ვის გაათავისუფლებს კანონი ქონების გადასახადისგან და ვის ემუქრება ჯარიმა? - ყველაფერი ქონების გადასახადის დეკლარირებაზე

ფიზიკური პირებისთვის ქონების გადასახადის წლიური დეკლარაციის წარდგენის ვადა ახლოვდება. შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ინფორმაციით, 2026 წელს დეკლარაციის წარდგენის ბოლო დღე 2 ნოემბერია, ხოლო გადასახადის გადახდის ვადა - 16 ნოემბერი.

• ამასთან, 2026 წლისთვის მნიშვნელოვანი ცვლილება ამოქმედდა: დასაბეგრ ქონებაზე ქონების გადასახადის შეღავათის შემოსავლის ზღვარი 40 000 ლარიდან 100 000 ლარამდე გაიზარდა. ეს ნიშნავს, რომ გასული წლის წესების ავტომატურად გამოყენებამ შესაძლოა შეცდომაში შეგვიყვანოს.

ვის ევალება დეკლარაციის წარდგენა, რა მნიშვნელობა აქვს ოჯახის შემოსავალს, როგორ განიხილება უცხოეთიდან მიღებული გზავნილები და რა ხდება ვადის დარღვევის შემთხვევაში?

განვიხილოთ ხუთი მთავარი საკითხი.

1. ვის ევალება ქონების გადასახადის დეკლარირება და ვინ სარგებლობს შეღავათით❓

2026 წლისთვის ფიზიკურ პირს ქონების გადასახადის წლიური დეკლარაციის წარდგენა ევალება, თუ:

საქართველოს ტერიტორიაზე აქვს დასაბეგრი ქონება და მისი ოჯახის 2025 წლის შემოსავალი 100 000 ლარს აღემატებოდა;

ან აქვს დასაბეგრი მიწა, ოჯახის შემოსავლის ოდენობის მიუხედავად.

დასაბეგრ ქონებაში, შესაბამისი პირობების გათვალისწინებით, შეიძლება შედიოდეს საცხოვრებელი ბინა, სახლი, დაუმთავრებელი მშენებლობა, მსუბუქი ავტომობილი და კანონით განსაზღვრული სხვა ქონება.

თუ ოჯახის 2025 წლის შემოსავალი 100 000 ლარს არ აღემატებოდა, 2026 წლის შეღავათის მიხედვით, სხვა დასაბეგრ ქონებაზე ქონების გადასახადი არ წარმოიშობა. თუმცა ეს შეღავათი ავტომატურად არ აუქმებს მიწის გადასახადის ვალდებულებას.

როგორ განისაზღვრება ოჯახის შემოსავალი?

საგადასახადო მიზნებისთვის ოჯახის შემადგენლობაში შედიან ფიზიკური პირი, მისი მეუღლე, არასრულწლოვანი შვილი და გერი. ოჯახის წევრებად შეიძლება ჩაითვალონ მშობელი, შვილი და გერი, და-ძმა, ბებია-პაპა და შვილიშვილი, თუ ისინი პირთან მუდმივად ცხოვრობენ და საერთო მეურნეობას ეწევიან. საგადასახადო კოდექსის მიზნებისთვის შესაბამისი ოჯახის წევრების წრე გადასახადის გადამხდელმა თავად უნდა განსაზღვროს კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად.

შემოსავალი ითვლება წინა კალენდარული წლის მიხედვით - ამ შემთხვევაში, 2025 წლის 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით მიღებული შესაბამისი შემოსავლების გათვალისწინებით.

2. როგორ განისაზღვრება გადასახადის ოდენობა❓

ქონების გადასახადის გაანგარიშებისას მნიშვნელოვანია ქონების ტიპი, საბაზრო ღირებულება, საკუთრებაში ყოფნის პერიოდი, ოჯახის შემოსავალი და კანონით გათვალისწინებული შეღავათები.

• დასაბეგრ ქონებაზე:

თუ ოჯახის 2025 წლის შემოსავალი 100 000 ლარს არ აღემატება, 2026 წლისთვის მოქმედი შეღავათის ფარგლებში ამ ქონებაზე გადასახადი არ წარმოიშობა;

თუ ოჯახის შემოსავალი 100 000 ლარს აღემატება, დასაბეგრ ქონებაზე წლიური განაკვეთი, კანონით დადგენილი წესით, ქონების საბაზრო ღირებულების 0.8%-დან 1%-მდეა.

კონკრეტული განაკვეთი შესაბამისი პირობების გათვალისწინებით განისაზღვრება. მიწაზე გადასახადი კი ცალკე წესით გამოითვლება - მიწის ტიპის, ადგილმდებარეობის, ფართობისა და მოქმედი შეღავათების მიხედვით.

გადასახადის წინასწარ დასაანგარიშებლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ქონების გადასახადის კალკულატორი.

3. ითვლება თუ არა უცხოეთიდან მიღებული ფულადი გზავნილი ოჯახის შემოსავალში❓

ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ოჯახებისთვის, რომლებიც უცხოეთში მცხოვრები ახლობლებისგან ფულად გზავნილებს იღებენ.

უცხოეთიდან მიღებული ყველა თანხა ავტომატურად დასაბეგრ შემოსავლად არ ითვლება. მნიშვნელოვანია, რა საფუძვლით მიიღეთ თანხა - მაგალითად, ოჯახის წევრისგან უსასყიდლო დახმარებაა, ჩუქება, მემკვიდრეობა, მომსახურების ან საქონლის საფასური თუ სხვა სახის შემოსავალი.

შემოსავლების სამსახურის ქონების გადასახადის შემოსავლის გამომთვლელში ცალკე არის გამოყოფილი ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებული ქონება, ოჯახის წევრებისგან მიღებულის გამოკლებით. ამიტომ ოჯახის წევრისგან მიღებული ჩუქება და ჩვეულებრივი საბანკო გადარიცხვა ერთნაირად არ უნდა შეფასდეს.

თუ უცხოეთიდან მიღებული თანხა რეალურად წარმოადგენს მომსახურების ან საქონლის საფასურს, ან სხვა სახის შემოსავალს, მისი საგადასახადო კვალიფიკაცია განსხვავებული შეიძლება იყოს.

• რა უნდა გააკეთოთ პრაქტიკულად?

1. გაარკვიეთ, რა საფუძვლით ჩაირიცხა თანხა;
2. შეინახეთ გზავნილისა და გადარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტები;
3. თუ თანხის ბუნება გაურკვეველია, გადაამოწმეთ მისი გათვალისწინების წესი შემოსავლების სამსახურთან.

მხოლოდ საბანკო ამონაწერით იმის დადგენა, ექვემდებარება თუ არა თანხა ოჯახის შემოსავალში ჩართვას, ყოველთვის შეუძლებელია.

4. რა მოხდება, თუ დეკლარაციას ან გადასახადს ვადაში არ წარადგენთ❓

დეკლარაციის წარდგენისა და გადასახადის გადახდის ვადები ერთმანეთისგან განსხვავდება.

დეკლარაციის წარდგენის ბოლო ვადა: 2026 წლის 2 ნოემბერი.

ქონების გადასახადის გადახდის ბოლო ვადა: 2026 წლის 16 ნოემბერი.

საგადასახადო კოდექსის 274-ე მუხლის თანახმად, დეკლარაციის დაგვიანებით წარდგენისას ჯარიმა დამოკიდებულია დაგვიანების ხანგრძლივობასა და დეკლარაციის მიხედვით გადასახდელ თანხაზე. თუ დაგვიანება ორ თვეს არ აღემატება, ჯარიმა გადასახდელი გადასახადის თანხის 5%-ია;

ორ თვეზე მეტი დაგვიანების შემთხვევაში - 10%. თუ დეკლარაციის საფუძველზე გადასახდელი თანხა ნულის ტოლია, ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა არ ეკისრება.

გადასახადის გადაუხდელობის შემთხვევაში კი მოქმედებს საურავი - გადაუხდელი თანხის 0.05% ყოველი ვადაგადაცილებული დღისთვის, კანონით დადგენილი წესით.

ამიტომ, თუ დეკლარაციის წარდგენის ვალდებულება გაქვთ, უმჯობესია ვადა არ გამოტოვოთ. თუ არ ხართ დარწმუნებული, გეკისრებათ თუ არა ვალდებულება, გადაამოწმეთ ინფორმაცია შემოსავლების სამსახურის პორტალზე ან მიმართეთ სამსახურს.

5. როგორ შევამოწმოთ ვალდებულება და შევავსოთ დეკლარაცია❓

ქონების გადასახადის საკითხის გადასამოწმებლად გამოიყენეთ შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური პორტალი - rs.ge.

გაიარეთ ავტორიზაცია შემოსავლების სამსახურის ელექტრონულ პორტალზე.

გამოიყენეთ ფიზიკური პირისთვის განკუთვნილი ქონების გადასახადის სერვისები და შემოსავლის გამომთვლელი.შეამოწმეთ ოჯახის 2025 წლის შესაბამისი შემოსავალი და საქართველოში არსებული დასაბეგრი ქონება.

თუ ფლობთ მიწას, გადაამოწმეთ მიწის გადასახადის ვალდებულებაც - ოჯახის შემოსავლის მიუხედავად.

საჭიროების შემთხვევაში შეავსეთ და წარადგინეთ დეკლარაცია. თუ წინა წლის დეკლარაცია უკვე წარდგენილი გაქვთ და მონაცემები არ შეცვლილა, გადაამოწმეთ, ვრცელდება თუ არა თქვენს შემთხვევაზე დეკლარაციის ხელახლა წარუდგენლობის წესი.

• თუ წინა წელს დეკლარაცია წარადგინეთ, მაგრამ წელს ოჯახის შემოსავალი 100 000 ლარს აღარ აღემატება, ნუ ჩათვლით, რომ ვალდებულება ავტომატურად გაუქმდა. შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, ასეთ შემთხვევაში შესაძლოა საჭირო იყოს პორტალზე შესაბამისი შეტყობინების წარდგენა, რათა აღარ გაგრძელდეს წინა მონაცემებით დარიცხვა.

დაიმახსოვრეთ: 2026 წლისთვის ძირითადი შემოსავლის ზღვარი 100 000 ლარია, თუმცა მიწის გადასახადი ცალკე წესით განისაზღვრება. დეკლარაციის საბოლოო ვადაა 2 ნოემბერი, ხოლო გადასახადის გადახდის - 16 ნოემბერი.

ოფიციალური წყაროები: შემოსავლების სამსახური; საქართველოს საგადასახადო კოდექსი;