რა მოხდება დედამიწაზე, თუ ანტარქტიდის ყინული სრულად დადნება?

ეს არის სცენარი, რომელიც ერთი შეხედვით სამეცნიერო ფანტასტიკას ჰგავს, თუმცა კლიმატის მკვლევრებისთვის რეალური და საგანგაშო გათვლების საფუძველია.

ანტარქტიდა დედამიწის უდიდესი "მაცივარია“, რომელიც პლანეტის მტკნარი წყლის მარაგის დაახლოებით 70%-ს ინახავს.

თუ ანტარქტიდის ყინულის ფარი სრულად დადნება, სამყარო, რომელსაც ჩვენ ვიცნობთ, რადიკალურად შეიცვლება.

რა ელის დედამიწას?

• მსოფლიო ოკეანის დონის კატასტროფული მატება

ანტარქტიდის ყინულის სრული დნობა მსოფლიო ოკეანის დონეს, დაახლოებით, 58-60 მეტრით გაზრდის. ეს ნიშნავს, რომ დღევანდელი სანაპირო ზოლი საერთოდ გაქრება.

ჩაძირული მეგაპოლისები: წყლის ქვეშ აღმოჩნდება ისეთი ქალაქები, როგორებიცაა ნიუ-იორკი, ლონდონი, ტოკიო, კაირო, მუმბაი და შანხაი.

მთელი ქვეყნების გაქრობა: დაბლობზე მდებარე სახელმწიფოები, მაგალითად, ბანგლადეში და მრავალი კუნძულოვანი ქვეყანა (მალდივები, ტუვალუ), თითქმის სრულად დაიფარება წყლით.

• 2. გეოგრაფიული ცვლილებები და საქართველო

გლობალური მასშტაბით კონტინენტების რუკა გადაიწერება. გამონაკლისი არც შავი ზღვის რეგიონი იქნება.

შავი ზღვის დონის მატება: ოკეანის დონის მატებასთან ერთად, ხმელთაშუა და შავი ზღვების დონეც მკვეთრად აიწევს.

საქართველოს სანაპირო ზოლი: კოლხეთის დაბლობის დიდი ნაწილი წყლის ქვეშ მოექცევა. ქალაქები - ფოთი, ბათუმის დაბლობი ნაწილები, ანაკლია და სოხუმი, ფაქტობრივად, შეწყვეტენ არსებობას დღევანდელი სახით. ზღვა მნიშვნელოვნად წაიწევს ხმელეთის სიღრმეში, დასავლეთ საქართველოს მიმართულებით.

• 3. კლიმატური ქაოსი და ოკეანის დინებების გაჩერება

ყინულის დნობა მხოლოდ წყლის რაოდენობას კი არ შეცვლის, არამედ მის შემადგენლობასაც. ოკეანეში უცებ ჩაედინება უზარმაზარი რაოდენობით ცივი, მტკნარი წყალი.

დინებების კოლაფსი: ეს დაარღვევს გლობალურ ოკეანურ დინებებს, მათ შორის გოლფსტრიმს, რომელიც ევროპას ათბობს. ამ დინების გაჩერება ჩრდილოეთ ევროპაში მკვეთრ აცივებას გამოიწვევს, მაშინ როცა ეკვატორულ ზონებში გაუსაძლისი სიცხეები დაიწყება.

ამინდის უკიდურესობები: გახშირდება და უფრო მძლავრი გახდება სუპერ-შტორმები, ქარიშხლები და ხანგრძლივი გვალვები სხვადასხვა რეგიონში.

• 4. ეკოლოგიური კატასტროფა და ბიომრავალფეროვნება

ანტარქტიდაზე დამოკიდებული ეკოსისტემები მყისიერად განადგურდება.

სახეობების გადაშენება: პინგვინები, სელაპები და ლურჯი ვეშაპები დაკარგავენ ბუნებრივ ჰაბიტატსა და საკვებ ბაზას.

მუდმივი მზრალობის დნობა: ანტარქტიდის პარალელურად, თუ პლანეტა იმდენად გათბება, რომ იქ ყინული დადნეს, არქტიკაში მუდმივი მზრალობის (permafrost) ნიადაგებიც გალღვება. შედეგად, ატმოსფეროში გამოიყოფა საუკუნეების განმავლობაში ჩაჭედილი მილიარდობით ტონა მეთანი და ნახშირორჟანგი, რაც სათბურის ეფექტს შეუკავებელს გახდის.

• 5. ჰუმანიტარული და ეკონომიკური კრიზისი

კაცობრიობა დადგება ისტორიაში უდიდესი გამოწვევის წინაშე

მილიონობით ლტოლვილი: მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით 40% სანაპირო ზოლთან ახლოს (100 კმ-ის რადიუსში) ცხოვრობს. ასობით მილიონ ადამიანს მოუწევს საცხოვრებლის მიტოვება და კონტინენტების სიღრმეში გადასახლება, რაც გამოიწვევს რესურსების (საკვები, სასმელი წყალი, მიწა) დეფიციტს და კონფლიქტებს.

სასოფლო-სამეურნეო მიწების დაკარგვა: ნაყოფიერი დელტები და სანაპირო დაბლობები, სადაც დღეს მსოფლიო საკვების დიდი ნაწილი მოჰყავთ, მლაშე წყლით დაიფარება.

• რამდენი დრო გვაქვს?

საბედნიეროდ, ანტარქტიდის ყინულის სრულად დადნობას (თუნდაც მიმდინარე გლობალური დათბობის პირობებში) არა ათწლეულები, არამედ საუკუნეები ან ათასწლეულები დასჭირდება. თუმცა, პროცესი უკვე დაწყებულია - ანტარქტიდის დასავლეთ ნაწილში ყინულოვანი შელფები იმაზე სწრაფად დნება, ვიდრე მეცნიერები პროგნოზირებდნენ. ეს სცენარი მკაფიო გაფრთხილებაა იმისა, თუ რატომ არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი გლობალური ტემპერატურის მატების შეჩერება.