10 ყველაზე გავრცელებული ცრურწმენა - რა ისტორია იმალება "იდუმალი ნიშნების" მიღმა?

მიუხედავად იმისა, რომ 21-ე საუკუნეში მეცნიერება და ტექნოლოგია მართავს სამყაროს, ადამიანთა ქვეცნობიერში კვლავ ცოცხლობს ირაციონალური შიშები. ცრურწმენა სხვა არაფერია, თუ არა მცდელობა, ადამიანმა კონტროლი დაამყაროს ქაოსურ გარემოზე. მათი უმეტესობა საუკუნეების წინ, რელიგიური რიტუალების, ჰიგიენური ნორმების ან უბრალოდ გაუგებარი ბუნებრივი მოვლენების შედეგად წარმოიშვა.

• გთავაზობთ 10 ყველაზე გავრცელებულ ცრურწმენას და მათ საინტერესო ისტორიულ სათავეებს:

1. გატეხილი სარკე და 7- წლიანი უიღბლობა

ეს ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ცრურწმენაა. მიიჩნეოდა, რომ სარკე ადამიანის სულის ნაწილს ირეკლავს, მისი გატეხა კი სულის დაზიანებას ნიშნავდა. 7-წლიანი ვადა კი რომაული წარმოდგენიდან მოდის, რომლის მიხედვითაც ადამიანის ორგანიზმი ყოველ 7 წელიწადში ერთხელ მთლიანად ახლდება. შესაბამისად, "დაზიანებული სულის“ აღდგენისთვის მომდევნო ციკლამდე უნდა ეცადათ.

2. კიბის ქვეშ გავლა - წმინდა გეომეტრიის დარღვევა

ეს ცრურწმენა ორმაგ სათავეს ატარებს. ქრისტიანულ ტრადიციაში კედელზე მიყუდებული კიბე ქმნის სამკუთხედს - წმინდა სამების სიმბოლოს. მასში გავლა აღიქმებოდა, როგორც ამ ერთობის შეურაცხყოფა და ეშმაკთან გარიგება. მეორე, უფრო პრაგმატული ვერსია ეგვიპტეს უკავშირდება: კიბე ხშირად გამოიყენებოდა სახრჩობელაზე ასასვლელად. მის ქვეშ გავლა სიკვდილთან სიახლოვეს და "დაწყევლილ“ ზონაში შესვლას ნიშნავდა.

3. დაბნეული მარილი - ძვირადღირებული კონფლიქტი

ანტიკურ სამყაროში მარილი ოქროსავით ფასობდა და მისი დაფანტვა დიდი დანაკარგი იყო, რასაც სულ ცოტა საყოფაცხოვრებო დონეზე მოჰყვებოდა კონფლიქტი. ცრურწმენის მიხედვით, თუ მარილი დაგებნათ, მარცხენა მხარზე უნდა გადაყაროთ მწიკვი, რათა იქ მდგომ "ბოროტ სულს" თვალები დაუბრმაოთ.

4. შავი კატა - ჯადოქრობის აჩრდილი

ეგვიპტეში კატებს აღმერთებდნენ, თუმცა შუა საუკუნეების ევროპაში ყველაფერი შეიცვალა. შავი ფერი ასოცირდებოდა ღამესთან და სიკვდილთან. გაჩნდა მითი, რომ ჯადოქრებს ჰქონდათ უნარი, შავ კატებად გადაქცეულიყვნენ, რათა შეუმჩნევლად ემოქმედათ. თუ შავი კატა გზას გადაგიჭრიდა, ითვლებოდა, რომ შენსა და ღმერთს შორის კავშირი გაწყდა და ეშმაკის გზაზე დადექი. თუმცა, საინტერესოა, რომ ბრიტანეთსა და იაპონიაში შავი კატა, პირიქით, იღბლის სიმბოლოა.

5. პარასკევი და რიცხვი 13 - საბედისწერო კომბინაცია

რიცხვი 12 ბევრ კულტურაში სრულყოფილების სიმბოლოა (12 თვე, 12 მოციქული, 12 ოლიმპიელი ღმერთი), 13 კი ამ სისრულეს არღვევს. ისტორიული ფესვები: სკანდინავიურ მითოლოგიაში ნადიმზე 12 ღმერთი იყო მიწვეული, დაუპატიჟებელი მე-13 სტუმარი - ლოკი მივიდა და სიკეთისა და სინათლის ღმერთი, ბალდერი მოკლა. ქრისტიანობაში კი საიდუმლო სერობაზე მე-13 სტუმარი იუდა იყო. რაც შეეხება პარასკევს, მიიჩნევა, რომ ქრისტე სწორედ პარასკევ დღეს ეწამა. ბევრ სასტუმროში არ არსებობს მე-13 სართული ან მე-13 ნომერი.

6. ხეზე დაკაკუნება

კელტებისა და სხვა წარმართული ტომების რწმენით, ხეებში (განსაკუთრებით მუხაში) სულები და ღვთაებები ცხოვრობდნენ. როდესაც ადამიანი თავის იღბალზე საუბრობდა, ის ხეზე აკაკუნებდა ორი მიზნით: ან მადლიერების გამოსახატად, ან იმისათვის, რომ ბოროტ სულებს მისი ხმა არ გაეგონათ და იღბალი არ მოეპარათ.

7. ქოლგის შენობაში გაშლა - მზის ღმერთის რისხვა

ძველ ეგვიპტეში ქოლგა მზისგან დასაცავად გამოიყენებოდა და მას რელიგიური დატვირთვა ჰქონდა - ის ცის თაღის სიმბოლო იყო. მისი გაშლა ჩრდილში ან შენობაში მზის ღმერთის, რას შეურაცხყოფად მიიჩნეოდა. ვიქტორიანულ ინგლისში კი ეს წმინდად პრაქტიკული შიში იყო: პირველი ლითონის ქოლგები იმდენად სახიფათო და უხეში მექანიზმით იხსნებოდა, რომ ოთახში მისი გაშლა ხშირად თვალის დაზიანებით ან ნივთების დამსხვრევით სრულდებოდა.

8. დანების გადაჯვარედინება - მოსალოდნელი ომი

გადაჯვარედინებული ბასრი საგნები უძველესი დროიდან კონფლიქტის სიმბოლოა. შუა საუკუნეებში მაგიდაზე დანების ამგვარად მოხვედრა ჯვარცმის სიმბოლოს დაცინვად ან მომავალი დუელის ნიშნად აღიქმებოდა. ზოგიერთ კულტურაში სჯეროდათ, რომ ეს "გზას უჭრიდა“ ოჯახის ბარაქას.

9. ბოროტი თვალი (გათვალვა) - შურის ენერგია

ეს რწმენა არსებობდა ძველ შუმერშიც და ეგვიპტეშიც. მიიჩნეოდა, რომ ადამიანის თვალს შეუძლია უარყოფითი ენერგიის კონცენტრირება და სხვისი იღბლის "დაწვა“. განსაკუთრებით უფრთხილდებოდნენ ბავშვებსა და წარმატებულ ადამიანებს. სწორედ ამიტომ შეიქმნა "ნაზარი“ (ლურჯი თვალი), რომელიც, ლეგენდის თანახმად, ირეკლავს და უკანვე უბრუნებს ბოროტ მზერას მის ავტორს.

10. სურვილის ჩაფიქრება ჩამოვარდნილ ვარსკვლავზე

ეს ერთ-ერთი ყველაზე პოზიტიური ცრურწმენაა. ძველად ბერძენ ასტრონომს, პტოლემეოსს სჯეროდა, რომ როცა ვარსკვლავი ვარდება, ეს ნიშნავს, რომ ღმერთებმა ცის კარი გახსნეს და დედამიწას გადმოხედეს. შესაბამისად, ამ მომენტში წარმოთქმული ლოცვა ან სურვილი მათამდე უფრო სწრაფად მივიდოდა.

დასკვნა: მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ამ ყველაფერს ღიმილით ვუყურებთ, ცრურწმენები ჩვენი კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილია. ისინი გვახსენებენ იმ დროს, როდესაც სამყარო ბევრად უფრო იდუმალი და საშიში ჩანდა, ვიდრე დღეს.