უკრაინის უმაღლესი რადის დეპუტატმა ელიზავეტა (ლიზა) იასკომ საქართველოს ყოფილ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილს სასამართლოში უჩივლა. იასკო, რომელსაც სააკაშვილთან ქალიშვილი ჰყავს, სასამართლოსგან ბავშვის რჩენისთვის ალიმენტის დაკისრებასა და ყოფილი პრეზიდენტისთვის მშობლის უფლებების ჩამორთმევას ითხოვს. ინფორმაციას ამის შესახებ უკრაინული მედია აქვეყნებს.
ელიზავეტა იასკო პარტია "ხალხის მსახურის“ წარმომადგენელია. მან მიხეილ სააკაშვილთან, რომელთანაც ოფიციალურად დაქორწინებული არ ყოფილა, სასამართლო დავა დაიწყო და ორი მოთხოვნით მიმართა: ქალიშვილისთვის ალიმენტების დაკისრება და სააკაშვილისთვის მშობლის უფლებების ჩამორთმევა.

2021–2022 წლების ქონებრივ დეკლარაციებში დეპუტატი სააკაშვილს უთითებდა, როგორც პირს, რომელთან ერთადაც ცხოვრობდა, თუმცა ოფიციალურ ქორწინებაში არ იმყოფებოდა. 2023 წლიდან სააკაშვილი მის დეკლარაციებში აღარ ფიგურირებს, თუმცა მათი საერთო ქალიშვილის, ჟასმინ მიხაილოვნას შესახებ ინფორმაცია კვლავ უცვლელია.
2024 წლის სექტემბერში გამოცემა Glavkom-თან ინტერვიუში ელიზავეტა იასკომ მიხეილ სააკაშვილთან ურთიერთობის შესახებ დასმულ კითხვებს უპასუხა. მან აღნიშნა, რომ საქართველოში აღარ ჩადის.
"ის საკუთარ, ძალიან რთულ რეალობაში ცხოვრობს. მიხეილმა, არსებითად, საკუთარი სიცოცხლე შესწირა საქართველოს და იქ ახლა დაბრუნებით ბევრ ადამიანს მიაყენა ტკივილი. და ეს ყველაფერი რისთვის? საქართველოს მომავლისთვის. ვხედავთ, რომ, სამწუხაროდ, ამ ნაბიჯმა შედეგი არ გამოიღო“, - განაცხადა მაშინ იასკომ.
გამოცემა Glavkom-მა ადვოკატ დმიტრო ბუზანოვს სთხოვა, შეეფასებინა, როგორ შეიძლება განვითარდეს ელიზავეტა იასკოსა და მიხეილ სააკაშვილის სასამართლო დავა. ადვოკატმა განმარტა, რომ არ უნახავს მტკიცებულებები, რომლებსაც დეპუტატის სარჩელი ეფუძნება.
ბუზანოვის შეფასებით, იასკოს ალიმენტის დაკისრების მოთხოვნის დაკმაყოფილების კარგი შანსი აქვს. მისი თქმით, ორივე მშობელი ვალდებულია, შვილი სრულწლოვანებამდე არჩინოს, მიუხედავად იმისა, რა ურთიერთობა აქვთ მათ ერთმანეთთან. ამ ვალდებულებისგან მამას მშობლის უფლებების ჩამორთმევაც კი არ ათავისუფლებს.
"საკითხი ის კი არ არის, დააკისრებს თუ არა სასამართლო ალიმენტების გადახდას, არამედ ის თუ რა ოდენობის იქნება ეს ალიმენტი. მოსარჩელე მოპასუხის შემოსავლის ერთი მესამედის დაკისრებას ითხოვს. სასამართლო შეიძლება ამ მოთხოვნას დაეთანხმოს ან წილი შეამციროს, თუ მოპასუხე დაამტკიცებს, რომ მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაშია, სხვა შვილები ჰყავს ან ჯანმრთელობის პრობლემები აქვს. ალიმენტები სარჩელის შეტანის დღიდან ინიშნება, ანუ ამ შემთხვევაში - 2026 წლის აპრილიდან“, - განაცხადა ბუზანოვმა.
ადვოკატის განმარტებით, ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლომ შესაძლოა გაითვალისწინოს მოპასუხის ფინანსური მდგომარეობა, სხვა შვილების არსებობა და ჯანმრთელობის პრობლემები, თუ ამის დამადასტურებელ მტკიცებულებებს წარადგენს.

ბუზანოვის თქმით, მამისთვის მშობლის უფლებების ჩამორთმევის საკითხი გაცილებით რთულად გადასაწყვეტია. სასამართლოები ასეთ ზომას უკიდურეს შემთხვევებში მიმართავენ.
ადვოკატის განმარტებით, უზენაესი სასამართლო თანმიმდევრულად მიუთითებს, რომ მშობელს უფლებები მხოლოდ მაშინ უნდა ჩამოერთვას, როდესაც ის შეგნებულად, საკუთარი ბრალით არ ასრულებს მშობლის მოვალეობებს და მისი ქცევის შეცვლა უკვე შეუძლებელია.
მხოლოდ ალიმენტების გადაუხდელობა ან ის ფაქტი, რომ მამა სხვა ქალაქში ან საზღვარგარეთ ცხოვრობს, როგორც წესი, საკმარისი საფუძველი არ არის. სასამართლომ უნდა გაარკვიოს, ინტერესდება თუ არა მამა საერთოდ ბავშვის ცხოვრებით და რა მიზეზით შეიქმნა არსებული ვითარება.
თუმცა, ადვოკატის თქმით, არსებობს შემთხვევებიც, როდესაც მშობლის უფლებების ჩამორთმევის შესახებ მსგავსი სარჩელები დაკმაყოფილებულა.
"ამ საქმეში ყველაფერს მტკიცებულებები გადაწყვეტს. თუ მოსარჩელე დაამტკიცებს, რომ მამა წლების განმავლობაში არ ინტერესდება ქალიშვილით, მასთან დისტანციურადაც კი არ ინარჩუნებს კავშირს, არ არჩენს და ვითარების შესაცვლელად არაფერი უცდია, წარმატების შანსი მაღალია. თუ მტკიცებულებები მწირი იქნება, სასამართლო, სავარაუდოდ, მშობლის უფლებების ჩამორთმევის შესახებ სარჩელს არ დააკმაყოფილებს. მნიშვნელოვანია ბავშვთა საკითხებზე მომუშავე სამსახურის დასკვნაც, რომელიც მსგავს საქმეებში სავალდებულოა. ამასთან, 2026 წლის 5 აგვისტოდან მშობლის უფლებების ჩამორთმევის საქმეები პროკურორის სავალდებულო მონაწილეობით განიხილება“, - ამბობს ბუზანოვი.
ამრიგად, სასამართლომ ელიზავეტა იასკოს ორი მოთხოვნა უნდა განიხილოს: მიხეილ სააკაშვილისთვის ქალიშვილის რჩენის მიზნით ალიმენტების დაკისრება და მისთვის მშობლის უფლებების ჩამორთმევა. ორივე საკითხზე გადაწყვეტილება საქმის გარემოებებსა და წარდგენილ მტკიცებულებებზე იქნება დამოკიდებული. ამ დროისთვის არ არის დადასტურებული, რომ სასამართლომ რომელიმე მოთხოვნა უკვე დააკმაყოფილა.