩერონ ნებისმიერი გამვლელი, შეამოწმონ მისი ჩაცმულობა, მაკიაჟი ან თანმხლებ პირთან ნათესაური კავშირი.

თუ "მორალის პოლიციელი" ჩათვლის, რომ თქვენი ჰიჯაბი ზედმეტად უკანაა გადაწეული, ის ვალდებულია დაგაკავოთ და გადაგიყვანოთ განყოფილებაში "საგანმანათლებლო კურსზე". სწორედ ასეთი "განათლების" დროს გარდაიცვალა მაჰსა ამინი, რამაც ირანის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი საპროტესტო ტალღა წარმოშვა.

ირანელი ხალხი დღეს იბრძვის არა მხოლოდ თავსაბურავის მოსახსნელად, არამედ იმ ფუნდამენტური უფლებისთვის, რომ იყვნენ საკუთარი ცხოვრების ბატონ-პატრონები.

იხილეთ ასევე:

ტეგები თემაზე: