ჩრდილოეთის ზღვის ფსკერზე "დაკარგული სამყარო" აღმოაჩინეს - ტყე, რომელიც 400 000 წლის წინ გამქრალი გვეგონა

ჩრდილოეთის ზღვის ცივი ტალღების მიღმა, ასეულობით მეტრის სიღრმეზე, მეცნიერებმა ნამდვილ სენსაციას მიაგნეს. ახალმა კვლევამ, რომელიც 2026 წლის აპრილში გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ ლეგენდარული დოგერლენდი (ხმელეთი, რომელიც ოდესღაც ბრიტანეთს ევროპასთან აკავშირებდა) იმაზე ბევრად მდიდარი და სიცოცხლით სავსე იყო, ვიდრე წარმოგვედგინა.

რამ შეცვალა ისტორია? – უძველესი DNA-ს საიდუმლო

აქამდე მიჩნეული იყო, რომ დოგერლენდი მხოლოდ მწირი მცენარეულობის მქონე „გასასვლელი“ იყო ადრეული ადამიანებისთვის. თუმცა, უორვიკის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა, პროფესორ რობინ ალაბის ხელმძღვანელობით, გამოიყენეს რევოლუციური მეთოდი – დანალექი ქანების უძველესი დნმ.

მათ ზღვის ფსკერიდან აღებული 252 ნიმუში შეისწავლეს და აღმოაჩინეს, რომ მუხის, თელისა და თხილის ტყეები აქ ჯერ კიდევ 16 000 წლის წინ ყვაოდა – იმაზე რამდენიმე ათასი წლით ადრე, ვიდრე მეცნიერულ პროგნოზებში ეწერა.

„მკვდრეთით აღდგომილი“ ხეები და რეიდის პარადოქსი

ყველაზე გამაოგნებელი აღმოჩენა ხის ერთ სახეობას – Pterocarya-ს (ფრთიანი კაკალი) უკავშირდება. მეცნიერებს სჯეროდათ, რომ ეს მცენარე ამ რეგიონში 400 000 წლის წინ გადაშენდა. თუმცა, დნმ-ის კვალმა აჩვენა, რომ იგი იზოლირებულ ადგილებში კიდევ ათიათასობით წელი აგრძელებდა არსებობას.

ეს აღმოჩენა ხსნის ე.წ. "რეიდის პარადოქსს" – თეორიულ თავსატეხს იმის შესახებ, თუ როგორ გავრცელდა ტყეები ასე სწრაფად გამყინვარების ხანის დასრულების შემდეგ. როგორც ჩანს, დოგერლენდში არსებობდა „მიკრო-თავშესაფრები“, სადაც მცენარეები მკაცრ კლიმატს გადაურჩნენ და ხელსაყრელ დროს მთელ ევროპაში „დაბრუნდნენ“.

სამოთხე მეზოლითის ხანის ადამიანებისთვის

მეცნიერები ამბობენ, რომ ეს არ იყო უბრალოდ ტყე – ეს იყო ნამდვილი ოაზისი.

ხშირი ტყეები სავსე იყო გარეული ღორებითა და სხვა ცხოველებით, რაც იდეალურ გარემოს ქმნიდა მონადირე-შემგროვებლებისთვის. კვლევამ აჩვენა, რომ დოგერლენდის ნაწილი წყალმა იმაზე გვიან დაფარა, ვიდრე გვეგონა. მან გაუძლო ლეგენდარულ სტორეგას ცუნამსაც კი (8 150 წლის წინ) და საბოლოოდ მხოლოდ 7 000 წლის წინ გაუჩინარდა.

„ეს არის საუკეთესო მტკიცებულება იმისა, რომ დოგერლენდის ტყეები მეზოლითის ხანის თემებს სრულფასოვნად ინახავდა. ეს ხსნის იმასაც, თუ რატომ ვპოულობთ ბრიტანეთის ხმელეთზე იმ პერიოდის ადამიანთა ნაკლებ კვალს – მათი საცხოვრებელი ახლა ზღვის ფსკერზეა დამარხული“, - განმარტავს პროფესორი ვინსენტ გაფნი. ეს აღმოჩენა კიდევ ერთხელ გვახსენებს, თუ რამდენად ცოტა რამ ვიცით ჩვენი პლანეტის წარსულზე და რამდენ საიდუმლოს ინახავს ოკეანის სიღრმეები. დოგერლენდი აღარ არის უბრალოდ „დაკარგული ხიდი“, ის ევროპის ცივილიზაციის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი აკვანია.