"ირანის მარგალიტს", რომელიც აქამდე ხელშეუხებელი იყო, დაარტყეს - რით არის მნიშვნელოვანი ხარგის კუნძული
ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომის პირველ ორ კვირაში, როდესაც ამერიკის შეერთებული შტატებისა და ისრაელის ძალები ირანის სხვადასხვა სამხედრო და ენერგეტიკულ ობიექტებს ბომბავდნენ, ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი ხელუხლებელი დარჩა — ხარგის კუნძული.
- მიუხედავად იმისა, რომ კუნძული მცირე ზომისაა, ის ირანის ეკონომიკისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. სწორედ აქედან გადის ქვეყნის ნედლი ნავთობის ექსპორტის დაახლოებით 90%, რის გამოც მასზე თავდასხმა რეგიონში სერიოზული ესკალაციის რისკად ითვლება.
თუმცა პარასკევს ვითარება შეიცვალა. აშშ-ის ძალებმა კუნძულზე მდებარე სამხედრო ობიექტებს დაარტყეს. როგორც ამერიკელი ოფიციალური პირები და ირანის სახელმწიფო მედია იუწყებიან, ნავთობით ვაჭრობასთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურა დაზიანებული არ არის.
- რატომ არის კუნძული ასეთი მნიშვნელოვანი?
კუნძული სპარსეთის ყურეში, ირანის სანაპიროდან სულ რაღაც 25 კილომეტრში მდებარეობს. ის მკაცრი სამხედრო კონტროლის ქვეშაა და ხშირად „აკრძალულ კუნძულსაც“ უწოდებენ.
კუნძულზე მდებარე გრძელი ნავმისადგომები საკმარისად ღრმა წყლებში შედის, რათა ნავთობის სუპერტანკერებმა ტვირთის აღება შეძლონ. სწორედ ამიტომ, ხარგის კუნძული ირანის ნავთობის დისტრიბუციის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ცენტრად ითვლება. აქედან გადის ქვეყნის ნედლი ნავთობის ექსპორტის დაახლოებით 90%.
კუნძული ათწლეულებია ირანის ეკონომიკისთვის გადამწყვეტ როლს ასრულებს. Central Intelligence Agency-ის 1984 წლის დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ეს ობიექტები „ირანის ნავთობის სისტემაში ყველაზე მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურაა და მათი უწყვეტი მუშაობა ქვეყნის ეკონომიკური კეთილდღეობისთვის აუცილებელია“.
ამ თემაზე ცოტა ხნის წინ კომენტარი გააკეთა ისრაელის ოპოზიციის ლიდერმა იაირ ლაპიდმაც. მისი თქმით, ამ ტერმინალის განადგურება ირანის ეკონომიკას სერიოზულ ზიანს მიაყენებდა და ქვეყანას მძიმე მდგომარეობაში ჩააგდებდა.
Reuters-ის მონაცემებით, ირანი მსოფლიოში ნავთობის მიწოდების დაახლოებით 4.5%-ს უზრუნველყოფს. ქვეყანა ყოველდღიურად დაახლოებით 3.3 მილიონ ბარელ ნედლ ნავთობს და დამატებით 1.3 მილიონ ბარელ კონდენსატსა და სხვა ნავთობპროდუქტებს აწარმოებს.
- მიმდინარე მოვლენები
პარასკევს დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-ის სამხედროებმა ხარგის კუნძულზე ძლიერი საჰაერო დარტყმები განახორციელეს. მისი თქმით, ეს იყო „ახლო აღმოსავლეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი დაბომბვა“, რომლის მიზანიც კუნძულზე არსებული სამხედრო ობიექტების განადგურება იყო.
აშშ-ის სამხედრო წარმომადგენელმა CNN-თან განაცხადა, რომ განხორციელებული დარტყმები „ფართომასშტაბიანი“ იყო, თუმცა კუნძულზე არსებული ნავთობის ინფრასტრუქტურა მიზანმიმართულად არ დაუზიანებიათ. მისი თქმით, ოპერაციის დროს სამიზნეებად შერჩეული იყო სამხედრო ობიექტები, მათ შორის საზღვაო ნაღმების საწყობები, რაკეტების შესანახი ბუნკერები და სხვა სამხედრო ინფრასტრუქტურა.
ირანის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო „ფარსის“ ცნობით, კუნძულზე 15-ზე მეტი აფეთქება მოხდა, თუმცა ნავთობის ინფრასტრუქტურა არ დაზიანებულა. თეირანში მდებარე სამხედრო სარდლობის შტაბის ინფორმაციით, ნავთობისა და ენერგეტიკის ინფრასტრუქტურაზე ნებისმიერი თავდასხმა საპასუხო მოქმედებებს გამოიწვევს - ასეთ შემთხვევაში ირანი დარტყმებს მიაყენებს რეგიონში მოქმედ იმ ნავთობკომპანიების ობიექტებს, რომლებიც აშშ-ის მოკავშირე ქვეყნებს ეკუთვნის.
წაიკითხეთ ასევე: