თევზის ქონის მიღება ყოველთვის სასარგებლო არ არის: რა შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს ტვინის დაზიანება ? - ახალი კვლევა

თევზის ქონი დიდი ხნის განმავლობაში მიიჩნეოდა ტვინის მუშაობის გამაუმჯობესებელ საშუალებად, თუმცა ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ მას თავისი უარყოფითი შედეგებიც აქვს. როგორც sciencedaily.com წერს, სამხრეთ კაროლინის სამედიცინო უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ იმ ადამიანებში, რომლებსაც თავის განმეორებადი მსუბუქი ტრავმები აქვთ, თევზის ქონში არსებულმა საკვანძო ომეგა-3 ცხიმოვანმა მჟავამ - EPA (ეიკოზაპენტაენის მჟავა) - შესაძლოა, ფაქტობრივად, ხელი შეუშალოს ტვინის თვითაღდგენის უნარს.

• EPA, როგორც სუსტი წერტილი ტვინის აღდგენის პროცესში

ნეირობიოლოგმა ონდერ ალბაირამმა, რომელიც კვლევას ხელმძღვანელობდა, აღნიშნა, რომ ყველა ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავა ერთნაირად არ იქცევა. დოკოზაჰექსაენის მჟავა (DHA) კარგად არის ცნობილი თავისი სასარგებლო როლით ტვინისთვის და წარმოადგენს ნეირონული მემბრანების მნიშვნელოვან ნაწილს. თუმცა, ეიკოზაპენტაენის მჟავა (EPA) სხვა გზით მოქმედებს. ის ნაკლებად ერთვება ტვინის სტრუქტურებში და მისი ეფექტი შეიძლება იცვლებოდეს მისი არსებობის ხანგრძლივობისა და გარემომცველი ბიოლოგიური პირობების მიხედვით.

მკვლევრებმა გამოიყენეს რამდენიმე მოდელი დიეტას, ტვინის ფუნქციებსა და გამოჯანმრთელებას შორის კავშირის დასადგენად. თაგვებზე ჩატარებული ცდებით მათ შეისწავლეს, თუ როგორ მოქმედებს თევზის ქონის ხანგრძლივი გამოყენება ტვინის რეაქციაზე თავის განმეორებადი მსუბუქი დარტყმების დროს. მათი ყურადღება გამახვილებული იყო სიგნალებზე, რომლებიც დაკავშირებულია სისხლძარღვების სტაბილურობასა და აღდგენასთან.

მათ ასევე გამოიკვლიეს ადამიანის ტვინის მიკროსისხლძარღვების ენდოთელური უჯრედები, რომლებიც ტვინსა და სისხლის მიმოქცევას შორის ბარიერის ნაწილს ქმნიან. ამ უჯრედებში EPA (და არა DHA) დაკავშირებული იყო აღდგენის უნარის დაქვეითებასთან, რაც ემთხვევა ცხოველურ მოდელებზე მიღებულ შედეგებს.

• კვლევის მთავარი დასკვნები

დადგინდა, რომ ნაცვლად გამოჯანმრთელების ხელშეწყობისა, თევზის ქონში შემავალი EPA, როგორც ჩანს, ასუსტებს სისხლძარღვების სტაბილურობას, არღვევს აღდგენით სიგნალებს და ხელს უწყობს მავნე ცილების დაგროვებასაც კი, რომლებიც დაკავშირებულია კოგნიტურ დარღვევებთან.მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ თევზის ქონის ხანგრძლივი გამოყენებისას თაგვებს გაუუარესდათ ნევროლოგიური მაჩვენებლები და სივრცითი სწავლის უნარი. ასევე, ტვინის ქერქში აღმოჩნდა სისხლძარღვებთან დაკავშირებული ტაუ ცილის დაგროვების აშკარა ნიშნები.

ალბაირამის თქმით, ტვინის დაზიანებულ ქერქში გუნდმა შეამჩნია იმ გენური პროგრამების კოორდინირებული ცვლილება, რომლებიც ჩვეულებრივ უზრუნველყოფენ სისხლძარღვების სტაბილურობასა და აღდგენას.

• რას ნიშნავს ეს შედეგები თევზის ქონის გამოყენებისთვის?

ალბაირამმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს კვლევა არ უნდა იქნას აღქმული როგორც ზოგადი გაფრთხილება თევზის ქონის წინააღმდეგ.

"ჩვენი მონაცემები აჩვენებს, რომ ბიოლოგია დამოკიდებულია კონტექსტზე. ჩვენ უნდა გვესმოდეს, როგორ იქცევა ეს დანამატები ორგანიზმში დროთა განმავლობაში და არ უნდა ვივარაუდოთ, რომ ერთი და იგივე ეფექტი ყველაზე ვრცელდება", - განაცხადა მან. წყარო