ავტორი:

პირველად ისტორიაში, დედამიწის მსგავს პლანეტაზე ატმოსფერო აღმოაჩინეს - ეს აღმოჩენა სამყაროზე წარმოდგენას ცვლის

პირველად ისტორიაში,  დედამიწის მსგავს პლანეტაზე ატმოსფერო აღმოაჩინეს - ეს აღმოჩენა სამყაროზე წარმოდგენას ცვლის

ისტორიაში პირველად, მკვლევრებმა აღმოაჩინეს ატმოსფერო, რომელიც დედამიწის მსგავს, კლდოვან პლანეტას აკრავს გარს.

  • თავად პლანეტა შორეული ვარსკვლავის ე.წ. სასიცოცხლო ზონაში (habitable zone) ბრუნავს. მეცნიერების განცხადებით, ეს აღმოჩენა იმის ყველაზე მყარ მტკიცებულებას წარმოადგენს, რომ ჩვენი მზის სისტემის მიღმა შესაძლოა, დედამიწის მსგავსი პირობების მქონე სამყაროები არსებობდეს.

  • ამ დროისთვის ატმოსფეროში მხოლოდ ჰელიუმის არსებობა დაფიქსირდა, რომელიც სიცოცხლის არსებობისთვის ხელსაყრელ აირს არ წარმოადგენს, თუმცა გამორიცხული არ არის, რომ იქ სხვა აირებიც მოიპოვებოდეს.

“ეს უზარმაზარი წინგადადგმული ნაბიჯი და პირველი შემთხვევაა, როდესაც სხვა ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში მყოფ კლდოვან პლანეტაზე ატმოსფერო აღმოვაჩინეთ", - განაცხადა კვლევის წამყვანმა ავტორმა, ჰარვარდის უნივერსიტეტის დოქტორმა კოლინ ჩერუბიმმა.

  • პლანეტა, სახელად LHS 1140 b, დედამიწიდან 48 სინათლის წლით არის დაშორებული და გარს უვლის წითელ ვარსკვლავს, რომელიც ჩვენს მზეზე ბევრად პატარა და ცივია.

დღემდე შორეულ ვარსკვლავებთან 6 000-ზე მეტი პლანეტაა აღმოჩენილი, თუმცა ეს მიგნება განსაკუთრებულია, რადგან ერთი ნაბიჯით გვაახლოებს მეცნიერების ერთ-ერთ უდიდეს მიზანთან: სხვა სამყაროში სიცოცხლის აღმოჩენასთან.

ჟურნალ “Science“-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში მკვლევრები მკაფიოდ აღნიშნავენ, რომ მათ სიცოცხლის კვალისთვის ჯერჯერობით არ მიუგნიათ. პლანეტას სიცოცხლის შესანარჩუნებლად წყალი სჭირდება, წყლის არსებობისთვის კი იგი თავისი ვარსკვლავიდან ოპტიმალური მანძილით უნდა იყოს დაშორებული და ზომიერი ტემპერატურის ე. წ. სასიცოცხლო ზონაში იმყოფებოდეს. მეცნიერებმა ამ არეს ცნობილი ზღაპრის გმირის პატივსაცემად “Goldilocks zone“ უწოდეს.

  • სხვადასხვა ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში ამ დროისთვის ასობით პლანეტაა ნაპოვნი, თუმცა მათგან მხოლოდ რამდენიმე ათეულია ჩვენი დედამიწის მსგავსად პატარა და კლდოვანი, რაც სიცოცხლის წარმოქმნისთვის კიდევ ერთი აუცილებელ პირობას წარმოადგენს. აქამდე ამ პლანეტებიდან ატმოსფერო არცერთს არ აღმოაჩნდა.

LHS 1140b ერთადერთი სამყარო არ არის, რომელსაც მეცნიერები სიცოცხლის ძიებისას აკვირდებიან. K2-18b-მ, “სუბ-ნეპტუნის“ ტიპის პლანეტამ, რომელიც სავარაუდოდ წყლით მდიდარი წიაღით გამოირჩევა, მედიის ყურადღება მაშინ მიიპყრო, როდესაც მეცნიერებმა მასზე დიმეთილსულფიდის კვალი შენიშნეს. დედამიწაზე ეს აირი ზღვის ფაუნასთან არის დაკავშირებული.

თუმცა, 2025 წელს NASA-ს ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა ხელახალმა ანალიზმა აჩვენა, რომ აირი ბიოლოგიური პროცესების გარეშეც შეიძლება წარმოიქმნას.

წყარო