უგანდის ჯუნგლები შიმპანზეების "სამოქალაქო ომის" ადგილად იქცა - უჩვეულო მოვლენა, რომელმაც მეცნიერების ყურადღება მიიქცია

უგანდის თვალწარმტაცი ჯუნგლები უჩვეულო და შემაშფოთებელი მოვლენის ეპიცენტრად იქცა — ორი მეტოქე შიმპანზეების კლანი ერთმანეთის წინააღმდეგ ძალადობრივ დაპირისპირებაშია ჩართული, რაც მეცნიერებმა პრიმატების ისტორიაში პირველ „სამოქალაქო ომად“ შეაფასეს.

მიმდინარე კონფლიქტი დეტალურადაა აღწერილი სამეცნიერო ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში. ავტორების თქმით, დაპირისპირება ეტაპობრივად გამწვავდა და საბოლოოდ სასიკვდილო ძალადობაში გადაიზარდა.

მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი ქცევა სრულიად ახალი არ არის. დაახლოებით 50 წლის წინ ცნობილი პრიმატოლოგი ჯეინ გუდოლი უკვე საუბრობდა შიმპანზეების ჯგუფებს შორის კონფლიქტის შესახებ. თუმცა, ახალი კვლევა პირველია, რომელმაც ასეთი მასშტაბის დაპირისპირება დეტალურად შეისწავლა და აღწერა.

როგორც The Times-იც წერს, შიმპანზეების ჯგუფებს შორის კონკურენცია ხშირად დაკავშირებულია ტერიტორიისთვის ბრძოლასთან.

კვლევის მიხედვით, შიმპანზეების ეს დიდი თემი თავდაპირველად 200-ზე მეტ წევრს აერთიანებდა. 2015 წლისთვის ერთიანი თემი საბოლოოდ ორ დამოუკიდებელ კლანად გაიყო.

მკვლევრებისთვის ჯერ კიდევ უცნობია, კონკრეტულად რა გახდა ამ დაყოფის მიზეზი. ერთ-ერთი ვერსიით, გარდაიცვალა რამდენიმე ზრდასრული მამრი, რომლებიც სხვადასხვა ჯგუფებს შორის შუამავლების როლს ასრულებდნენ. ამან დაარღვია ბალანსი და გამოიწვია ე.წ. „მამაკაცთა დომინირების იერარქიის“ ცვლილება.

ჯერჯერობით უცნობია, კონკრეტულად რა მეთოდებით უსწორდებოდნენ ერთმანეთს შიმპანზეები, თუმცა მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ეს პრიმატები ხშირად მსხვერპლს კბილებით გლეჯენ.

წყარო