სომხეთის პოლიტიკურ ცაზე ნამდვილი მეხი გავარდა - ქვეყნის ყველაზე გავლენიანი, განუყრელი და ხშირად სკანდალური წყვილი, პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი და მისი მეუღლე ანა ჰაკობიანი, 30-წლიანი თანაცხოვრების შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ. ეს არ არის უბრალოდ ოჯახური დრამა; ეს არის ამბავი, რომელიც მოიცავს სამ ათეულ წელს, "ხავერდოვან რევოლუციას", ოთხ შვილს და უამრავ პოლიტიკურ ქარტეხილს.
სენსაციური აღიარება: "მე ვტოვებ რეზიდენციას"
ყველაფერი ანა ჰაკობიანის მოულოდნელი და ემოციური ვიდეომიმართვით დაიწყო, რომელიც მან "ფეისბუქის" საკუთარ გვერდზე გამოაქვეყნა. სომხეთის "პირველმა ლედიმ" პირდაპირ ეთერში დაადასტურა ის, რაზეც კულუარებში დიდი ხანია ჩურჩულებდნენ - მისი და ნიკოლ ფაშინიანის გზები გაიყო.
ჰაკობიანმა საზოგადოებას აცნობა, რომ უკვე დატოვა სამთავრობო რეზიდენცია და საცხოვრებლად ნაქირავებ ბინაში გადავიდა. მისმა განცხადებამ, რომ "სამოქალაქო ქორწინება დასრულდა", საზოგადოებაში დიდი დაბნეულობა გამოიწვია. საქმე ისაა, რომ სულ ცოტა ხნით ადრე ვრცელდებოდა ინფორმაცია, თითქოს წყვილმა ოცდაათწლიანი კავშირი ოფიციალურად დააკანონა, თუმცა ანამ განმარტა, რომ საუბარი იყო სწორედ იმ კავშირის დასრულებაზე, რომელიც მათ 30 წელი აერთიანებდათ.

"ყველა ჩემს მეგობარს, ნაცნობსა თუ უცნობს, ახლობელსა თუ შორეულ ნათესავს და ჩემს ყველაზე ახლობელ ადამიანებსაც კი ვატყობინებ: ეს თემა ჩემთან განხილვას არ ექვემდებარება. მე მას ტაბუს ვადებ. მოგიწოდებთ, ძვირფასო ხალხო, ნუ დაკარგავთ დროს ამ საკითხის განხილვაზე - ეს იქნება ფუჭი და უშედეგო ცდა.", - დაწერა ჰაკობიანმა.
განსაკუთრებით სიმბოლური იყო ვიდეოს ის ნაწილი, სადაც ანამ თავისი ძვირფასეულობა აჩვენა - საჩუქრები, რომლებიც წლების განმავლობაში პროტოკოლით ჰქონდა მიღებული. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ყველა ნივთს, სამკაულსა და სამოსს, რომელიც სახელმწიფოს ეკუთვნოდა, უკან აბრუნებს.
ნიკოლ ფაშინიანის საჯარო მონანიება
პრემიერ-მინისტრი მეუღლის ამ ნაბიჯს სოციალურ ქსელშივე გამოეხმაურა. მისი პოსტი უფრო მეტად აღსარებას ჰგავდა, ვიდრე პოლიტიკურ განცხადებას. ფაშინიანმა აღიარა, რომ ანა მისთვის მთელი ცხოვრების მანძილზე ყველაზე დიდი საყრდენი იყო.
"ბოლო 30 წლის განმავლობაში, ყველა რთულ დღეს ის ჩემ გვერდით იყო, იყო ჩემი საყრდენი და იმედი. არ ვარ დარწმუნებული, ვიყავი თუ არა მე ასეთივე მისთვის. შესაძლოა, მე მას იმაზე მეტი სევდა მოვუტანე, ვიდრე იმსახურებდა, რისთვისაც ბოდიშს ვუხდი", — დაწერა პრემიერმა.

როგორ დაიწყო ყველაფერი: სიყვარული უნივერსიტეტის კიბეებზე
ამ წყვილის ისტორია 1990-იანი წლების დასაწყისში იწყება, როდესაც სომხეთი დამოუკიდებლობის პირველ, მძიმე ნაბიჯებს დგამდა. 1992 წელს, ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე, მეხუთე კურსის სტუდენტმა ნიკოლ ფაშინიანმა პირველკურსელი ანა ჰაკობიანი დაინახა.
თავის ავტობიოგრაფიულ წიგნში "დედამიწის საპირისპირო მხარე", ფაშინიანი ამ შეხვედრას განსაკუთრებული სითბოთი აღწერს: "იმ დღეს, როცა ის უნივერსიტეტის კიბეებზე დავინახე, ვერც კი წარმოვიდგენდი, რომ ჩემი ცხოვრების ყველაზე მნიშვნელოვანი ადამიანი გახდებოდა".

მათი ურთიერთობა პროფესიულ ნიადაგზე განვითარდა. ანა მაშინ მხოლოდ 17 წლის იყო, როდესაც გაზეთში სტატიის გამოსაქვეყნებლად მივიდა, სადაც ნიკოლი მუშაობდა. ანა იხსენებს, რომ ნიკოლს ერთი ნახვით შეუყვარდა, თავად კი თავიდან უფრო თავშეკავებული იყო და მისი გრძნობები თანდათან, საერთო ინტერესებისა და ბრძოლის ფონზე გაღვივდა.
30 წელი "ქაღალდის" გარეშე: რატომ არ იყო ქორწინება ოფიციალური?
ბევრისთვის გაუგებარი იყო, რატომ არ ჰქონდათ რეგისტრირებული ქორწინება წყვილს, რომელსაც ოთხი შვილი ჰყავს. ამ კითხვაზე პასუხი ფაშინიანის პოლიტიკურ წარსულშია.
1990-იან და 2000-იან წლებში ნიკოლ ფაშინიანი იყო რადიკალური ოპოზიციონერი ჟურნალისტი და აქტივისტი. ის მუდმივად იმყოფებოდა დაპატიმრების, დევნისა და ქონების კონფისკაციის საფრთხის ქვეშ. როგორც თავად პრემიერმა განმარტა, მათ შეგნებულად არ მოაწერეს ხელი, რათა დაეცვათ ოჯახი. მათი საერთო ბინა ანას სახელზე იყო რეგისტრირებული, რათა ნიკოლის დაპატიმრების შემთხვევაში, შვილები ჭერის გარეშე არ დარჩენილიყვნენ.

ეს არაფორმალური, მაგრამ მყარი კავშირი გაგრძელდა მაშინაც, როდესაც ფაშინიანი პრემიერ-მინისტრი გახდა. ანა აკოპიანი არ იყო ტიპური "პირველი ლედი", რომელიც მხოლოდ ოფიციალურ მიღებებზე ჩნდებოდა - ის აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ხელმძღვანელობდა ფონდებს და ხშირად ხდებოდა კრიტიკის ობიექტიც.
ოთხი შვილი და საჯარო ცხოვრება
წყვილის ოთხივე შვილი საზოგადოების ყურადღების ცენტრშია:
მარიამი (დაბ. 1998) - უფროსი ქალიშვილი, რომელიც მამის გაპრემიერების შემდეგ ხშირად ჩნდებოდა საჯაროდ.
აშოტი (დაბ. 2000) - რომელმაც სამხედრო სამსახური ყარაბაღში მოიხადა, რაც მაშინ დიდ პოლიტიკურ ჟესტად შეფასდა.
შუშანი (დაბ. 2007)
არპი (დაბ. 2015) - ოჯახის ნაბოლარა, რომელიც ხშირად ჩნდება პრემიერის ოჯახურ ფოტოებში.
კრიტიკა და ეჭვები: "შოუ" თუ რეალობა?
მიუხედავად დრამატული განცხადებებისა, სომხური საზოგადოების ნაწილი ამ ამბავს სკეპტიკურად უყურებს. "ფეისბუქსა" და "ტელეგრამ-არხებზე" დისკუსია არ წყდება. ადამიანები სვამენ კითხვას - რატომ გახდა საჭირო პირადი ცხოვრების ასეთი საჯარო გამოფენა?
ბევრი მიიჩნევს, რომ ეს არის წინასწარ დაგეგმილი პიარ-სვლა, რათა ყურადღება გადავიდეს ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური პრობლემებიდან პირად დრამაზე. "აცხადებთ ახალ სეზონს? რა კლოუნადაა!", "საინტერესოა, ნუთუ გგონიათ, რომ ამ ამბავს დავიჯერებთ?" - წერენ მომხმარებლები.

თუმცა, მეორე მხარე ანა ჰაკობიანს თანაუგრძნობს. მათთვის ის არის ქალი, რომელმაც მეუღლესთან ერთად გაიარა უმძიმესი წლები - იატაკქვეშეთი, ციხეები, რევოლუციის ეიფორია და ბოლოს, ომის შემდგომი მძიმე პერიოდი.
რატომ აკრიტიკებდნენ ანა ჰაკობიანს? – „რუხი კარდინალი“ თუ პოლიტიკური აქტივისტი?
ანა ჰაკობიანი არასოდეს ყოფილა პირველი ლედი, რომელიც მხოლოდ მეუღლის ჩრდილში ყოფნით კმაყოფილდებოდა. სწორედ ამ აქტიურობამ და მისმა პირდაპირმა ჩარევამ ქვეყნისთვის სენსიტიურ საკითხებში, ის საზოგადოების დიდი ნაწილის სამიზნედ აქცია. კრიტიკის ტალღა რამდენიმე ძირითად მიმართულებას მოიცავდა:
ოპოზიცია და ექსპერტები ანას ხშირად ადანაშაულებდნენ იმაში, რომ ის კადრების შერჩევასა და მნიშვნელოვან სახელმწიფოებრივ გადაწყვეტილებებზე ახდენდა გავლენას. მას „რუხ კარდინალსაც“ კი უწოდებდნენ, რომელიც პრემიერ-მინისტრის სახელით მართავდა გარკვეულ პროცესებს.
განსაკუთრებული კრიტიკა მოჰყვა 2020 წლის ყარაბაღის ომის დროს მის გამოჩენას სამხედრო ფორმაში. ანამ შექმნა ქალთა რაზმი „ერატო“ და საბრძოლო მომზადებას გადიოდა. ბევრმა ეს პიარ-სვლად და ჯარისკაცების შეურაცხყოფად აღიქვა, განსაკუთრებით ომში დამარცხების შემდეგ.

მიუხედავად იმისა, რომ ფაშინიანი ხელისუფლებაში "ხალხის კაცის“ იმიჯით და კორუფციასთან ბრძოლის ლოზუნგით მოვიდა, ანა ჰაკობიანს ხშირად საყვედურობდნენ ძვირადღირებული სამოსის, აქსესუარებისა და ფუფუნების სიყვარულისთვის. მის მიერ დაარსებული საქველმოქმედო ფონდები კი ხშირად ხდებოდა ეჭვის საგანი - ოპოზიცია ამტკიცებდა, რომ ბიზნესმენებს იქ ფულის ჩარიცხვას აიძულებდნენ პოლიტიკური კეთილგანწყობის სანაცვლოდ.
დასასრული თუ ახალი დასაწყისი?
ანა ჰაკობიანის განცხადებით, მისი და ნიკოლის გზები საბოლოოდ გაიყო. ის ფაქტი, რომ მან დატოვა სამთავრობო რეზიდენცია და უარი თქვა ყველა პრივილეგიაზე, მიანიშნებს, რომ ეს არ არის უბრალოდ "ტაქტიკური სვლა".
სომხეთის ისტორიაში ყველაზე ხმაურიანი და განხილვადი წყვილი ახლა ცალ-ცალკე აგრძელებს ცხოვრებას. როგორი იქნება მათი მომავალი და როგორ აისახება ეს ფაშინიანის პოლიტიკურ კარიერაზე, ამას დრო აჩვენებს. ერთი რამ კი ცხადია: 30-წლიანი ეპოქა, რომელიც უნივერსიტეტის კიბეებზე დაწყებული სიყვარულით დაიწყო, ქვეყნის მთავარ პოლიტიკურ სკანდალად იქცა.