“ყვავები იმახსოვრებენ იმ ადამიანების სახეებს, რომლებიც არ მოსწონთ და ინფორმაციას გუნდის წევრებსაც გადასცემენ“ - საინტერესო და სახალისო ფაქტები ყვავებზე
ყვავები ცნობილები არიან ადაპტირების უნარით, ინტელექტით და თავიანთი გამორჩეული, ხმამაღალი "ყივილით" - ამის გამო ადამიანები ხშირად მათ ხმაურიან და შემაწუხებლადაც მიიჩნევენ. ყვავები ფრინველთა იმავე ოჯახს მიეკუთვნებიან, რომელსაც ყორნები, ჩხიკვები, კაჭკაჭები და მაკნატუნები.
ყვავების სხვადასხვა სახეობა ცხოვრობს ყველა კონტინენტზე, გარდა სამხრეთ ამერიკისა და ანტარქტიდისა. ყვავები ჭკვიანი, მოხერხებული, ცნობისმოყვარე და სოციალური არსებები არიან. მეცნიერები დღემდე აგრძელებენ მათ შესწავლას და ახალ-ახალი უცნობი ფაქტების გარკვევას.
რამდენიმე საინტერესო ფაქტი ყვავების შესახებ:
- ყვავების სხვადასხვა ჯგუფს რეგიონული "აქცენტები" აქვთ და როცა მათ ახალ ჯგუფთან შეჩვევა სურთ, საკონტაქტოდ ამ "აქცენტებს" იყენებენ;
- ადამიანებმა შეამჩნიეს, როგორ დებენ ხოლმე ყვავები გზაზე კაკლებს, რათა მანქანებმა გადაუარონ და ნაჭუჭები დაამტვრიონ, რაც მათ ნიგვზის ჭამას უადვილებს;
- კვლევების მიხედვით, ყვავები იმახსოვრებენ იმ ადამიანების სახეებს, რომლებიც არ მოსწონთ და ამ ინფორმაციას თავიანთ ჯგუფში სხვა ყვავებსაც აცნობენ;
- ყვავებს კომპლექსური სოციალური ქცევებიც აქვთ. მაგალითად, როცა ერთი ყვავი კვდება, გარდაცვლილის გარშემო იკრიბებიან, რაც დაახლოებით, დაკრძალვას წააგავს. მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ ასეთი ქცევით, ყვავები არკვევენ, თუ რამ გამოიწვია ყვავის სიკვდილი, რათა შემდგომში ასეთ საფრთხეს თვითონაც თავი აარიდონ;
- ინტელექტუალი ფრინველები მათემატიკური გონებითაც ხასიათდებიან. ყვავებს ხმამაღლა დათვლა შეუძლიათ და რაც განსაკუთრებით საოცარია, მათ ნულის კონცეფციაც ესმით;
- გარკვეულწილად, ყვავები ინტელექტით პატარა ბავშვებს უტოლდებიან და ინტელექტის ერთ-ერთ ტესტში მათ მაიმუნებსაც კი აჯობეს;
- ყვავებს ლაპარაკიც შეუძლიათ: თუთიყუშების მსგავსად, ზოგიერთ ყვავს შეუძლია ადამიანის მეტყველების იმიტირების სწავლა;
- ყვავებს ადამიანების სახეებთან ერთად, მანქანების დამახსოვრებაც შეუძლიათ;
- მათ ხელსაწყოების გამოყენება და დამზადებაც შეუძლიათ: ხშირია, როცა ყვავები ხისა თუ მცენარის ტოტისგან კაუჭიან ხელსაწყოს ამზადებენ საკვების მოსაპოვებლად.
<iframe width="315" height="576" src="https://www.youtube.com/embed/Gr0SokfIIU8" title="Raven Plays Tic-Tac-Toe || ViralHog" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>კორნელის უნივერსიტეტის ორნიტოლოგიის ლაბორატორიაში მომუშავე ყვავების ექსპერტი კევინ მაკგოუენი საინტერესო ისტორიას გვიზიარებს. როგორც კევინი ყვება, ის რეგულარულად უყრიდა ყვავებს მიწისთხილს. ყოველთვის, როცა ის საკუთარი მანქანით სამსახურში მიდიოდა, საკვებისთვის მასთან ყვავების ჯგუფი მოფრინავდა. გარკვეული დროის შემდეგ, მაკგოუენმა მანქანა შეცვალა. ყვავებმა მას ყურადღება მანამ არ მიაქციეს, სანამ ერთ-ერთმა ყვავმა მაკგოუენი სახეზე არ იცნო.
<iframe width="315" height="576" src="https://www.youtube.com/embed/TeyrUfblxzA" title="Crows' Astonishing Tool-Using Intelligence #birds" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>-
ყვავები აგრეთვე საკვების დამალვის ოსტატებიც არიან. ამას იმ შემთხვევაში აკეთებენ, როცა შეამჩნევენ, რომ ვინმემ, მაგალითად ციყვმა დაინახა, რომ ისინი საკვებს იმარაგებენ.
როგორც ჩანს, ყვავებს ახალი რაღაცების მოსინჯვა და სწავლა, ახალი შესაძლებლობების გამოყენებაც მოსწონთ.
ზოგიერთი მეცნიერის აზრით, ყვავების ტვინი, სხვა ფრინველებთან შედარებით დიდი ზომის იმიტომაა, რომ ეს მათმა სოციალურმა ცხოვრებამ განაპირობა. ასე მოხდა ვეშაპისებრთა, სპილოების, პრიმატების და ყვავების შემთხვევაშიც: "ესენი ძალიან ჭკვიანი ცხოველთა ჯგუფებია, რომლებიც კომპლექსურ საზოგადოებაში ცხოვრობენ, სადაც ინდივიდებს ერთმანეთთან ურთიერთობა აქვთ",- აცხადებს ლომა პენდერგრაფტი, ვაშინგტონის უნივერსიტეტის კორვიდების (ფრინველთა ჯგუფი, რომელსაც ყვავები მიეკუთვნებიან) ექსპერტი.
მისივე თქმით, ამ ჯგუფებს შიგნით ურთიერთობები, შესაძლოა, ძალიან რთულიც კი გახდეს. მათ უწევთ იმის გარკვევა, თუ ვის შეუძლიათ ენდონ და ვის არა, კონფლიქტის დროს რომელი მათგანი დაიჭერს მათ მხარეს და რომელი - არა, ყველა ეს უნარ-ჩვევა სოციალური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია და დიდი ტვინის ძალას მოითხოვს.
<iframe width="489" height="576" src="https://www.youtube.com/embed/Cag05YVl-cM" title="The surprising intelligence of crows demonstrated in an experiment" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>იმის დასადგენად, თუ რამდენად ინტელექტუალურები არიან ყვავები, მეცნიერებმა მათ IQ -ს ტესტის მსგავსი გამოცდა მოუწყვეს. ეს გულისხმობს იმის გარკვევას, თუ რამდენად კარგად ასრულებენ ყვავები დავალებებს, როგორიცაა საკვების მისაღებად ძაფის მოქაჩვა, ყუთის გახსნის გზის მოძებნა ან ბარათებზე სურათების შესაბამისობების დადგენა. ეს ტესტები ყვავების პრობლემების გადაჭრის უნარებს ადგენს.
კორვიდების ექსპერტი ჯონ მარზლაფი აღწერს ყვავების მომხიბვლელობას და გვიბიძგებს, რომ დავაფასოთ მათი კამპანია: "ძალიან ცოტა გარეული ფრინველი მოგიკაკუნებთ ფანჯარაზე ან დაგირეკავთ ზარს იმისთვის, რომ საჭმელი გთხოვონ; ცოტა თუ შემოიჭყიტება ფანჯარაში იმის დასადგენად, რაიმე ზიანის მიყენება თუ შეგიძლიათ. საჩუქრების დატოვება და ძაღლების დაძახება პატრონების ხმის იმიტაციით - ეს მხოლოდ ყვავებს შეუძლიათ",- ამბობს მარზლაფი. "ყვავები არ ერიდებიან ადამიანების გამოცდას და მათ გამოყენებას იმის მისაღებად, რაც სჭირდებათ. ისინი გვიბიძგებენ, გავითავისოთ ჩვენი ბიოლოგიური როლი, როგორც საზოგადოების წევრებმა და არა როგორც მათმა ბატონებმა".
წყარო: discovermagazine
მოამზადა: ანა სიბოშვილმა
იხილეთ ასევე: