როგორ უნდა გავარჩიოთ ორგანული პროდუქტი არაორგანულისგან?

ბოლო წლებში მომხმარებლის ცნობიერება რადიკალურად შეიცვალა და ჯანსაღი საკვები ჩვენი ყოველდღიურობის უმთავრეს პრიორიტეტად იქცა. ბაზარზე არსებული მრავალფეროვნების ფონზე, სულ უფრო რთული ხდება ნამდვილი, ნატურალური პროდუქტის გარჩევა ქიმიური დანამატებით გაჯერებული ალტერნატივებისგან. მიმზიდველი ვიზუალის მიღმა ხშირად სრულიად უსარგებლო ან მავნე შემადგენლობა იმალება.

იმისათვის, რომ ჩვენს მაგიდაზე ნამდვილად სუფთა და უსაფრთხო მოსავალი მოხვდეს, აუცილებელია რამდენიმე მნიშვნელოვანი კრიტერიუმის ცოდნა.

ორგანული სოფლის მეურნეობის მთავარი პრინციპი ბუნებრივი პროცესების პატივისცემაა, რაც პირდაპირ აისახება პროდუქტის გარეგნობაზეც. ნამდვილი ორგანული ბოსტნეული და ხილი იშვიათად გამოიყურება ისე, როგორც ჟურნალის ყდაზე დაბეჭდილი სურათი. ბიოპროდუქტი არ გამოირჩევა იდეალური, სტანდარტიზებული ზომებითა და უნაკლო სიმეტრიით, რადგან ბუნებაში აბსოლუტური იდენტურობა არ არსებობს. თუ დახლზე ერთმანეთის მსგავს, პრიალა და არაბუნებრივად დიდი ზომის პომიდორს ან ვაშლს ვხედავთ, დიდია ალბათობა, რომ მათ გასაზრდელად სინთეზური სტიმულატორები გამოიყენეს.

აქვე გასათვალისწინებელია ერთი საინტერესო დეტალი: პარადოქსულია, მაგრამ პროდუქტზე მწერისგან დატოვებული პატარა ნახვრეტი ან ზედაპირული ლაქა ხშირად კარგი ინდიკატორია იმისა, რომ მცენარე აგრესიული პესტიციდებით არ არის დამუშავებული, რადგან მწერი ქიმიკატებით გაჯერებულ ნაყოფს იშვიათად ეკარება.

ფორმის გარდა, ყურადღება უნდა მიექცეს სენსორულ მახასიათებლებს. ჯანსაღ პროდუქტს მძაფრი, ბუნებრივი სურნელი აქვს. ნატურალურ მწვანილს შორიდანვე შეატყობთ მიწისა და ბუნების არომატს, ინტენსიური სოფლის მეურნეობით მიღებული ნაყოფი კი უმეტესად სრულიად უსუნოა. ორგანულ პროდუქტს ასევე გაცილებით კონცენტრირებული და მკვეთრი გემო აქვს. ამავდროულად, მნიშვნელოვანია დავაკვირდეთ პროდუქტის ქცევას თერმული დამუშავებისას. არაორგანული, აზოტოვანი სასუქებით მოყვანილი ბოსტნეული უჯრედებში დიდი რაოდენობით წყალს აგროვებს. მომზადებისას ან შეწვისას ასეთი პროდუქტი მოცულობაში რადიკალურად მცირდება და ტაფაზე დიდი რაოდენობით სითხეს უშვებს. ბუნებრივად მოყვანილი პროდუქტი გაცილებით მკვრივია და სტრუქტურას უკეთ ინარჩუნებს.

განმასხვავებელი ფაქტორებია სეზონურობა და ფასწარმოქმნაც. ორგანული მეურნეობა ბუნების ციკლს მიჰყვება, ამიტომ ნამდვილი ბიოპროდუქტის პოვნა არასეზონურ პერიოდში ძალიან რთულია. სათბურებში ქიმიური სტიმულატორების გარეშე მათი მოყვანა დიდ ძალისხმევას მოითხოვს, შესაბამისად, სეზონური პროდუქტი ყოველთვის მეტ ნდობას იმსახურებს. ბიომეურნეობა გაცილებით მეტ ხელით შრომას, დროსა და რისკს უკავშირდება, რის გამოც ნამდვილი ორგანული პროდუქტის ღირებულება ყოველთვის ოდნავ მაღალია მასობრივად წარმოებულ ალტერნატივებზე. საეჭვოდ დაბალი ფასი პირდაპირ მიანიშნებს ინტენსიური, ქიმიური სოფლის მეურნეობის კვალზე.

მომხმარებლების დიდი ნაწილი პროდუქტში ნიტრატების შემცველობის შესამოწმებლად სხვადასხვა ჩინურ, პორტატიულ ელექტრონულ ტესტერებს იყენებს. მოსახერხებელი დიზაინის მიუხედავად, პროფესიონალები და აგრონომები ერთხმად თანხმდებიან, რომ ამგვარი ტესტერების ჩვენება სანდო არ არის. პორტატიული ტესტერები ზომავს არა კონკრეტულად ნიტრატებს, არამედ პროდუქტში არსებული მარილების საერთო გამტარობას. ამ მოწყობილობებს არ შეუძლია ერთმანეთისგან განასხვაოს მავნე ნიტრატები და მცენარისთვის აუცილებელი, ბუნებრივი მინერალები. შესაბამისად, ხელსაწყომ შეიძლება აჩვენოს საფრთხე სრულიად ჯანსაღ ბიოპროდუქტზე, ან პირიქით — ვერ აღმოაჩინოს ის იქ, სადაც მართლაც არის. ამ ხელსაწყოების კალიბრაცია ხშირად ირღვევა ტემპერატურის, ტენიანობისა და თავად ნაყოფის სიმკვრივის ცვლილების გამოც.

ერთადერთი ზუსტი და მეცნიერულად დასაბუთებული გზა სურსათის უვნებლობის დადგენისთვის ოფიციალური ლაბორატორიული კვლევებია. მხოლოდ აკრედიტებულ ლაბორატორიებში, რთული ქიმიური რეაქციებისა და სპეციფიკური რეაგენტების გამოყენებით არის შესაძლებელი პროდუქტში ნიტრატების ან პესტიციდების ზუსტი მოცულობის დადგენა.

ამ მხრივ, განსაკუთრებით საყურადღებოა ქართულ ბაზარზე არსებული ბიომეურნეობა „იორლენდი“, რომელიც საკუთარი პროდუქციის ხარისხს სწორედ მკაცრი კვლევებით ამტკიცებს. სსიპ სოფლის მეურნეობის სახელმწიფო ლაბორატორიის მიერ გოსტ 29270-95 მეთოდით ჩატარებული კვლევები ცხადყოფს, თუ რამდენად სუფთაა მათი მოსავალი. მოქმედი რეგულაციებით, თეთრ ხახვში ნიტრატების დასაშვები ნორმა 600 მგ/კგ-ს შეადგენს. „იორლენდის“ თეთრი ხახვის ლაბორატორიულმა კვლევამ კი აჩვენა მხოლოდ 122 მგ/კგ, რაც ნორმაზე თითქმის ხუთჯერ ნაკლებია. წითელი ხახვის შემთხვევაშიც ნორმა 600 მგ/კგ-ია, თუმცა „იორლენდის“ წითელ ხახვში ნიტრატების მაჩვენებელი სულ რაღაც 72.1 მგ/კგ აღმოჩნდა.

კვლევები ასევე ჩაუტარდა მეურნეობაში მოყვანილ სხვა კულტურებსაც და ყველა ამ შემთხვევაში უსაფრთხოების ნორმები უმაღლეს დონეზეა დაცული.

ასეთი ლაბორატორიული გამჭვირვალობა სწორედ ის სტანდარტია, რასაც პასუხისმგებლიანი ფერმერი უნდა სთავაზობდეს მომხმარებელს. სანამ ხილსა და ბოსტნეულს შეიძენთ, აუცილებლად უნდა დაინტერესდეთ მისი სერტიფიცირებით. მასერტიფიცირებელი ორგანოები მკაცრად და რეგულარულად აკონტროლებენ ბიომწარმოებლების თითოეულ ეტაპს — ნიადაგის მომზადებიდან დაწყებული, პროდუქტის შენახვის პირობებით დასრულებული. სერტიფიკატი გარანტიაა იმისა, რომ მწარმოებელს არ გამოუყენებია სინთეზური პესტიციდები და ქიმიური სასუქები.

ორგანული პროდუქტის შერჩევა საკუთარ ჯანმრთელობაში ჩადებული გრძელვადიანი ინვესტიციაა. იმისათვის, რომ ნამდვილი ჯანსაღი საკვები მივიღოთ, უნდა ვენდოთ საკუთარ შეგრძნებებს და ლაბორატორიულად დადასტურებული მტკიცებულებები მოვითხოვოთ. სამოყვარულო ტესტერებით შექმნილი ილუზიების ნაცვლად, სანდო და შემოწმებული მეურნეობების არჩევა ის ერთადერთი გზაა, რომელიც ჩვენს უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს.

NS