ტრაგედიით დასრულებული შვებულება საქართველოში: რატომ გარდაიცვალა 23 წლის ლიეტუველი ბიჭი - "ექიმების ვერსიით, მას შესაძლოა უცნობი ვირუსი შეჰყროდა"
კრისტინა სტანიენე თავის 23 წლის შვილთან, კრისტუპასთან ერთად საქართველოში ერთი კვირით დასასვენებლად და ახალი შთაბეჭდილებების მისაღებად გაემგზავრა. თუმცა, მოგზაურობის მეორე დღესვე ახალგაზრდის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა და დასვენება სიცოცხლისთვის ხანგრძლივ ბრძოლად იქცა. კრისტუპასი თითქმის ორი თვის განმავლობაში მკურნალობდა ქუთაისის საავადმყოფოში, მაგრამ ხუთშაბათს საღამოს, ლიეტუვის დროით დაახლოებით 19 საათზე, საქართველოს კლინიკის რეანიმაციულ განყოფილებაში მისი სიცოცხლე შეწყდა - იგი სამშობლოში გადაყვანისა და დახმარების მიღებამდე გარდაიცვალა, იტყობინება პორტალი lrytas.lt.
"ჩემი შვილი სრულიად ჯანმრთელი იყო, არაფერს უჩიოდა, ძალ-ღონით სავსე. ვერც კი წარმოვიდგენდი, რომ მოგზაურობის მხოლოდ ერთი დღის შემდეგ ასეთი უბედურება დატრიალდებოდა" - ჰყვებოდა კრისტინა შვილის გარდაცვალებამდე.
ყველაფერი მუცლის ძლიერი ტკივილით დაიწყო
კრისტინა შვილთან ერთად საქართველოში 14 მაისს გაემგზავრა, ხოლო 15 მაისს, გამთენიისას, ისინი უკვე ქუთაისში იყვნენ. პირველ დღეს ტურისტულ გიდთან ერთად მთები მოინახულეს, ტკბებოდნენ ხედებით, თუმცა მეორე დილით კრისტუპასმა კუჭის ძალიან ძლიერი ტკივილი იგრძნო.
თავიდან დედას ეგონა, რომ ეს საკვებით მოწამვლა ან საჭმლის მომნელებელი სისტემის უბრალო დარღვევა იყო.
"თვითონაც ამბობდა: ალბათ ამ ქვეყნის საჭმელმა არ მარგოო. მაგრამ ჩვენ ჯგუფთან ერთად ვმოგზაურობდით, ყველანი ერთნაირად ვჭამდით და სხვას არავის არანაირი სიმპტომი არ ჰქონია. თავიდან კუჭის საწინააღმდეგო და საჭმლის მომნელებელი წამლები მივეცი, თუმცა მდგომარეობა სულ უფრო უარესდებოდა. სრულიად გათეთრდა, თითქოს ცვილისფერი დაედო, ამიტომ გადავწყვიტეთ საავადმყოფოში წასვლა“, – იხსენებდა კრისტინა.
კრისტუპასი ქუთაისში მდებარე დასავლეთ საქართველოს სამედიცინო ცენტრში გადაიყვანეს. დედის თქმით, ექიმებმა ჩაატარეს კვლევები, ექოსკოპია, შეამჩნიეს ცვლილებები და კუჭი გამოურეცხეს, თუმცა ბიჭის მდგომარეობა არ გაუმჯობესებულა. იგი ღამით მეთვალყურეობის ქვეშ დატოვეს.
მეორე დილით დედას დაურეკეს და შეატყობინეს, რომ შვილი სასწრაფოდ რეანიმაციაში უნდა გადაეყვანათ. ექიმებმა განაცხადეს, რომ მას ფილტვების მძიმე ორმხრივი ანთება დაუდგინდა.
"მანამდე არანაირი ხველა ან გაციების სიმპტომი არ ჰქონია. განიხილებოდა ვერსია, რომ იქნებ ჯერ კიდევ ლიეტუვაში ყოფნისას ჰქონდა რაიმე უსიმპტომო დაავადება და ფრენამ გამოიწვია ამის პროვოცირება, თუმცა მოგვიანებით, როგორც მივხვდი, მედიკოსებმა ეს ვერსია უარყვეს. მათ თქვეს, რომ ახალგაზრდა ორგანიზმში მოვლენები ასე არ უნდა განვითარებულიყო“, – ამბობს დედამ.
ხელოვნური კომა და კლინიკური სიკვდილი
კრისტუპასის მდგომარეობა ძალიან სწრაფად მძიმდებოდა. კრისტინას თქმით, ექიმებმა უამრავი ანალიზი აიღეს სხვადასხვა ვირუსებსა და ინფექციებზე, ნიმუშები თბილისშიც გაგზავნეს, თუმცა პასუხები უარყოფითი იყო. ასეთი მძიმე მდგომარეობის ზუსტი მიზეზი ბოლომდე გაურკვეველი რჩებოდა.
"ექიმების ვერსიით, მას შესაძლოა უცნობი ვირუსი შეჰყროდა. ამბობდნენ, რომ ორგანიზმი ძლიერად იყო ინტოქსიკებული, მდგომარეობა იმდენად სწრაფად მძიმდებოდა, რომ ორგანოებმა სათითაოდ დაიწყეს უარის თქმა მუშაობაზე. შვილს დამოუკიდებლად სუნთქვა აღარ შეეძლო, ამიტომ იგი ხელოვნურ კომაში გადაიყვანეს“, – ყვებოდა კრისტინა.
კომის პერიოდში კრისტუპასმა კლინიკური სიკვდილიც გადაიტანა. დედა ამბობს, რომ იმ დროს ექიმებმა ოჯახს უთხრეს – სიცოცხლისთვის რისკი დაახლოებით 80 პროცენტს შეადგენდა.
"იყო მომენტი, როცა იმედს საერთოდ აღარ მიტოვებდნენ. მეუბნებოდნენ, რომ მდგომარეობა კრიტიკული იყო და შეიძლება ვერ გადარჩენილიყო. მე კი მაინც მჯეროდა და ვლოცულობდი“, – აღიარა ქალმა.
კრისტუპასმა ხელოვნურ კომაში დაახლოებით ერთი თვე გაატარა. დაახლოებით 16 ივნისს ექიმებმა ის გააღვიძეს. ეს იყო ერთ-ერთი ის მომენტი, როდესაც დედას მცირე ხნით მოეჩვენა, რომ ყველაზე რთული პერიოდი უკვე უკან დარჩა.
თუმცა, გაღვიძებული კრისტუპასი სრულიად გამოფიტული იყო. მას ჩაუტარდა ტრაქეოსტომია. ახალგაზრდა მამაკაცს ლაპარაკი და განძრევა არ შეეძლო, მას ზონდით კვებავდნენ.
„მცნობდა, თვალებით აყოლებდა გარემოს, ხედავდა და ესმოდა, რა ხდებოდა. თუმცა ლაპარაკი და სხეულის განძრევა არ შეეძლო. ტკიოდა ჭრილობები, ტკიოდა მთელი სხეული“, – მძიმედ იხსენებდა კრისტინა.
კომის შემდეგ დაწყებული კიდევ ერთი ბრძოლა
კომიდან გამოსვლის შემდეგ, დედის თქმით, რთული პერიოდი თავიდან დაიწყო. ფილტვებიდან სითხეს უღებდნენ, მოგვიანებით კი თირკმელების ფუნქცია დაირღვა. კრისტუპასს დიალიზი დასჭირდა, ასევე გადაუსხეს სისხლი.
„იყო საუბრები იმაზეც, რომ შესაძლოა თირკმლის დონორი დასჭირვებოდა. საბედნიეროდ, დიალიზის შემდეგ თირკმელების მდგომარეობა ოდნავ გაუმჯობესდა. თუმცა, ერთ დღეს თუ უკეთესობა იყო, მეორე დღეს ისევ უარესდებოდა. მოგვიანებით ღვიძლის ფუნქციაც გაუარესდა. კვლავ მწვავე ინტოქსიკაციაზე საუბრობდნენ“, – ამბობს დედამ.
როდესაც ჩანდა, რომ კრისტუპასი ოდნავ ძალას იკრებდა, კიდევ ერთი დარტყმა მოხდა. მას ნება დართეს მცირე საკვები მიეღო. რამდენიმე დღე მისი მდგომარეობა სტაბილური ჩანდა, თუმცა მალევე კვლავ მკვეთრად გაუარესდა.
"თითქოს საწყის წერტილს დავუბრუნდით. განვითარდა სეფსისი. იმავე საღამოს ჩატარდა კომპიუტერული ტომოგრაფია, რის შემდეგაც გაირკვა, რომ თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული გაუსკდა და მისი შიგთავსი მუცლის ღრუში ჩაიღვარა. სასწრაფო ოპერაცია გახდა საჭირო“, – ატირებული ჰყვებოდა ქალი.
მისი თქმით, ოპერაციის შემდეგ შვილი კვლავ უმძიმეს მდგომარეობაში იყო და ნარკოზიდან ბოლომდე გამოსვლას ვერ ახერხებდა. ექიმები პროგნოზებს საერთოდ ვერ აკეთებდნენ.
სხვა საავადმყოფოში გადაყვანა ვერ მოხერხდა
კრისტინა ჰყვებოდა, რომ განიხილებოდა შვილის თბილისის საავადმყოფოში გადაყვანა, თუმცა ქუთაისელმა მედიკოსებმა ტრანსპორტირების რისკზე პასუხისმგებლობის აღებაზე უარი განაცხადეს.
"მითხრეს: თუ პასუხისმგებლობას საკუთარ თავზე ავიღებდი, შეგვეძლო გვეცადა, თუმცა ექიმები ამ რისკზე არ მიდიოდნენ. თანაც თბილისის რეანიმაციულ განყოფილებებში იმ დროისთვის ადგილებიც არ იყო“, – თქვა მან.
დედის თქმით, კრისტუპასის ტრანსპორტირება შეუძლებელი იყო. სადაზღვევო კომპანია მედიკოსებთან კონტაქტზე იმყოფებოდა, ეძებდნენ ლიეტუვურ კომპანიასაც, რომელსაც ტრანსპორტირების ორგანიზება შეეძლო, თუმცა სამედიცინო დაწესებულებიდან ყოველთვის ერთი და იგივე პასუხი მოსდიოდათ – პაციენტის მდგომარეობა ზედმეტად მძიმეა.
არ მოიძებნა არცერთი ექიმი, რომელიც ასეთ მდგომარეობაში მყოფ პაციენტს გზაში გაჰყვებოდა.
განიხილებოდა თვითმფრინავით გადაფრენაც მედიკოსების თანხლებით, თუმცა ეს ვარიანტიც უარყვეს.
"ვსაუბრობდით იმაზე, რომ იქნებ რამდენიმე საათით დაეძინებინათ, ჟანგბადის აპარატზე შეეერთებინათ და ისე გადაგვეფრინა ლიეტუვაში. მაგრამ მაშინვე ჩნდებოდა კითხვა ფილტვების, წნევის ცვალებადობისა და მისი ზოგადი მდგომარეობის შესახებ. არ მოიძებნა არცერთი ექიმი, რომელიც მზად იქნებოდა ასეთი პაციენტის თანხლებისთვის" – ამბობდა კრისტინა.
პირველადი გათვლებით, სპეციალური სამედიცინო ტრანსპორტით მისი ლიეტუვაში გადაყვანა დაახლოებით 35-40 ათასი ევრო ჯდებოდა.
სადაზღვევო ლიმიტი იწურებოდა, დანაზოგი კი გათავდა
კრისტუპასს ჰქონდა სამოგზაურო დაზღვევა, რომლის ლიმიტიც 100 000 ევროს შეადგენდა. თუმცა, დედის თქმით, ამ თანხის უდიდესი ნაწილი უკვე ათვისებული იყო.
მან დახმარებისთვის საქართველოში ლიეტუვის საელჩოსაც მიმართა. ქალის თქმით, საელჩო დაეხმარა იმ დოკუმენტების მოწესრიგებაში, რომლებიც მის შვილთან ნათესაურ კავშირს ადასტურებდა, რადგან მათ განსხვავებული გვარები ჰქონდათ (დედის გვარია სტანიენე, შვილის – სტანისი). თუმცა, ფინანსური დახმარების გაწევა საელჩოს არ შეეძლო.
კრისტინა ასევე დაუკავშირდა ლიეტუვის ავადმყოფთა სახელმწიფო სალაროს, მაგრამ ასეთ სიტუაციაში მათი შესაძლებლობებიც შეზღუდული აღმოჩნდა.
უცხო ქვეყანაში დედა მარტო არ დარჩენილ
კრისტინა ჰყვებოდა, რომ ადგილობრივი მოსახლეობისგან უდიდესი მხარდაჭერა მიიღო. ქალი განსაკუთრებულ მადლობას უხდიდა გიდების ოჯახს, რომელმაც ის შეიფარა და პირველივე დღიდან გვერდში დაუდგა: „ესენი არიან ადამიანები, რომლებიც ჩემს მფარველებად იქცნენ. სასტუმროდან გამომიყვანეს, თავისთან წამიყვანეს და მითხრეს – არც კი იფიქრო მარტო დარჩენაზეო. დღემდე მათთან ვცხოვრობდი“.
იგი მადლობას უხდიდა შორენა ჯინჭველაშვილს, რევაზ ლაგაძეს (რომელსაც ლიეტუველები „რეზოს“ სახელით იცნობენ), რუსუდან ლაგაძეს, ნიკა ლიპარტელიანს, თამუნა ჯინჭველაშვილს და მთელ ოჯახს, რომელიც ამ გაურკვევლობის ჟამს გვერდიდან არ მოშორებია.
„მათი უზომოდ მადლიერი ვარ. საკუთარ ოჯახში მიმიღეს. როდესაც შენი შვილი რეანიმაციაში წევს, შენ კი უცხო ქვეყანაში ხარ, ამის მარტო გადატანა უბრალოდ შეუძლებელი იქნებოდა“, – ამბობდა დედა.
ტრაგიკული დასასრული
კრისტინა მუდმივ მოლოდინსა და ლოცვაში ცხოვრობდა. მისთვის მთავარი იყო, შვილს თავი გადაერჩინა და როგორმე ლიეტუვაში დაბრუნებულიყვნენ, რაც ფინანსურად უკვე გაუსაძლისი ხდებოდა. ქალმა საზოგადოებას დახმარების თხოვნით მიმართა, რათა შეეგროვებინათ თანხა კრისტუპასის მკურნალობისა და სამშობლოში სპეციალური ტრანსპორტით გადაყვანისთვის. თუმცა, ამ თხოვნის საჯაროდ გამოქვეყნებიდან მალევე, უმძიმესი და ტრაგიკული ამბავი გავრცელდა – კრისტუპასის ორგანიზმმა მრავალმხრივ მძიმე გართულებებს ვეღარ გაუძლო და ახალგაზრდა გარდაიცვალა.