"ისტორიაში ყველაზე დიდხანს მოღვაწე პატრიარქმა ეკლესია ქვეყნის ყველაზე მდგრად და პატივცემულ ინსტიტუტად აქცია" - რას წერს NYT ილია II-ის შესახებ

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია მეორის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით, "ნიუ იორკ თაიმსი" ვრცელ სტატიას აქვეყნებს და დაწვრილებით მოთხრობას თავის მკითხველს მის შესახებ. გთავაზობთ ამონარიდებს სტატიიდან:

"პატრიარქი ილია II, რომელიც ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას და მას ქვეყნის ეროვნული იდენტობის ქვაკუთხედად აქცევდა, 17 მარტს გარდაიცვალა. ის 93 წლის იყო.

საქართველოს მთავრობამ ხუთდღიანი ეროვნული გლოვა გამოაცხადა, რომელიც კვირას კულმინაციას მიაღწევს, როდესაც პატრიარქს თბილისის უძველეს, სიონის საკათედრო ტაძარში დაკრძალავენ.

• ოთხშაბათს, ათასობით ქართველი მიჰყვებოდა პატრიარქის საპატრიარქოდან სამების ტაძარში გადასვენების პროცესიას.

როდესაც საქართველო საბჭოთა რეპრესიებიდან და სამოქალაქო დაპირისპირებიდან თანამედროვე სახელმწიფოებრიობაზე გადასვლის გზას გადიოდა, ილია II-მ ერს უწყვეტობისა და სულიერი სტაბილურობის განცდა შესძინა დაძაბულ პერიოდებში - 1990-იანი წლების ეკონომიკური კოლაფსიდან დაწყებული 2008 წელს რუსეთთან ორი სეპარატისტული ტერიტორიის გამო ომამდე და საქართველოს დასავლეთისგან ამჟამინდელი დაშორებით დამთავრებული.

საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის, მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ინსტიტუტის, ისტორიაში ყველაზე დიდხანს მოღვაწე პატრიარქმა ილია II-მ ეკლესია ქვეყნის ყველაზე მდგრად და პატივცემულ ინსტიტუტად აქცია.

საქართველო ამაყობს იმით, რომ იყო ერთ-ერთი პირველი ერი, რომელმაც ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად გამოაცხადა და მისი მოსახლეობა ღრმად მორწმუნეა. თუმცა, როდესაც ილია II 1977 წელს ლიდერი გახდა, ეკლესია მხოლოდ რამდენიმე ათეული ღია სამრევლოსა და რამდენიმე მონასტრისგან შედგებოდა. მან ზედამხედველობა გაუწია ფართო გაფართოებას და იმუშავა ეკლესიის დამოუკიდებლობის აღიარების უზრუნველსაყოფად. დღეს საქართველოს მართლმადიდებლურ ეკლესიას ათასზე მეტი სამრევლო ჰყავს.

საბჭოთა ანტირელიგიური რეპრესიების დასრულების შემდეგ საქართველოში ახალი გამოწვევები წარმოიშვა. ქვეყანა სამოქალაქო ომში ჩაეფლო. პოსტსაბჭოთა ხელისუფლების ვაკუუმმა რელიგიის როლი გაზარდა, მაგრამ ასევე ეკლესიისთვის სულ უფრო რთული გახადა საზოგადოების პოლიტიკურ პოლარიზაციაში ნავიგაცია.

1980-იან წლებში ილია II მხარს უჭერდა და ხშირად იცავდა ქართული ეროვნული ანტიკომუნისტური მოძრაობის ლიდერებს. 1989 წელს, საბჭოთა ტანკების მოსვლის მოლოდინში, მან მოუწოდა მომიტინგეებს პარლამენტის შენობის წინ მდებარე ცენტრალური მოედნიდან ახლომდებარე ეკლესიაში გადასულიყვნენ. მომიტინგეები დარჩნენ და შემდგომი დარბევის დროს 21 ადამიანი დაიღუპა. 1990-იანი წლების განმავლობაში, სამოქალაქო დაპირისპირების პიკში, ილია II ცდილობდა მოწინააღმდეგე ფრაქციებს შორის შუამავლობას. 2000-იან წლებში, როდესაც საქართველომ სწრაფი ლიბერალური რეფორმები გაატარა და დასავლეთისკენ მიიწევდა, ის ცდილობდა კავშირების შენარჩუნებას რუსეთთან და მის მართლმადიდებლურ ეკლესიასთან, რომელთანაც მას მოსკოვში მიღებული განათლება აკავშირებდა.

• 2013 წელს, 2008 წლის ომიდან ხუთი წლის შემდეგ, ილია II კრემლში შეხვდა პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს და უთხრა: "მე მჯერა, რომ ჩვენს შორის არსებული პრობლემები აღმოიფხვრება და ჩვენ გავაგრძელებთ ძმებად ყოფნას“.

2022 წელს რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, ილია II-მ მოუწოდა საომარი მოქმედებების დასრულებისკენ, თუმცა ასევე არ აღიარა უკრაინის მართლმადიდებლური ეკლესიის დამოუკიდებლობას.

საქართველოში შობადობის შემცირების საპასუხოდ, პირობა დადო, რომ პირადად მონათლავდა ოჯახში მესამე და ნებისმიერ მომდევნო შვილს. 2026 წლისთვის ამ ინიციატივის ფარგლებში თითქმის 50 000 ბავშვი იყო მონათლული.

საეკლესიო მოვალეობების გარდა, ილია II იყო კომპოზიტორი და მხატვარი, რომელიც ხატებსა და ფრესკებს ხატავდა.

ილია II დაიბადა ირაკლი ღუდუშაური-შიოლაშვილად 1933 წლის 4 იანვარს, ვლადიკავკაზში, რუსეთის მთიან ჩრდილოეთ კავკასიის რეგიონში მდებარე ქალაქში. მისი ოჯახი იქ 1920-იან წლებში ახლომდებარე ქართული სოფლიდან გადავიდა საცხოვრებლად. სკოლის დამთავრების შემდეგ, ის ჩაირიცხა მოსკოვის სასულიერო სემინარიაში, შემდეგ კი მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში, რომელიც 1960 წელს დაამთავრა. 1957 წელს ის ბერად აღიკვეცა და ილიას სახელით აკურთხეს.

1977 წელს პატრიარქი გახდა. 40 დღეში კი ეკლესიის უმაღლესი სასულიერო პირები შეიკრიბებიან ახალი პატრიარქის ასარჩევად".