სასაწყობე ფართებზე მოთხოვნა იზრდება: რას ცვლის ახალი ტენდენციები

პროდუქციის მიღება, შენახვა, დახარისხება და დროული გაგზავნა ბიზნესის ყოველდღიური საქმიანობის ნაწილია. ამ პროცესების სწორად ორგანიზებაში კი სასაწყობე ფართს მნიშვნელოვანი როლი აქვს. განსაკუთრებით მაშინ, როცა კომპანიას დიდი რაოდენობით პროდუქციასთან, იმპორტთან ან ონლაინ შეკვეთებთან უწევს მუშაობა.

საწყობის შერჩევისას მხოლოდ ფართობისა და ფასის გათვალისწინება საკმარისი არ არის. მნიშვნელობა აქვს მდებარეობას, ზომას, სატვირთო ავტომობილის მისასვლელს, შენობის მდგომარეობასა და იმას, რამდენად მოსახერხებელია სივრცე კონკრეტული საქმიანობისთვის.

წარმოიდგინეთ ონლაინ მაღაზია, რომელსაც ყოველდღიურად ათობით შეკვეთა აქვს. მომხმარებელი პროდუქტს რამდენიმე წამში ირჩევს, მაგრამ ამის შემდეგ კომპანიას მისი მოძებნა, შეფუთვა და გაგზავნა სჭირდება. თუ საქონელი მოუხერხებელ ან არასწორად ორგანიზებულ სივრცეშია განთავსებული, ერთი შეხედვით მარტივი პროცესი შეიძლება მნიშვნელოვნად გართულდეს.

ასეთი საჭიროებები მხოლოდ ონლაინ ვაჭრობას არ ეხება. სასაწყობე ფართი საჭიროა იმპორტიორებისთვის, დისტრიბუტორებისთვის, მწარმოებლებისთვის, სამშენებლო კომპანიებისა და სხვა ბიზნესებისთვის, რომლებსაც პროდუქციის ან მასალების შენახვა უწევთ. მოთხოვნის ზრდასთან ერთად საქართველოში სასაწყობე ბაზარიც იცვლება — ემატება ახალი ფართები და ბიზნესებს არჩევანის მეტი შესაძლებლობა უჩნდებათ. თუმცა ყველა საწყობი ერთნაირი არ არის, რის გამოც სივრცის სწორად შერჩევა სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება.

რატომ გაიზარდა მოთხოვნა სასაწყობე ფართებზე?

სასაწყობე ფართებზე მოთხოვნის ზრდას რამდენიმე მიზეზი აქვს. მათ შორისაა ვაჭრობისა და იმპორტის გააქტიურება, ონლაინ გაყიდვების განვითარება და ბიზნესების გაფართოება.

როდესაც კომპანია უფრო მეტ პროდუქტს ყიდის, მას მეტი მარაგის შენახვაც სჭირდება. მცირე ონლაინ მაღაზიას შეიძლება დასაწყისში მხოლოდ რამდენიმე თარო ან პატარა ოთახი ჰყოფნიდეს, მაგრამ შეკვეთების ზრდასთან ერთად ეს სივრცე საკმარისი აღარ ხდება.

სხვა სიტუაციაა იმპორტიორ კომპანიებში. პროდუქცია შეიძლება ქვეყანაში დიდი პარტიებით შემოვიდეს, მაგრამ მისი მთლიანად გაყიდვა ერთდროულად არ იყოს შესაძლებელი. ამიტომ კომპანიას სჭირდება სივრცე, სადაც მარაგს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში უსაფრთხოდ შეინახავს.

საწყობი ასევე მნიშვნელოვანია სეზონური ბიზნესისთვის. მაგალითად, კომპანიას გარკვეულ პერიოდში შეიძლება ჩვეულებრივზე მეტი პროდუქციის შემოტანა დასჭირდეს. ასეთ დროს წინასწარ შერჩეული სასაწყობე ფართი დამატებითი მარაგის მართვას ამარტივებს.

ანუ საწყობის საჭიროება ყოველთვის ბიზნესის ზომას არ უკავშირდება. ზოგჯერ პატარა კომპანიასაც შეიძლება დასჭირდეს დიდი და კარგად მოწყობილი სივრცე, თუ მას ბევრი პროდუქტი აქვს ან მარაგის სწრაფად განახლება უწევს.

სასაწყობე ფართი მხოლოდ პროდუქციის შესანახი ადგილი აღარ არის, თანამედროვე საწყობში მხოლოდ ყუთების ერთმანეთზე დაწყობა აღარ არის მთავარი.

კომპანიისთვის მნიშვნელოვანია, რამდენად სწრაფად შეძლებს თანამშრომელი კონკრეტული პროდუქტის პოვნას, რამდენად მარტივად გადაადგილდება საწყობში და რამდენი დრო დასჭირდება საქონლის მიღებასა და გატანას.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ონლაინ ვაჭრობაში. მომხმარებლისთვის შეკვეთის მიღების სისწრაფე უკვე მომსახურების ნაწილია. თუ შეკვეთის მომზადებას საწყობში დიდი დრო სჭირდება, შეფერხება საბოლოოდ მომხმარებელზეც აისახება.

ამიტომ კარგად დაგეგმილი სასაწყობე სივრცე შეიძლება ყოველდღიურ საქმიანობას მნიშვნელოვნად ამარტივებდეს. პროდუქციის კატეგორიების მიხედვით განთავსება, თავისუფალი გასასვლელები, დატვირთვა-გადმოტვირთვისთვის მოსახერხებელი ადგილი და საქონლის სწრაფად მოძებნის შესაძლებლობა საწყობის ფუნქციონირებისთვის პრაქტიკულად ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მისი ფართობი.

სად არის სასაწყობე ფართების ყველაზე დიდი არჩევანი?

თბილისი საქართველოს სასაწყობე ბაზრის მთავარი ცენტრია. სასაწყობე ფართების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ დედაქალაქშია თავმოყრილი, რაც ბუნებრივიცაა — აქ არის დიდი სამომხმარებლო ბაზარი, ბიზნესების მნიშვნელოვანი ნაწილი და ქვეყნის მასშტაბით გადაადგილების ძირითადი მიმართულებები.

სხვა ქალაქებსაც განსხვავებული ფუნქცია აქვთ. მაგალითად, ფოთის შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პორტთან სიახლოვე და საერთაშორისო ტვირთების მოძრაობა. ამიტომ ფოთში მდებარე საწყობი შეიძლება საინტერესო იყოს იმ ბიზნესისთვის, რომელსაც იმპორტთან ან ტვირთების გადაზიდვასთან აქვს კავშირი.

ეს კარგი მაგალითია იმისა, რომ საწყობის არჩევისას მხოლოდ ფართობის რაოდენობას არ უნდა შევხედოთ. ერთი და იგივე ზომის საწყობი სხვადასხვა ქალაქში სრულიად განსხვავებულ ბიზნესს შეიძლება მოერგოს.

თბილისში კი ახალი სასაწყობე პროექტების დიდი ნაწილი სამგორისა და ქალაქის შემოსასვლელების მიმართულებით არის დაგეგმილი.

რატომ არის საწყობის მდებარეობა მნიშვნელოვანი?

საწყობის ქირის შედარებისას ყველაზე იაფი შეთავაზება შეიძლება პირველივე შეხედვით მიმზიდველი იყოს. მაგრამ საბოლოო ხარჯი მხოლოდ ყოველთვიური ქირით არ განისაზღვრება.

თუ საწყობი ქალაქისგან შორს არის ან მისასვლელი გზა მოუხერხებელია, შეიძლება გაიზარდოს ტრანსპორტირების დრო და ხარჯი. თუ სატვირთო ავტომობილის შესვლა რთულია, დატვირთვა-გადმოტვირთვაც უფრო ნელა შესრულდება.

ამიტომ სასაწყობე ფართის მოძიებისას სასარგებლოა რამდენიმე საკითხის შემოწმება:

• რამდენად მარტივია ობიექტამდე მისვლა;
• შესაძლებელია თუ არა სატვირთო ავტომობილის შესვლა;
• რამდენად ახლოსაა მთავარი გზები;
• არის თუ არა მოსახერხებელი დატვირთვა-გადმოტვირთვის ადგილი;
• რამდენად ახლოსაა საწყობი მაღაზიებთან ან სხვა ობიექტებთან, სადაც პროდუქცია უნდა გაიგზავნოს;
• შეესაბამება თუ არა მდებარეობა კომპანიის ყოველდღიურ მარშრუტებს.

ზოგჯერ ოდნავ უფრო ძვირი, მაგრამ უკეთ მდებარე საწყობი ბიზნესისთვის უფრო მოსახერხებელი შეიძლება აღმოჩნდეს, რადგან ყოველდღიური გადაადგილების ხარჯი და დრო მცირდება.

რა შეცდომა არ უნდა დავუშვათ?

საწყობის შერჩევისას ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა მხოლოდ კვადრატულ მეტრებზე ყურადღების გამახვილება.

მაგალითად, 500 კვადრატული მეტრის ორი საწყობი შეიძლება ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავდებოდეს. ერთ სივრცეში პროდუქციის განთავსება და გადაადგილება მარტივი იყოს, მეორეში კი ფართობის ნაწილი პრაქტიკულად გამოუყენებელი დარჩეს.

ასევე განსხვავებულია შენობის სიმაღლე, შესასვლელების რაოდენობა, იატაკის მდგომარეობა, განათება, ვენტილაცია და უსაფრთხოების პირობები.

ამასთან, ყველა პროდუქციას ერთი და იგივე მოთხოვნა არ აქვს. ტანსაცმლისა და ტექნიკის შესანახად საჭირო პირობები შეიძლება განსხვავდებოდეს საკვები პროდუქტის, სამშენებლო მასალის ან სხვა სპეციფიკური საქონლის მოთხოვნებისგან.

ამიტომ საწყობის მოძიებამდე სასურველია პასუხი გასცეთ რამდენიმე მარტივ კითხვას:

რა რაოდენობის პროდუქტი უნდა შევინახო? რამდენად ხშირად შემოდის ახალი მარაგი? როგორ უნდა მივიღო და გავიტანო პროდუქცია? მჭირდება თუ არა სპეციალური ტემპერატურა ან სხვა პირობები?

ამ კითხვებზე პასუხი დაგეხმარებათ გაიგოთ, რეალურად როგორი საწყობი გჭირდებათ.

შეიძლება ერთი შეხედვით ჩანდეს, რომ რაც უფრო დიდი საწყობია, მით უკეთესია. სინამდვილეში, ზედმეტად დიდი სივრცე დამატებით ხარჯს ნიშნავს.

თუ კომპანიას მცირე რაოდენობის პროდუქცია აქვს, მაგრამ 1 000 კვადრატული მეტრის ფართს ქირაობს, გამოუყენებელი სივრცისთვისაც მოუწევს გადახდა. ამავე დროს, ძალიან პატარა საწყობი სწრაფად შეიძლება გადაიტვირთოს და პროდუქციის მოწესრიგება გართულდეს.

ამიტომ საუკეთესო ვარიანტი ყოველთვის ყველაზე დიდი ფართი არ არის. უფრო მნიშვნელოვანია, რომ სივრცის ზომა და მოწყობა ბიზნესის რეალურ საჭიროებას შეესაბამებოდეს.

ასევე ღირს მომავალზე ფიქრი. თუ კომპანია ზრდას გეგმავს, სასურველია ისეთი ფართის შერჩევა, სადაც გარკვეული გაფართოების შესაძლებლობაც იქნება. თუმცა მხოლოდ იმის გამო, რომ მომავალში შეიძლება მეტი პროდუქტი დაგჭირდეთ, დღეს ზედმეტად დიდი ფართის დაქირავება ყოველთვის საჭირო არ არის.

რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება საწყობის ადგილზე ნახვისას?

სასაწყობე ფართის შერჩევისას განცხადების ფოტოები და აღწერა მხოლოდ პირველი ეტაპია. საბოლოო გადაწყვეტილებამდე ობიექტის ადგილზე ნახვა ბევრ დეტალს გამოაჩენს.

პირველ რიგში დააკვირდით, რამდენად მარტივად მოძრაობთ სივრცეში. თუ უკვე არსებული თაროების ან ტექნიკის განთავსების შემდეგ გასასვლელები ძალიან ვიწრო ხდება, ფართობის რეალური შესაძლებლობები შესაძლოა განცხადებაში მითითებულზე ნაკლები აღმოჩნდეს.

შემდეგ შეამოწმეთ შესასვლელი და სატვირთო ავტომობილისთვის განკუთვნილი სივრცე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ეს იმ კომპანიებისთვის, რომლებსაც ყოველდღიურად უწევთ დიდი რაოდენობით საქონლის მიღება ან გატანა.

ასევე ყურადღება მიაქციეთ შენობის მდგომარეობას, განათებას, ვენტილაციას, უსაფრთხოებასა და კომუნიკაციებს. თუ ფართს დამატებითი სამუშაოები სჭირდება, მათი ღირებულებაც სასურველია წინასწარ გაითვალისწინოთ.

კიდევ ერთი პრაქტიკული საკითხია დამატებითი ხარჯები. ხელშეკრულების გაფორმებამდე უნდა გაირკვეს, მხოლოდ ქირას იხდით თუ დამატებით არის გადასახდელი კომუნალური, მომსახურების, დაცვის, დასუფთავების ან სხვა ხარჯები.

სასაწყობე ფართებზე გაზრდილმა მოთხოვნამ ქირის ფასზეც იმოქმედა. შესაბამისად, ბიზნესისთვის საწყობის შერჩევისას მხოლოდ ფართობისა და მდებარეობის გათვალისწინება აღარ არის საკმარისი — მნიშვნელოვანია, რამდენად შეესაბამება ქირა კომპანიის ბიუჯეტსა და საჭიროებებს.

ქირის ზრდის ფონზე ზოგიერთმა კომპანიამ საკუთარი საწყობის აშენებაც დაიწყო, თუმცა ეს უფრო დიდ ინვესტიციას მოითხოვს და ყველა ბიზნესისთვის არ არის პრაქტიკული. მცირე ან მზარდი კომპანიებისთვის სასაწყობე ფართის დაქირავება ხშირად უფრო მოქნილი ვარიანტია, რადგან საჭიროების შემთხვევაში მომავალში უფრო დიდ ან სხვა მდებარეობის ფართზე გადასვლა შესაძლებელია.

ონლაინ გაყიდვებმა მომხმარებლის მოლოდინიც შეცვალა. ადამიანს აღარ სურს მხოლოდ პროდუქტის პოვნა — მას შეკვეთის სწრაფად მიღებაც სჭირდება.

ამის გამო საწყობი ონლაინ ბიზნესის მუშაობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნაწილად იქცა. თუ პროდუქცია კარგად არის ორგანიზებული, შეკვეთის მიღებიდან გაგზავნამდე პროცესი უფრო მარტივად მიმდინარეობს.

მაგალითად, ონლაინ მაღაზიას შეიძლება ათობით სხვადასხვა პროდუქტი ჰქონდეს. თუ თითოეულ ნივთს თავისი ადგილი აქვს და თანამშრომელმა ზუსტად იცის, სად უნდა მოძებნოს კონკრეტული შეკვეთა, მისი მომზადება გაცილებით მარტივდება.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ბიზნესებისთვის, რომლებსაც ყოველდღიურად ბევრი მცირე შეკვეთის დამუშავება უწევთ. ასეთ შემთხვევაში საწყობის ორგანიზება პირდაპირ უკავშირდება მომსახურების სისწრაფეს.

ქირაობა თუ საკუთარი საწყობი?

ბიზნესისთვის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებაა, სჯობს სასაწყობე ფართის დაქირავება თუ საკუთარი სივრცის შეძენა ან აშენება.

დაქირავების მთავარი უპირატესობა მოქნილობაა. კომპანიას შეუძლია საჭიროების მიხედვით შეარჩიოს ფართი და საქმიანობის ზრდასთან ერთად უფრო დიდ სივრცეზე გადავიდეს.

საკუთარი საწყობი კი ბიზნესს საშუალებას აძლევს, სივრცე თავიდანვე საკუთარი საქმიანობის შესაბამისად დაგეგმოს. თუმცა ამას უფრო დიდი საწყისი ინვესტიცია სჭირდება და გასათვალისწინებელია შენობის მოვლა, უსაფრთხოება, კომუნიკაციები და სხვა ხარჯებიც.

ამიტომ ერთი უნივერსალური პასუხი არ არსებობს. არჩევანი დამოკიდებულია ბიზნესის ზომაზე, ფინანსურ შესაძლებლობებზე, პროდუქციის მოცულობაზე და სამომავლო გეგმებზე.

როგორ შევარჩიოთ სასაწყობე ფართი?

საბოლოოდ, კარგი საწყობის შერჩევა რამდენიმე ძირითადი საკითხის ერთობლივად შეფასებას მოითხოვს.

პირველ რიგში უნდა განისაზღვროს, რამდენი სივრცე გჭირდებათ რეალურად. შემდეგ უკვე მნიშვნელოვანია მდებარეობა, მისასვლელი გზა, სატვირთო ავტომობილისთვის პირობები, შენობის მდგომარეობა და პროდუქციის შენახვის მოთხოვნები.

ასევე აუცილებელია ფასის მთლიანად შეფასება. დაბალი ქირა ყოველთვის დაბალ ხარჯს არ ნიშნავს, თუ ობიექტამდე ხშირი გადაადგილება ძვირი ჯდება ან შენობას დამატებითი სამუშაოები სჭირდება.

კარგი მიდგომაა რამდენიმე შეთავაზების ერთმანეთთან შედარება და თითოეული მათგანის არა მხოლოდ ფასით, არამედ პირობებით შეფასება.

სასაწყობე ფართების მოძიება და სხვადასხვა შეთავაზების შედარება შესაძლებელია Servisebi.ge-ზეც, სადაც შესაბამისი განცხადებების ნახვა და ბიზნესისთვის საინტერესო ვარიანტების შერჩევა ერთ სივრცეშია შესაძლებელი.

საქართველოს სასაწყობე ბაზარი იზრდება და არჩევანიც თანდათან ფართოვდება. თუმცა კარგი საწყობი მხოლოდ დიდი ფართობი ან დაბალი ქირა არ არის. სწორი არჩევანი ის სივრცეა, რომელიც ბიზნესის ყოველდღიურ მუშაობას ამარტივებს, პროდუქციის მართვას ხელს უწყობს და მომავალშიც მის საჭიროებებს შეესაბამება.

ავტორი: მარინე დავითაშვილი

NS