"25 წლამდე მხოლოდ რუკაზე ვიცოდი, სად იყო საქართველო" - გაიცანით ქართველების შვეიცარიელი რძალი, 4 შვილის დედა, რომელსაც საქართველო ერთი ნახვით შეუყვარდა

"ორ გვარს ვატარებ - ჩემსას და მეუღლისას. ოთხი შვილი მყავს. წარმოშობით შვეიცარიელი ვარ. 25 წლამდე მხოლოდ რუკაზე ვიცოდი, სად იყო საქართველო, ბავშვობაში ამ რეგიონთან არანაირი შეხება არ მქონია. აქ პირველად 2000 წელს ჩამოვედი. პროფესიით პედაგოგი ვარ, ჟენევის უნივერსიტეტში საერთაშორისო ურთიერთობები ვისწავლე და პოლიტოლოგი ვარ, საერთაშორისო მიმართულებით“, - გვეუბნება ბარბარა ჯიმელი-სულაშვილი, შვეიცარიელი ქალბატონი, ადამიანი, რომელსაც საქართველო ერთი ნახვით შეუყვარდა. მას აქ უკვე კარგად იცნობენ, ბოლო წლებში თბილისის საკრებულოს დეპუტატი იყო...

"ამჟამად საქართველოში გერმანულს ვასწავლი, როგორც უცხო ენას. თბილისში ორი სკოლის დამფუძნებელი ვარ. 2010 წელს ვიყავი სკოლა "ლოგოსის“ თანადამფუძნებელი, სადაც გერმანულსაც ვასწავლიდი და სკოლის ადმინისტრაციაშიც ვმუშაობდი.

მერე 10 წელი ვალდორფის სკოლაშიც ვასწავლიდი. 2017 წელს კი დავაარსეთ ახალი ვალდორფის სკოლა და ბაღი - "ვალდორფის პედაგოგიკის კამპუსი ლისზე“. ეს დამოუკიდებელი ორგანიზაციაა, სადაც გერმანულს ვასწავლი და სასწავლო ნაწილს ვხელმძღვანელობ“, - გვეუბნება ბარბარა ჯიმელი-სულაშვილი, რომელიც ქართულად მშვენივრად საუბრობს.

- პირველად რა მისიით აღმოჩნდით საქართველოში? ტურისტად ჩამოხვედით თუ რაიმე ღონისძიებაზე?

- სკაუტური მოძრაობის ხაზით. მოგეხსენებათ, სკაუტები მსოფლიოში ყველაზე დიდი ახალგაზრდული ორგანიზაციაა. ბავშვობიდან სკაუტი ვიყავი, ბუნებაში დიდ დროს ვატარებდით, კარვებით დავდიოდით. 1998 წელს მეგობართან ერთად ჩილეში წავედი, სადაც სკაუტების მსოფლიო კრება იმართებოდა. იქ, 34.000 სკაუტს შორის, ორი აზერბაიჯანელი წარმომადგენელი იყო და ისინი გავიცანით. მათ 2000 წელს აზერბაიჯანის ბანაკში დაგვპატიჟეს.

მე არ უნდა წამოვსულიყავი, ჩემი და და სხვები აპირებდნენ წამოსვლას, მაგრამ ბოლო მომენტში ერთ-ერთი ავად გახდა და ჯგუფს მე შევუერთდი. ჩამოვედით აზერბაიჯანში, სადაც უკვე ქართველებიც გავიცანით. გვითხრეს: "რადგან აქ ხართ, საქართველო ძალიან ახლოსაა, წამოდით ჩვენთანაცო“. აი, ასე, სრულიად სპონტანურად მოვხვდით აქ 2000 წელს. ოთხ დღეში ვნახეთ თბილისი და ბათუმი, მერე კი შვეიცარიაში დავბრუნდით.

არ გვინდოდა, ყველაფერი მხოლოდ საუბრებად დარჩენილიყო და გაცვლითი პროგრამა დავაარსეთ. რამდენჯერმე შვეიცარიაში ქართველები ჩავიყვანეთ, ტრენინგები ჩავუტარეთ. თავად კი ყოველ წელს (2001, 2002, 2003, 2004, 2005) ჩამოვდიოდით. ასე დავმეგობრდით, გარკვეული კავშირები გაიბა, ხდებოდა აზრებისა და პრაქტიკის გაზიარება.

2002 წელს გადავწყვიტე, ჩემი პროფესიით - საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრატურაზე - სამაგისტრო ნაშრომი ქართულ-რუსულ ურთიერთობებზე დამეწერა. აქ ჩამოსული საათობით ვიჯექი არქივებსა და საჯარო ბიბლიოთეკაში. აი, ასე ნელ-ნელა დაიწყო ყველაფერი.

- არადა, ჯერ კიდევ მაშინ საკმაოდ რთული პერიოდი იყო...

- ჩემთვის მაშინ ყველაფერი საინტერესო იყო. კარგად მახსოვს, ერთ წელს, როცა ჩამოვედით, ყველა ბილბორდზე გატაცებული ბრიტანელის, პიტერ შოუს სახე ეკიდა. ვკითხულობდი, ვინ არის-მეთქი? ქართველებს არ უნდოდათ ჩვენთვის ამის თქმა, რომ უცხოელის გატაცების გამო არ შეგვშინებოდა, მაგრამ მე ამაზე მაშინ არც ვდარდობდი. უფრო პრაქტიკულ ცხოვრებას ვაქცევდი ყურადღებას. კარგად მახსოვს, დილით რომ ვიღვიძებდით, ვკითხულობდით: დღეს რა გვაქვს - დენი, წყალი თუ გაზი?! სამივე ერთად თითქმის არასდროს იყო, ან ერთი იქნებოდა, ან მეორე. ეს შევარდნაძის მმართველობის ბოლო წლები იყო. ხშირად ვმსჯელობდით იმაზე, თუ როგორ უნდა გაგრძელებულიყო ცხოვრება ამ ქვეყანაში, როგორ უნდა დაეძლიათ კორუფცია რეფორმებით. კორუფციას მეც კარგად ვხედავდი. თან, ჩემი სპეციალობა პოლიტიკური მეცნიერებაა და ყოველთვის დიდი ყურადღებით ვაკვირდებოდი მიმდინარე პროცესებს. ქართულ-რუსული ურთიერთობები ჩემი სადიპლომო თემაც იყო, ბევრი ინტერვიუ ჩავწერე მაშინდელ ადამიანებთან და ამ საკითხს ინტენსიურად ვსწავლობდი.

მერე კი, 2003 წელს, მოხდა ვარდების რევოლუცია. მაშინ მე და ჩემი მეუღლე ჯერ კიდევ არ ვიყავით დაოჯახებულები, უბრალოდ ვმეგობრობდით და პროცესებს შორიდან, ჟენევიდან ვაკვირდებოდით. ინტერნეტით, "კურიერის“ მოკლე გამოშვებებით ვადევნებდით თვალს. მართლა მადლობელი ვარ, რომ იმ პერიოდს მოვესწარი. ის რეალობა ვნახე, სხვანაირად ვაფასებ იმ ყველაფერს, რაც მერე მოხდა.

- საერთოდ რა შთაბეჭდილება დაგიტოვათ ქვეყანამ თავისი პოსტსაბჭოთა პრობლემების მიუხედავად?

- ძალიან კარგად მახსოვს, აზერბაიჯანიდან მატარებლით წამოვედით. იქ ერთი კვირა გავატარეთ და ჩემთვის ურთულესი იყო, ნამდვილი კულტურული შოკი მივიღე. საქმე რელიგიას კი არ ეხებოდა, არამედ სოციალურ გარემოს. მანამდეც ვყოფილვარ მუსლიმანურ ქვეყნებში, მაგრამ ქალის ასეთი მძიმე მდგომარეობა საზოგადოებაში არსად მინახავს, როგორც იქ. საქართველოში რომ შემოვედით მატარებლით, პირველი, რაც თბილისში ვნახე, ნავთლუღის ბაზარი იყო. მატარებლის ფანჯრიდან ძალიან უცხო, ქაოსური ბაზარი გამოჩნდა... მერე საბურთალოზე ვცხოვრობდით. მიუხედავად ამ ყველაფრისა, მაშინვე გამიჩნდა განცდა, რომ ამ ქვეყანაში ვიცხოვრებდი. ჩემი ქართველი მეგობრები მეუბნებოდნენ: "გიჟი ხარ, შენ არ იცი, აქ რა ხდება - საშინელი კრიმინალი და კორუფციააო“, მაგრამ ემოციურ დონეზე აზერბაიჯანიდან აქ გადმოსვლა უცებ სახლში დაბრუნებასავით იყო.

იქ მათი ხუმრობებიც კი ვერ გავიგე, საქართველოში კი ეს ბარიერი არ მქონია. მართალია, ენის ბარიერი იყო, მაგრამ ძირითადი ემოციური განწყობა - ძალიან დადებითი. ქვეყანა მივიღე და ქვეყანამაც თბილად მიმიღო. იმ წლებში ჩემში ჭარბობდა ინტერესი კულტურის, ბუნების სილამაზისა და ისტორიული ძეგლების მიმართ. ამ ყველაფერმა და ხალხმა ჩემზე ძალიან დიდი და დადებითი შთაბეჭდილება მოახდინა. ხალხი ქაოსურია, ცხადია, მაგრამ სწორედ ამიტომაა საყვარელი.

- გაგვაცანით თქვენი მეუღლე, როდის გადაწყვიტეთ ოფიციალურად დაოჯახება?

- ჩემს მეუღლეს მაშინ ახალი დამთავრებული ჰქონდა უნივერსიტეტი, სტომატოლოგია შეისწავლა. სკაუტი 1996 წლიდან იყო, ამ გაცვლით პროგრამაში ერთმანეთთან დიდი შეხება გვქონდა. ნელ-ნელა შეგვიყვარდა ერთმანეთი. 2003 წლიდან ჟენევაში ვცხოვრობდით, მე უნივერსიტეტში ვმუშაობდი.

მიუხედავად იმისა, რომ ჟენევა შვეიცარიის ქალაქებს შორის ყველაზე ჭრელი და, ასე ვთქვათ, ქაოსურია, ბევრი უცხოელით, და ჩემს მეუღლესაც მოსწონდა იქაურობა, მაგრამ მაინც ძალიან აკლდა აქაურობა - ოჯახი და მეგობრები. მისთვის იქ ცხოვრება დიდი გამოწვევა იყო, მით უმეტეს, რომ თავიდან თავისი პროფესიით ვერ მუშაობდა. მერე იქ ბიზნესის ადმინისტრირება ისწავლა.

მაშინ გვქონდა პატარა საოჯახო ტურისტული სააგენტო. მე და ჩემს ოჯახს ისე მოგვეწონა საქართველო, რომ სხვებისთვისაც გვინდოდა გვეჩვენებინა, რა მაგარი ქვეყანაა. მოკლედ, 2007 წელს აქ გადმოვსახლდით.

- ფაქტობრივად, დათმობაზე თქვენ წახვედით, რადგან საკუთარ ქვეყანას შეელიეთ და აქ ჩამოხვედით. არადა, ისეთი დალაგებული ქვეყნიდან რომ მოდიხარ აქ, ეს ხომ დიდი რისკი იყო...

- ამას დათმობად არ აღვიქვამდი. ეს დიდი ინტერესი იყო. თქმა უნდა, მინდოდა მეუღლესთან ერთად ვყოფილიყავი და ვცადეთ კიდეც აქ ჩამოსვლა. სწორედ ეგ იყო ჩემთვის ერთ-ერთი მთავარი მოტივატორი. შვეიცარია იმდენად კარგად ორგანიზებული და დალაგებულია, რომ იქ ინდივიდის მოქმედების არეალი, ქვეყნის განვითარებაში საკუთარი წვლილის შეტანა ბევრად რთულია - ყველაფერი უკვე შექმნილია. საქართველოში კი ბევრის შექმნის პოტენციალი და შესაძლებლობა იყო. ეს ჩემთვის გამოწვევა გახლდათ.

თუმცა, არის რაღაცები, რაც შვეიცარიაში ძალიან მომწონს და ყოველთვის მეყვარება - გარკვეული პრინციპული საკითხები. არის რაღაცები საქართველოში, რასაც ალბათ არასოდეს შევეგუები და ყოველთვის შევებრძოლები.

- დღეს ოთხი შვილის დედა ხართ. თქვენი შვილები ნახევრად უცხოელები არიან, მაგრამ ქართული გვარით - ოთხი ქართველის დედა ხართ. რას ნიშნავს ეს თქვენთვის და გაგვაცანით ისინი.

- უფროსი გოგონაა, სარა, 17 წლის ხდება. მერე მოდის 15 წლის ტეო, შემდეგ თითქმის 12 წლის ბიჭი - მათე და უმცროსი - 9 წლის მართა. ყველას ორმაგი მოქალაქეობა გვაქვს, თავს კარგად ვგრძნობთ როგორც იქ, ისე - აქ. ვუფრთხილდებით ამ "ორფესვიანობას“. ოჯახში ძირითადი ენა ქართულია. ადრე მეუღლესთან ინგლისურად ვსაუბრობდი, მაგრამ მერე მივხვდით, რომ ბავშვები ამდენ ენაში ძალიან დაიბნეოდნენ. მე მათ შვეიცარიულადაც ველაპარაკები, ესმით კიდეც, მაგრამ როცა ყველანი ერთად ვართ, მაინც ქართულად ვსაუბრობთ.

- ქართული საკმაოდ რთული, სპეციფიკური ენაა... თქვენ კი ქართულად გამართულად ლაპარაკობთ. როგორ ისწავლეთ?

- ენები მიყვარს, მიდრეკილებაც მაქვს და ადვილადაც ვსწავლობ, რამდენიმე ენა ვიცი. 2002 წელს, როცა სწავლა დავიწყე, შვეიცარიაში ქართული ენის კურსები საერთოდ არ არსებობდა. პირველი სამი თვე დამოუკიდებლად ვსწავლობდი ქართულ გრამატიკას - ყოველდღე ორ-სამ საათს ვეჯექი წიგნებს. ვსწავლობდი სტრუქტურას, სერიებს, მწკრივებს, ბრუნვის ნიშნებს.

როცა აქ ჩამოვედი, ჩემი მულიშვილი ოთხი წლის იყო. მასთან ურთიერთობაში ძალიან თავისუფლად ვსწავლობდი - ბავშვთან მაღალფარდოვანი სიტყვები არ გჭირდება, თან კომპლექსიც არ მქონდა, რომ რამე შემეშლებოდა. შეცდომებს თვითონვე მისწორებდა. მერე ოჯახსა და მეგობრებთან ურთიერთობაში, იმ გრამატიკულ ჩონჩხს, რომელიც თავში მქონდა, ნელ-ნელა ლექსიკური მარაგი დავაშენე. ქართულში ისაა კარგი, რომ ზუსტად ისე იწერება, როგორც იკითხება - ეს დიდი შეღავათია... ქართველებთან სულ სხვაგვარი ურთიერთობა ჩამომიყალიბდა. რამდენიმე სიტყვასაც კი რომ ვიტყოდი, ისე უხაროდათ და ჩემთვის უამრავი კარი გაიღო.

- როგორია, იყო ქართველების შვეიცარიელი რძალი?

- ძალიან გამიმართლა, არაჩვეულებრივ ოჯახში მოვხვდი. ჩვენ არ გვაქვს ტიპური "დედამთილ-რძლური“ ურთიერთობა, ძალიან თბილი, მშობლიური და ურთიერთპატივისცემაზე დაფუძნებული კავშირი გვაქვს.

- თქვენს ბიომეურნეობასაც შევეხოთ, რომელიც ლაგოდეხშია. ძალიან კარგი პროექტია... მისი იდეა ვფიქრობ, თქვენ გეკუთვნით...

- სკაუტების გაცვლითი პროგრამიდან გამომდინარე, რუსთავში საერთაშორისო სკაუტური ცენტრის დაარსება გადავწყვიტეთ. ვეძებდით ფართს ქვემო ქართლის სკაუტებისთვის, რათა მათ შეხვედრებისა და ღონისძიებების ჩატარების საშუალება ჰქონოდათ. ერთ-ერთ შვეიცარიულ ფონდთან ერთად ავაშენეთ და გავარემონტეთ რუსთავის საერთაშორისო სკაუტური ცენტრი, რომელიც დღემდე ფუნქციონირებს.

ამის შემდეგ გვინდოდა შეგვექმნა ადგილები, სადაც სკაუტები ბანაკებით წავიდოდნენ. შვეიცარიაში ისინი ნებისმიერ ფერმერთან მიდიან, ნებართვას სთხოვენ და მათ მინდორზე დაბანაკდებიან ხოლმე. საქართველოში ეს უსაფრთხოების თვალსაზრისით ცოტა რთულია. ვეძებდით პატარა, ერთჰექტრიან ნაკვეთებს. უცებ ჩვენმა მეგობრებმა რუსთავიდან დაგვირეკეს: საოცარი ადგილი ვიპოვეთ, ოღონდ 1 ჰექტარი კი არა, 100 ჰექტარიაო.

მანამდეც გვქონდა იდეა, რომ ოდესმე იდეოლოგიური, ბიომეურნეობის მიმართულებით რამე გაგვეკეთებინა, თუმცა მკაფიო გეგმა არ გვქონდა. რადგან ეს ნაკვეთი გამოჩნდა, სწრაფად მივიღეთ გადაწყვეტილება და შევიძინეთ მეგობრების ჯგუფმა. იქ სკაუტური საბანაკე ადგილიც არის და მეურნეობაც. თავიდან ოთხი დამფუძნებელი ვიყავით: მე, ჩემი მეუღლე და კიდევ ორი მეგობარი. მოგვიანებით შემოგვიერთდა მეხუთე - პაატა წულაია, რომელიც 7 წელი ხელმძღვანელობდა ამ მეურნეობას და უდიდესი წვლილი შეიტანა მის ფუნდამენტურ განვითარებაში. მერე იყო ნატალია, ახლა კი ნოდარია ჩვენთან ერთად.

- როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები?

- ოთხი წელი თბილისის საკრებულოს წევრი ვიყავი, ეს მანდატი შარშან ოქტომბერში დასრულდა. ახლა ნაკლებად ვარ ჩართული აქტიურ, წმინდა პარტიულ საქმიანობაში, თუმცა, როგორც მოქალაქე, აქტიური ვარ და ვცდილობ, ჩემი წვლილი შევიტანო ქვეყნის განვითარებაში. პოლიტიკის საერთოდ გამიჯვნა ჩვენი ცხოვრებიდან შეუძლებელია - ყველაფერი, რასაც ვაკეთებთ, სკოლა იქნება ეს თუ ბიომეურნეობა, საბოლოო ჯამში, მაინც პოლიტიკაა, რადგან უკეთესი საქართველოს მშენებლობას ემსახურება. ეს არ ხდება მხოლოდ ლოზუნგებით, ეს ყოველდღიური შრომაა.

დღეს ჩემი ძირითადი მიმართულება მაინც ვალდორფის სკოლაა, თუმცა ბიომეურნეობასაც სტრატეგიულ დონეზე სრულად ვკურირებ. სკოლის კამპუსი ამ ზაფხულს ახალ შენობაში გადადის და ვფართოვდებით. 2017 წელს ბაღით დავიწყეთ, 2021 წლიდან კი სკოლაც დავამატეთ. ყოველ წელს თითო კლასი გვემატება - წელს უკვე მეხუთე კლასი გვყავს, მომავალ წელს მეექვსე გვეყოლება, სანამ 12-წლიანი ციკლი არ შეივსება.

- როგორც მრავალშვილიან დედასა და პედაგოგს, მინდა გკითხოთ: რა არის თქვენი მთავარი აღმზრდელობითი პრინციპი? რა უნდა მისცეს მშობელმა და მასწავლებელმა ბავშვს, რომ ის ღირსეულ მოქალაქედ ჩამოყალიბდეს?

- ვალდორფის პედაგოგიკის და პირადად ჩემი უმთავრესი პრინციპია: მშობელმა ბავშვს უნდა მისცეს საშუალება, რომ "აქ და ახლა“, რეალურ ცხოვრებაში ისწავლოს და მიიღოს გამოცდილება. სწორედ ამიტომ, ჩვენ ბავშვებს ადრეულ ასაკში მაქსიმალურად ვარიდებთ ციფრულ სამყაროს. კომპიუტერს ჩვენს სკოლაში თავის დროზე, უფრო მაღალ კლასებში სწავლობენ. ბაღსა და დაბალ კლასებში ტექნოლოგიებისგან თავისუფალი გარემო გვაქვს. ეს არ ნიშნავს, რომ მათ ტექნოლოგიები არ ეცოდინებათ - სკოლის დასრულებისას კომპიუტერსაც შესანიშნავად ფლობენ და სხვა საჭირო უნარებსაც.

"აქ და ახლა“ რეალურ სამყაროში ყოფნა ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ დიდ ყურადღებას ვაქცევთ ასაკობრივ განვითარებას - რომელ ასაკში რა შეუძლია ბავშვს და რა პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს. ბაღის ასაკში, რა თქმა უნდა, დიდ პასუხისმგებლობას ვერ მოსთხოვ, მაგრამ საკუთარი ნივთების მოწესრიგება ან უმცროსებზე ზრუნვა მას სრულიად ხელეწიფება. ბავშვმა უნდა იგრძნოს: "მე ვარ პიროვნება და ჩემი ასაკის შესაფერისად უნდა ვიმოქმედო, როგორც დამოუკიდებელმა ადამიანმა“. ეს პასუხისმგებლობა მან თავად უნდა აიღოს საკუთარ თავზე... ბავშვს ნასწავლის პრაქტიკაში, სხვა კონტექსტში გადატანა უნდა შეეძლოთ.

სკოლამ 12 კლასის შემდეგ უნდა გაუშვას ემპათიური და ძალიან აქტიური მოქალაქეები, რომლებიც თავის პოზიტიურ წვლილს შეიტანენ საზოგადოებისა და ქვეყნის ცხოვრებაში... სწორად აღზრდილი ბავშვი, რომელსაც ჯანსაღი პრიორიტეტები და მყარი ღირებულებითი ჩონჩხი აქვს, ათ წელიწადში გახდება ის ძალა, რომელიც სახელმწიფოს განვითარებაში თავის წილ პასუხისმგებლობასა და წვლილს აიღებს.