ისევ სუნელ-სანელებლების პრობლემა: რას წარმოადგენს სუდანის აზო-საღებავები, რაც ნიმუშებში იპოვეს? - თუ შეძენილი გაქვთ დასახელებული სურსათი, არ გამოიყენოთ!

სუდანის ჯგუფის აზო-საღებავები გამოვლინდა სურსათის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციით, სუნელ-სანელებლებში სუდანის ჯგუფის აზო-საღებავები გამოვლინდა. როგორც მათ მიერ ინფორმაციაშია აღნიშნული, დარღვევების გამო ბიზნესოპერატორებს აეკრძალათ დასახელებული სურსათის რეალიზაცია. საუბარია, მათ შორის, სვანურ მარილსა და წითელ წიწაკაზე.

"სურსათში სუდანის ჯგუფის აზო-საღებავების გამოვლენის მიზნით, სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ, სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში, ქვეყნის მასშტაბით არსებული სხვადასხვა სარეალიზაციო ობიექტიდან სექტემბერში სუნელ-სანელებლის 44 ნიმუში აიღო. ლაბორატორიული კვლევა ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში ჩატარდა. ლაბორატორიული კვლევის თანახმად, დარღვევა გამოვლინდა შემდეგ სურსათში: წითელი წიწაკა (დამზადების თარიღი: 21.05.2026 წელი, ვარგისიანობის მინიმალური ვადა: 21.05.2028) - მწარმოებელი შპს „Beyza Gida San Tic“, აღმოჩნდა Sudan I და Sudan IV; სვანური მარილი (დამზადების თარიღი: 21.05.2026 წელი, ვარგისიანობის მინიმალური ვადა: 21.05.2028) - მწარმოებელი შპს ,,იგოეთი’’ (ს/კ 432549361; მის: კასპის რაიონი, სოფელი იგოეთი) - აღმოჩნდა Sudan I და Sudan IV; ფარშის საკმაზი (დამზადების თარიღი: 29.06.2026 წელი, ვარგისიანობის მინიმალური ვადა: 29.06.2028) - მწარმოებელი შპს „დაბი“ (ს/კ 401946392, მის: დიდი ლილო, ვარკეთილის მეურნეობა) - აღმოჩნდა Sudan Red G; სვანური მარილი (დამზადების თარიღი: 15.09.2026 წელი, ვარგისიანობის მინიმალური ვადა: 15.09.2027 წელი) - მწარმოებელი შპს „ნთკ 2016“ (მის: ქობულეთის რ-ნი, სოფელი ქვედა კვირიკე/ბობოყვათის შესასვლელი) - აღმოჩნდა Sudan I.

აღნიშნული დარღვევების გამო ბიზნესოპერატორებს აეკრძალათ დასახელებული სურსათის რეალიზაცია. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ზედამხედველობით მიმდინარეობს სუნელ-სანელებლების ბაზრიდან ამოღება/გამოთხოვა.

სააგენტო მოუწოდებს მომხმარებელს, თუ შეძენილი აქვს დასახელებული სურსათი, არ გამოიყენოს.

სუდანის ჯგუფის საღებავები სურსათში ბუნებრივად არ გვხვდება. იგი მიეკუთვნება ხელოვნური აზო-საღებავების ჯგუფს და არ წარმოადგენს ნებადართულ საკვებდანამატს. სურსათში საღებავების: Sudan I; Sudan II; Sudan III; Sudan IV; Sudan orange G; Sudan Red G; Sudan Red 7 B და Sudan red B გამოყენება აკრძალულია.

რისკზე დაფუძნებული სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში, 2026 წელს დაგეგმილია სხვადასხვა კატეგორიის სურსათის 177 ნიმუშის ლაბორატორიული გამოკვლევა სუდანის ჯგუფის საღებავების შემცველობაზე. დღეის მონაცემებით, მიმდინარე წელს სურსათის ეროვნულ სააგენტოს აღებული აქვს სუნელ-სანელებლის 94 ნიმუში. აკრძალული საღებავები გამოვლენილია 5 ნიმუშში“, - ნათქვამია ინფორმაციაში.

• რას წარმოადგენს სუდანის ჯგუფის აზო-საღებავები?

სუდანის ჯგუფის აზო-საღებავები (Sudan azo dyes) არის სინთეზური (ხელოვნური) ქიმიური საღებავები, რომლებიც ძირითადად გამოიყენება ინდუსტრიაში - პლასტმასის, ცხიმების, ზეთების, საწვავის, ცვილისა და ტყავის განსაღებად.

ეს საღებავები მკაცრად აკრძალულია სურსათსა და კოსმეტიკაში, რადგან ისინი წარმოადგენს მძიმე ტოქსიკურ ნივთიერებებს და საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობას.

• მთავარი საფრთხეები

კარცეროგენულობა (კიბოს რისკი): ორგანიზმში მოხვედრისას (მაგალითად, საკვებთან ერთად) სუდანის საღებავები იშლება და წარმოქმნის ტოქსიკურ პროდუქტებს, რომლებიც ითვლება კანცეროგენებად (იწვევს ქსოვილების ძლიერ გაღიზიანებას და ზრდის კიბოს განვითარების რისკს).

მავნე ზემოქმედება ორგანოებზე: აზიანებს ღვიძლს, თირკმელებს და იწვევს ალერგიულ რეაქციებს.რატომ ხვდება ამაზე საუბარი?სამწუხაროდ, ზოგჯერ არაკეთილსინდისიერი მწარმოებლები ამ იაფ და მძაფრი ფერის ინდუსტრიულ საღებავებს უკანონოდ იყენებენ სურსათში (მაგალითად: წიწაკის ფხვნილში - პაპრიკაში, ჩილეში, კარის სანელებლებში, პალმის ზეთსა და სოუსებში), რათა პროდუქტს უფრო მკვეთრი და მიმზიდველი წითელი/ნარინჯისფერი ფერი მისცენ და სიძველე ან უხარისხობა დამალონ.

სწორედ ამიტომ, სურსათის უვნებლობის სააგენტოები და საერთაშორისო ლაბორატორიები მკაცრად აკონტროლებენ იმპორტირებულ სანელებლებსა და პროდუქტებს, რომ მათში სუდანის ჯგუფის საღებავების კვალი არ აღმოჩნდეს.