აშშ-ში დიზელის ფასმა ისტორიულ მაქსიმუმს მიაღწია - ამომრჩეველი გაბრაზებულია, თუმცა ტრამპი პირობას დებს, რომ ვითარება გამოსწორდება: რას გეგმავს ქვეყნის პირველი პირი?

აშშ-ში საწვავის ფასები რეკორდულ ნიშნულს აღწევს, რაც ამერიკელი მძღოლების საფულეებს მძიმედ ურტყამს. ამის მთავარი მიზეზი ირანთან მიმდინარე აშშ-ისრაელის ომია, რომელიც კვლავინდებურად ნეგატიურად აისახება რიგითი მოქალაქეების ბიუჯეტზე.

• ამერიკული საავტომობილო ასოციაციის (AAA) მონაცემებით, აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასმა ერთ გალონზე (დაახლოებით 3.78 ლიტრი) ისტორიულ მაქსიმუმს - 5.85 დოლარს მიაღწია. შედარებისთვის, ერთი წლის წინ მისი ფასი საშუალოდ 3.71 დოლარი იყო. ეს ნიშნული იმაზე მაღალიცაა, ვიდრე უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ დაფიქსირებული წინა რეკორდული მაჩვენებელი.

დიზელი აშშ-ში ძირითადად კომერციული ტრანსპორტისთვის გამოიყენება, როგორიცაა სატვირთო მანქანები, მატარებლები, გემები, ავტობუსები, ასევე სასოფლო-სამეურნეო და სამშენებლო ტექნიკა. თუმცა, პრობლემა მხოლოდ დიზელს არ ეხება - ამერიკელები ბენზინის ისტორიულად მაღალ ფასებსაც აწყდებიან, სადაც საშუალო ფასმა ერთ გალონზე 4.15 დოლარს მიაღწია (ერთი წლის წინანდელი 3.20 დოლარის ნაცვლად).

რატომ იხდის ზოგიერთი შტატი ბევრად მეტს და რა გავლენას ახდენს ეს არჩევნებზე?

აღსანიშნავია, რომ ფასების ზრდა ყველა შტატში ერთნაირი არ არის. დასავლეთ შტატების მცხოვრებლებს, საგადასახადო განსხვავებებისა და ნავთობის ძირითადი მწარმოებლებისგან დიდი მანძილის გამო, საწვავი ბევრად უფრო ძვირი უჯდებათ. მაგალითად, ვაშინგტონის შტატში დიზელის საშუალო ფასი 6.81 დოლარია, მაშინ როცა ერთი წლის წინ 5.03 დოლარი ღირდა.

საწვავის ფასების კატასტროფულმა ზრდამ ამერიკელი ამომრჩევლები უკიდურესად გააბრაზა ნოემბერში დაგეგმილ კონგრესის უმნიშვნელოვანეს შუალედურ არჩევნებამდე. Reuters/Ipsos-ის ბოლო სოციოლოგიური გამოკითხვების თანახმად, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის რეიტინგი 33%-მდე დაეცა, ხოლო თავად ირანის კონფლიქტს ამერიკელების მხოლოდ 31% უჭერს მხარს.

• ტრამპის საიდუმლო შეთანხმება

საწვავის მზარდი ხარჯების საპასუხოდ, პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი პირობას დებს, რომ ყველა ამერიკელისთვის საწვავის ფასებს მნიშვნელოვნად შეამცირებს. ამ მიზნით მან ვენესუელასთან ნავთობის შეთანხმება გააფორმა.

ამ შეთანხმებას წინ უძღოდა იანვარში ჩატარებული სპეცოპერაცია, როდესაც პრეზიდენტ ტრამპის ნებართვით ამერიკულმა სპეცრაზმმა ვენესუელის ყოფილი ლიდერი, ნიკოლას მადურო შეიპყრო.

ახალი შეთანხმება, რომელიც შაბათს გამოცხადდა, ითვალისწინებს 17 სტრატეგიული ნავთობის საბადოს განვითარებას, რომელთა დადასტურებული პოტენციალი 65 მილიარდ ბარელს შეადგენს. ვენესუელის დროებითი პრეზიდენტის, დელსი როდრიგესის განცხადებით, ეს პროექტი ითვალისწინებს 100 მილიარდ დოლარზე მეტ ინვესტიციას და 209 მილიარდ დოლარზე მეტ გადასახადს ვენესუელისთვის.

გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-ის მთავრობა შეინარჩუნებს 55%-იან კონტროლს ერთობლივ საწარმოზე, რომელსაც გამოცდილი კერძო ოპერატორი გაუძღვება. თუმცა, ანალიტიკოსები ამ გეგმას სკეპტიკურად უყურებენ და ეჭვქვეშ აყენებენ, რამდენად გადაჭრის ეს ხელშეკრულება იმ ძველ პრობლემებს, რომლებიც ვენესუელის ნავთობის ინდუსტრიაში ინვესტიციების ჩადებას აფერხებდა.

• ჩაკეტილი ჰორმუზის სრუტე - გლობალური კრიზისის მიზეზი

საწვავის ფასები მას შემდეგ გაიზარდა, რაც თებერვლის ბოლოს ირანის კონფლიქტი დაიწყო, რამაც ნავთობის საბითუმო ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია. ნავთობის მიწოდება შეზღუდულია იმის გამოც, რომ ირანმა ომის საპასუხოდ ეფექტურად ჩაკეტა ჰორმუზის სრუტე. ეს არის ვიწრო საზღვაო გზა ქვეყნის სამხრეთით, რომლის მეშვეობითაც მსოფლიო ნავთობის მეხუთედი (20%) ტრანსპორტირდება.

კრიზისი მხოლოდ აშშ-ს არ ეხება. დიდ ბრიტანეთში ბენზინის ფასმა ირანის ომის დაწყების შემდეგ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია. საავტომობილო ჯგუფ RAC-ის თანახმად, უტყვი ბენზინის ფასმა ლიტრზე 163 პენსს მიაღწია.

წყარო