"17 წლის ვიყავი, უკვე შვილი მყავდა, საფრანგეთში საცხოვრებლად რომ წავედი" - ოლგა ბაბლუანის "სახალხო ინტერვიუ"

"მოგესალმებით მე ვარ ოლგა ბაბლუანი, შემეცნებითი მედია პროექტების ავტორი, პროდიუსერი და წამყვანი“ - ასე დაიწყო Ambebi.ge-სა და "პალიტრანიუსის“ ერთობლივი პროექტის "სახალხო ინტერვიუს“ მორიგი გადაცემა. ოლგა ბაბლუანმა ჩვენი მკითხველის შეკითხვებს უპასუხა. გთავაზობთ ინტერვიუდან საინტერესო ეპიზოდებს. "სახალხო ინტერვიუს“ სრული ვერსიის ნახვას კი სტატიის ბოლოს შეძლებთ.

ლიკა:

- მოგესალმებით. ძალიან მოგვენატრა თქვენი ინტელექტუალური გადაცემები. ახლა რას საქმიანობთ?

- ზოგადად ძალიან ბევრი ადამიანი მხვდება მწერს და მეკითხება, გადაცემა რატომ აღარ გავაგრძელეთ. პროექტი ჩემი საავტორო იყო და შვიდი წლის თავზე გადაწყვეტილება მივიღე, გამეჩერებინა. მე ვიყავი მისი ავტორიც და პროდიუსერიც. ჩვენს გუნდს ცალკე შენობა ჰქონდა, სადაც ვმუშაობდით და სადაც ეს გადაცემა იწერებოდა... დიდი და შრომატევადი საქმე იყო... ყველაფერი კეთდებოდა იმისთვის, რომ სხვადასხვა ტიპის ინფორმაცია - შემეცნებითი, გასართობი თუ სახალისო ფორმით გვქონოდა და მაყურებლისთვის მიგვეწოდებინა. ამიტომ მაყურებლის მესმის და მიხარია, რომ მას ეს აინტერესებს. მაგრამ, მგონია, რომ გადაცემამ თავისი თავი ამოწურა. შეიძლება გავაკეთოთ ახალი პროექტები, მაგრამ საქართველოში ამას ჯერჯერობით არ ვაპირებ.

ნინი:

- ადამიანი თავისი ბავშვობიდან იწყება. მოგვიყევით თქვენს ბავშვობაზე და რა მოგაქვთ იქიდან აქეთ?

- პირველ რიგში მომაქვს ჩემი სახელი - ოლგა, რომელიც ბებიაჩემის - ნუცა ჟვანიას დედას ერქვა. ნუცა ქუთაისელი ქალი იყო, მამამისი ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი გახლდათ. დედა რუსი ჰყავდა - ოლგა ზოტოვა, რომელიც ატიპიური ოჯახიდან მოდიოდა. მამაჩემმა გადაწყვიტა, ჩემთვის ბებიამისის სახელი დაერქმია, რომელიც ნანახი არ ჰყავდა. მოკლედ, იქიდან მომაქვს ოლგა, ჩემი ლაღი და მზისფერი, განათებული ბავშვობა, რაც ჩემს ხასიათში გადაიზარდა.

ნუნუ:

- მამა - ცნობილ რეჟისორი, დედა - მსახიობი - როგორი იყო მათი აღზრდის მეთოდები?

- ჩვენთან აღზრდის მეთოდები საერთოდ არ იყო. მამაჩემი ძალიან ტრადიციული, ტიპური ქართველი კაცია, ეროვნულობის შეგრძნებით, მორწმუნე. ძალიან უყვარდა და უყვარს თავისი რეგიონი, მაგრამ ამავდროულად თავიდანვე ძალიან მასშტაბური, გახსნილი აზროვნების ადამიანი იყო. მასთან ურთიერთობა ყოველთვის საინტერესო გახლდათ, შემეცნებით სავსე. სულ ფილმებს იღებდა, სცენარს წერდა და ხელოვნების საკითხები ჩვენთან მუდმივად განიხილებოდა. ძალიან ბევრს ვკითხულობდით და ასეთი იყო ჩვენი გარემო... ასევე ჩვენ გარემოს ქმნიდა უამრავი ბავშვით სავსე ეზო და ის ყველაფერი, რაც იმ სოციუმში ხდებოდა, ჩვენზე აისახებოდა.

დედა, თემურიდან დაწყებული, ყველა ბავშვს წესრიგისკენ მოუწოდებდა. მან მოგვცა ზუსტად ის დისციპლინური ჩარჩო, რაც ალბათ იმ დროს გვჭირდებოდა, რადგან გარდატეხის ასაკი ძალიან აჟიტირებულ პერიოდში გავიარეთ. ეს ყველაფერი იყო ღირებულებები, პიროვნული ხასიათიდან გამომდინარე, თავისუფლება. ეს მამაჩემის დამსახურებაა. მიუხედავად იმისა, რომ მკაცრი, მტკიცე და ტრადიციული ქართული ხასიათი ჰქონდა...

ზურაბი:

- "ბაბულუანების კლანი“ - ხშირად თქვენს ოჯახს ასეც მოიხსენიებენ. ძალიან შეკრული ოჯახის შთაბეჭდილებას ტოვებთ. რა არის ბაბლუანების მთავარი?

- კლანი - ასე აღმოჩნდა - კი, ბაბლუანების კლანი, სექტა... თემურის სვანური ხასიდიდან გამომდინარე, ტომის და გვარის ერთიანობის შეგრძნება ყოველთვის ჰქონდა და მისთვის ეს მიკრო, თავისი პატარა ტომი შექმნა. მერე ამ ტომთან ერთად გადაადგილდებოდა. მისი ხედვიდან გამომდინარე, უნდა დაგვენახა სამყარო. რომ გავიზარდეთ, რეალობას მივხვდით, მაგრამ ჩვენი ოჯახისთვის მთავარი დევიზი მაინც არის - ყველა ერთისთვის და ერთ ყველასთვის. პირველ რიგში არის ოჯახი და მერე ყველას პირადი ინტერესი. ეს არ არის ადვილი, მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან ჰუმანურები არიან, არავის აქვს ჩვენში ფაქიზი და მარტივი ხასიათი. ოჯახში მტკიცე და ძლიერი ხასიათის კაცები გვყავს, ასევე ქალები და ეს ყველაფერი საკმაოდ საინტერესოა. რაც ოჯახს ეხება, ნებისმიერი გადაწყვეტილების და მნიშვნელოვანი რამისთვის ვერთიანდებით.

ლიზი:

- სვანს გრძნობთ თქვენს თავში?

- კი, სვანი ნამდვილად არის ჩემში - ერთხელ მამაჩემმა მითხრა, - აი, ხომ ხედავ, სვანობა მარტივი არ ყოფილაო. სვანობაა ალბათ ის, რომ მაქვს ძალიან მტკიცე ხასიათი და ძლიერი ფსიქიკა. შენიანის გატანის აუცილებლობა რომ ვიცი, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია... მიუხედავად იმისა, ბოლომდე კარგად არ ვიცნობ რეგიონს, ვიტყვი, რომ ალბათ ეს არის ჩვენი ხასიათი. ისე, თემურიც საკმარისია იმისთვის, რომ მიხვდეთ, რა არის სვანობა.

ლილიკო:

- და-ძმები ხასიათით ერთმანეთს გავხართ? რას ნიშნავს თქვენთვის, მრავალშვილიანი ოჯახის შვილობა?

- და-ძმები ხასიათით ერთმანეთს არ ვგავართ. აი, ის ხაზი, რაც ვთქვი, - მტკიცე ხასიათი - ყველას გვაქვს, მაგრამ ძალიან განსხვავებულები ვართ. აქ კიდევ ჩვენი შვილები და მათი ხასიათიც შემოდის... გელა უფრო ქართველია, მენტალიტეტით უფრო აქაური, გიორგიც, მიუხედავად იმისა, 15 წლიდან საფრანგეთში იყო, თემურს ბევრ რამეში ჰგავს - ალბათ უფრო ტრადიციულ ხედვებში, ღირებულებების სიმყარეში, ჩემი და - სოფო - აბსოლუტურად ფრანგია. ახლა ფილმის პრემიერა ჰქონდა, რომელმაც ძალიან კარგად ჩაიარა. ფილმი საფრანგეთში გააკეთა, მაგრამ ფრანგული დაფინანსებით აქ გადაიღო... ჩვენ სიმარტივესთან უფრო ახლოს ვართ, ამავდროულად, ცოტა ჩვენი აღმოსავლურ-ქართული ხასიათიც მოგვყვება... შვილებიც ხასიათით სხვადასხვანაირები გვყავს. ჩემი შვილი ნახევრად ფრანგია, გელასი - ნახევრად ამერიკელი, ჩემი დისშვილიც ნახევრად ფრანგია, გიორგის შვილები ნახევრად სერბები არიან. დიდი ინტერნაციონალური კრება გვაქვს.

ეს არის ის, რასაც მამაჩემი არასდროს მოელოდა. რასაც არ ელოდები, სამყარო აუცილებლად გამოგიგზავნის, რომ გამოგცადოს… მამა, დედაჩემთან ერთად. რა თქმა უნდა, ძალიან ბედნიერია - შვილიშვილებთან არიან მათთვის ეს ახლა ყველაფერია. ამ ურთიერთობაში სულ სხვანაირები არიან. საინტერესოა, რომ ბიჭებს ბიჭები ჰყავთ და გოგოებს - გოგოები გვყავს. ტრადიციას ამ კუთხითაც არ ვკარგავთ.

ბესო:

- სვანებზე ანეკდოტებზე გეცინებათ?

- ანეკდოტი სვანზე იქნება, ბელგიელზე, მნიშვნელობა არ აქვს, ყველა ანეკდოტზე მეცინება. რომ არ მოგატყუოთ, ანეკდოტები მამაჩემს მაინცდამაინც არ უყვარს, ამაზე არ გიჟდება. თვითონ მეგობრებში ერთმანეთზე რაღაცნაირად შეიძლება გაიხუმრონ... იმდენად კარგად იცის სვანეთი, მისი ისტორია, რომ ეს არ ახალისებს, ანეკდოტები იმ დიდებულ ისტორიასთან პრიმიტიული ჰგონია.

დიმიტრი:

- ცნობილი მამისშვილობას თვითდამკვიდრებაში თქვენთვის ხელი არ შეუშლია და თავი თუ გაგიცნიათ ვინმესთვის თემურ ბაბლუანის შვილად?

- ძირითადად თვითონ ხალხი მეუბნება და მახსენებს, - ოლგა, თემურ ბაბლუანის შვილი ხომ არ ხართ? ხანდახან არის მომენტი, როცა არ გინდა საერთოდ ვინმემ იცოდეს, ვინ ხარ, ცხოვრებაში ყველას გვაქვს ასეთი სიტუაცია, როცა სივრცე გჭირდება. ამაში საფრანგეთი ძალიან გვეხმარება... თუ ვინმეს არ სცოდნია და ჩემი გვარი გაუგია - თემური თქვენი ვინ არისო? ეს ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია და ამით ძალიან ბედნიერი ვარ. თვითდამკვიდრებას რაც შეეხება, ყოველთვის ჩემს საქმეს ვაკეთებდი, მამაჩემმა მერე გაიგო, რას ვაკეთებდი, საქმის კურსში არც იყო. ამიტომ, კარგია, როდესაც რაღაც ბაზა გაქვს, ფესვები. ის მარტივად გიხსნის გზას, მაგრამ ეს მხოლოდ ხუთი წუთი გრძელდება. მერე შენ უნდა დაამტკიცო...

უცნობი:

- გიყვართ სტერეოტიპების მსხვრევა?

- სტერეოტიპების ნგრევაა ალბათ ის, როდესაც ახალგაზრდა ხარ და ძალიან ისეთ გარემოში ხვდები, რომელსაც უკვე მკვეთრი იდენტობა აქვს, მაგ დროს მეტი ჭიდილი გჭირდება იმისთვის, რომ შენი ხმა ისმოდეს. ამიტომ რაღაცას მეტად ამტკიცებ, როდესაც ეს უფრო გჭირდება. შენ საკუთარ რეალობასთან ჯერ ისე მყარად რომ არ ხარ. ძალით ამის გაკეთება არასდროს მდომებია, - ასე გამოვიდა. საქართველოდან როცა წავედი, ქალისთვის ქვეყანაში კაფეც არ იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ევროპული და ქრისტიანული ცივილიზაციის ნაწილი ვართ, ჩვენთან მაინც აღმოსავლური ცხოვრების წესი იყო. ამას მარტო საბჭოთა კავშირს ვერ დავაბრალებთ... იმიტომ, რომ 200 წელი რუსეთამდე იყო თურქეთი - დასავლეთში, მანამდე 300 წელი - ირანი აღმოსავლეთში... მანამდე სულ 2 საუკუნე გვქონდა ოქროს ხანა... მოკლედ, მერე რუსეთიდან შემოვიდა ის, რაც დაიწყო. მოკლედ ვადა იყო დამოუკიდებლობის ბედნიერი პერიოდი მე-20 საუკუნის დასაწყისში. ამიტომ ქალების ადგილი ძალიან აღმოსავლური ფორმით იყო. საბჭოთა კავშირის დროს ასე თუ ისე შეიცვალა, მაგრამ ეს ტრადიციული ცხოვრება, როგორიც იყო საქართველოში კლანური, ჯგუფური, ეს კიდევ არსებობდა, მით უმეტეს, 90-იანი წლები რა რთული იყო, ყველამ კარგად ვიცით. ამიტომ ბუნებრივად გამოვიდა ეს ყველაფერი ჩემთვის, იმიტომ, რომ 17 წლის ვიყავი, უკვე შვილი რომ მყავდა და ორი წლის ხდებოდა, საფრანგეთში საცხოვრებლად რომ წავედი. იქ შვილს სკოლაში რომ ვაკითხავდი, ხალხს ბავშვის მომვლელი ვეგონეთ. ჩემხელა, შვილი რომ ჰყოლოდა, ასეთს ცოტა ადამიანს ვიცნობდი. 17 წლის დედებს არც მაშინ ვიცნობდი, როცა ისტორიულ ფაკულტეტზე ვსწავლობდი და მერე, თეატრალურ ინსტიტუტში რომ ვსწავლობდი. შვილი ძირითადად აღმოსავლეთის ქვეყნიდან ჩამოსულებს, ებრაელებს ჰყავდათ, ვინც თვითონ აღმოსავლეთის ტრადიციული კულტურიდან მოდიოდა. შეიძლება ეს სტერეოტიპის ნგრევას ჰგავს, მაგრამ უფრო შენი ცხოვრებისეული გზაა, რასაც სტერეოტიპის დამკვიდრებას ვეძახით.

გიორგი:

- მთაწმინდა, ვერა, ორთაჭალა - ამ უბნებს რა კავშირი აქვს თქვენთან და რა მოგონებებს აღვიძებს?

- მთაწმინდაზე "იტალიურ“ - ფერად ეზოში ვიზრდებოდი. ძალიან ჭრელი იყო ჩვენი სამეზობლო და იმ ეზოში საინტერესო ბავშვობა მქონდა. მიკროსამყარო იყო, აბსოლუტურად განსხვავებული ეროვნების და პროფესიის ხალხი ცხოვრობდა. კარგად მახსოვს ყველა სართულზე მცხოვრები მეზობელი... ბავშვებიც ერთმანეთში ვირეოდით. ორთაჭალაში კი ბებიაჩემი, დედაჩემის დედა ცხოვრობდა. იქ კიდევ სხვა სოციალური სფეროს ხალხი იყო - ძირითადად სომხები ცხოვრობდნენ. იქ ხშირად მივდიოდით ხოლმე და დიდ დროს ვატარებდით. ეზოში დიდი თუთის ხეები იდგა, ძველი თბილისური სახლებიც კარგად მახსოვს... შემდეგ იყო 53-ე სკოლა, ვერაზე, სადაც დავდიოდი. მას საბჭოთა ბურჟუაზიის ცენტრს ვუწოდებდი. მერე ინდუსტრიულ უბანში, დიდუბეში გადავედით და ძალიან მალე საფრანგეთში წავედით. იმ ყველაფერმა ჩემს ხასიათზე ძალიან იმოქმედა და ჩემი სამყაროს ხედვა მრავალფეროვანი გახადა.

ციცი:

- პროფესიულ არჩევანს ხომ არ ნანობთ?

- პროფესიულ არჩევანს არ ვნანობ, პირიქით, ძალიან კმაყოფილი ვარ, რომ ეს ნაბიჯი გადავდგი. სამსახიობოზე ვსწავლობდი და დაახლოებით 10 ფილმში მაქვს ნათამაშები - ქართულშიც და ფრანგულშიც, ასევე ფრანგულ სერიალშიც... აქტიური მუშაობა შეიძლება მქონოდა და მივხვდი, თითქოს სხვისი ტანსაცმელი მეცვა, უხერხულად ვიყავი. მსახიობობა ჩემი არ იყო, არავინ იცის, შეიძლება ერთ დღეს უცბად სურვილი გამიჩნდეს და ისევ მივბრუნდე. აი, მედიაპროექტები, შემოქმედებითი გარემო, საინფორმაციო ველი - ყველაფერი ჩემთან უფრო ახლოს არის და 10 წლის განმავლობაში ამას ვაკეთებდი. პირიქით ძალიან ბევრი რამე ვისწავლე - ხალხთან ურთიერთობიდან დაწყებული, უამრავი რამ. პროფესიულად ვიზრდებოდი. კმაყოფილი ვარ იმ არჩევანით, რასაც შევეშვი და აღარ ვაკეთებ და ამ პროფესიითაც.

ანა:

- საფრანგეთში გადასვლის მიზეზი რა იყო და როგორ მოხდა ეს? რა მოგცათ საფრანგეთმა?

- საქართველოდან 1995 წელს წავედით. ეს დედაჩემმა გადაწყვიტა. ფრანგულს ვსწავლობდით და გამოჩნდნენ ადამიანები, ვისაც შეეძლოთ ბავშვების სტუდენტური ვიზებით გაშვება. ახალი ნაკადები მიდიოდა. მოკლედ, რამდენიმე ბავშვი მშობლებმა ფრანგული ენის შესასწავლად ასე გაგვიშვეს. უკან რომ უნდა დავბრუნებულიყავით, მშობლებმა თქვეს, - ისეთ ქვეყანაში ხართ, მანდვე უნდა ისწავლოთ და იმუშაოთო. ასე დაიწყო ჩვენი საქართველოდან წასვლა. უმტკივნეულესი პროცესი იყო, ძალიან რთული. აბსოლუტურად სხვა რეალობაში, სხვა კულტურაში და სხვა ამბავში მოვხვდით. ასე რომ, იქ წასვლის გადაწყვეტილება ერთ დღეში არ მიგვიღია, - მოდი ვიცხოვროთო. იქ ყოფნისას გვეგონა, რომ ცოტა ხანს ვიქნებოდით, მაგრამ ისე მოხდა, დიდხანს დავრჩით... საფრანგეთმა, აბსოლუტურად, ყველაფერი მომცა, რასაც დღეს ვაკეთებ, თუნდაც ურთიერთობებიდან გამომდინარეც. საფრანგეთმა მომცა მეორე შვილი. ის საფრანგეთში დაიბადა. ამ ქვეყანამ მომცა თავისუფლება, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია. ასევე დაფიქრების უნარი არჩევანზე, აზროვნება, გაანალიზება, სიმშვიდე. ის, რომ 17 წლისას უკვე შვილი მყავდა, ეს დიდი ხნის მერე გავიაზრე. მანამდე ვფიქრობდი, რომ ეს იყო ბუნებრივი მდგომარეობა და ზუსტად ისე, უკვე ბავშვით, საქართველოში ისტორიული სიმძიმით და რაღაც ასეთი ვალდებულებებით, ფაქტობრივად, უკვე დასრულებული ცხოვრებით უნდა მეცხოვრა. იმ "დასასრულს“ შეიძლებოდა "ჩაკეტვა“ მოჰყოლოდა. საფრანგეთში წასვლა სხვანაირი გარდატეხის პროცესში შესვლა აღმოჩნდა, რადგან როცა რაღაც ახალს იწყებ, ბევრ რამეს ტოვებ. ამიტომ ეს იყო ალბათ ყველაზე რთული.

ყველაფერს კი იმით გავუმკლავდი, რომ ცხოვრება ყოველთვის მაინტერესებდა და მიყვარდა. სიცოცხლეზე უკეთესი არ მგონია, სადმე რამე იყოს... სტაგნაცია არასდროს მიყვარდა. ალბათ ეს იყო მნიშვნელოვანი...