საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეს, მთასა თუ ხეობას საკუთარი, უნიკალური თქმულება ახლავს. საუკუნეების მანძილზე ხალხურმა მეხსიერებამ შემოინახა ამბები გმირებზე, სიყვარულზე, ღალატსა და სასწაულებზე, რომლებიც კონკრეტულ გეოგრაფიულ ადგილებს უკავშირდება.
წარმოგიდგენთ 5 გამორჩეულ ადგილს საქართველოში, სადაც ბუნების სილამაზე და უძველესი ლეგენდები ერთმანეთს ერწყმის.
მყინვარწვერი (ყაზბეგი) არა მხოლოდ კავკასიონის ერთ-ერთი უმაღლესი მწვერვალია, არამედ ქართული მითოლოგიის მთავარი ეპოსის, ამირანის ლეგენდის აკვანიც.
თქმულების თანახმად, ღმერთებთან მებრძოლი და ხალხის განმთავისუფლებელი გმირი ამირანი, რომელმაც ადამიანებს ცეცხლისა და რკინის დამუშავება ასწავლა, ღვთის რისხვას ემსხვერპლა. იგი მყინვარწვერის ყინულოვან გამოქვაბულში, 3000 მეტრზე მაღალ კლდეზე მიაჯაჭვეს. ლეგენდის მიხედვით, ამირანის ერთგული ძაღლი ყოველდღე ლოკავდა ჯაჭვს, რომ გაეწყვიტა, თუმცა ვნების კვირიკეს წინა დღეს მჭედლები გრდემლზე ჩაქუჩს დაარტყამდნენ და ჯაჭვი ისევ გამტელდებოდა ხოლმე.
დედაქალაქის გულში, აბანოთუბანში მდებარე ბუნებრივი გოგირდის წყლები თბილისის დაარსების ყველაზე ცნობილ ლეგენდას უკავშირდება. V საუკუნეში, ქართლის მეფე ვახტანგ გორგასალი ამ მიდამოებში სანადიროდ იმყოფებოდა. მეფის მიმინო თავს დაესხა ხოხობს, თუმცა ორივე ფრინველი იქვე ადუღებულ ცხელ წყაროში ჩავარდა. გაოცებულმა მეფემ, წყლის სამკურნალო და თბილი თვისებების ნახვის შემდეგ, გადაწყვიტა, ამ ადგილას ქალაქი გააშენა. ქალაქს “თბილისი“ სწორედ თბილი წყლების გამო ეწოდა.
შიდა ქართლში მდებარე სურამის ციხე-სიმაგრე ქართული ხალხური ზეპირსიტყვიერებისა და ლიტერატურის ერთ-ერთი ყველაზე ტრაგიკული ლეგენდის სახელია.
თქმულების მიხედვით, სურამის ციხის კედლები შენებისას ყოველთვის იმსხვრეოდა და ჩამონგრევას განაგრძობდა. მკითხავმა განაცხადა, რომ ციხე მხოლოდ მაშინ იდგებოდა მყარად, თუ მის აღმოსავლეთ კედელში დედისერთა ვაჟს ჩააშენებდნენ. ახალგაზრდა ზურაბმა საკუთარი სიცოცხლე ქვეყნისა და ციხის გადასარჩენად გაწირა. ლეგენდის თანახმად, ზურაბის დედის ცრემლები დღემდე მოდის ციხის კედლიდან წვეთების სახით.
რაჭის ცნობილი კურორტი შოვი და მისი მიდამოები სიყვარულისა და თავგანწირვის ლეგენდით არის ცნობილი. ადგილობრივი თქმულების თანახმად, მდიდარ თავადს ასული ჰყავდა, რომელსაც ღარიბი მწყემსი შეყვარებოდა. თავადმა ქალიშვილს გლეხზე გაყოლა აუკრძალა. შეყვარებულები მთებში გაიქცნენ, თუმცა მდევრებმა მათ მიაგნეს. ტრაგიკული დასასრულის შემდეგ, იმ ადგილას, სადაც შეყვარებულები დაიხოცნენ, მინერალური წყაროები ამოვიდა, რომელთაც ადგილობრივებმა “სიყვარულის წყაროები“ უწოდეს.
იმერეთში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში მდებარე 40 მეტრის სიმაღლის კირქვის სვეტი საუკუნეების მანძილზე საიდუმლოებით იყო მოცული. ადგილობრივი მოსახლეობა კაცხის სვეტს “ცხოვრების სვეტს“ უწოდებდა. ხალხური რწმენით, სვეტის წვერი ცასთან ყველაზე ახლოს მდებარეობდა და იქ ლოცვა პირდაპირ ღმერთამდე აღწევდა.
საუკუნეების განმავლობაში ითვლებოდა, რომ სვეტის წვერზე ასვლა უბრალო მოკვდავისთვის შეუძლებელი და აკრძალული იყო. მხოლოდ XX საუკუნეში დადასტურდა, რომ VI-VIII საუკუნეებში იქ მართლაც მოღვაწეობდნენ ქრისტიანი მესვეტე ბერები.