ძველი ფილოსოფოსების გაკვეთილები: როგორ ვიცხოვროთ უფრო ბედნიერად, ჩვენთვის არასასურველ პირობებშიც კი

თანამედროვე სამყაროში მუდმივად გვესმის წარმატების, იდეალური გარემოსა და კომფორტისკენ სწრაფვის შესახებ. გვჯერა, რომ ბედნიერებისთვის აუცილებელია ზუსტად ისეთი პირობები, როგორიც ჩვენ გვინდა. თუმცა, ცხოვრება ხშირად სრულიად სხვანაირად ალაგებს მოვლენებს, იქმნება სირთულეები, კრიზისები და სიტუაციები, რომლებსაც ვერ ვცვლით.

მიუხედავად იმისა, რომ ანტიკური ეპოქიდან საუკუნეები გავიდა, ძველი ბერძენი და რომაელი ფილოსოფოსები დღემდე გვაძლევენ უპასუხეს იმ მთავარ კითხვაზე: როგორ ვიპოვოთ სიმშვიდე და ბედნიერება მაშინ, როდესაც გარემოებები სრულიად არასასურველია?

• სტოიციზმი: გაარჩიეთ ის, რაც თქვენს კონტროლს ექვემდებარება და რაც - არა

ერთ-ერთი ყველაზე პრაქტიკული ფილოსოფიური მიმდინარეობა, სტოიციზმი, რომლის გამოჩენილი წარმომადგენლებიც იყვნენ მარკუს ავრელიუსი, სენეკა და ეპიკტეტე, გვასწავლის მთავარ პრინციპს - კონტროლის დიქოტომიას.

ეპიკტეტე ამბობდა, რომ ადამიანის უბედურების მთავარი მიზეზი არა თავად მოვლენები, არამედ ამ მოვლენებზე ჩვენივე რეაქციაა. ჩვენ ვერ შევცვლით ამინდს, ეკონომიკურ კრიზისს, სხვა ადამიანების საქციელსა და წარსულს.

ძალისხმევა მხოლოდ იმას უნდა მოვახმაროთ, რასაც მართლაც ვფლობთ - ჩვენს საკუთარ აზრებს, არჩევანს, ქმედებებსა და დამოკიდებულებას. როდესაც გარემო პირობები მტრულია, ჩვენი ძალა სწორედ ჩვენს შინაგან პოზიციაშია.

• ეპიკურეიზმი: ბედნიერება მარტივ რაღაცებშია

მიუხედავად იმისა, რომ სიტყვა “ეპიკურეული“ დღეს ძვირფას ცხოვრებასთან და ფუფუნებასთან ასოცირდება, თავად ფილოსოფოსმა ეპიკურემ სრულიად საპირისპირო რამ ასწავლა - ნამდვილი ბედნიერება მინიმალისტური და მარტივია.

ეპიკურე თვლიდა, რომ ბედნიერებისთვის საჭიროა მხოლოდ ძირითადი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება (საკვები, წყალი, თავშესაფარი) და რაც მთავარია, მეგობრები და შინაგანი სიმშვიდე (ატარაქსია).

როდესაც გარე სამყარო არასტაბილურია და არასასურველ პირობებში გვიწევს ცხოვრება, მატერიალური მიზნებიდან ყურადღება უნდა გადავიტანოთ იმაზე, რაც ნამდვილად ფასეულია: აწმყო მომენტის დაფასებაზე, სულიერ სიმშვიდესა და საყვარელ ადამიანებთან ურთიერთობაზე.

• არისტოტელე: სათნოება და პრაქტიკული სიბრძნე (ფრონეზისი)

დიდი ბერძენი ფილოსოფოსი არისტოტელე ამტკიცებდა, რომ ადამიანის უმაღლესი მიზანი არის “ევდემონია“ - ანუ არა უბრალოდ დროებითი სიამოვნება, არამედ სრული და შინაგანად დაკმაყოფილებული ცხოვრება, რომელიც სათნოებით მიიღწევა.

არისტოტელეს მიხედვით, ჩვენ ვერ ავირჩევთ გარემოებებს, მაგრამ შეგვიძლია ავირჩიოთ, როგორ მოვიქცეთ ამ გარემოებებში.

სირთულეები არის ერთგვარი “სავარჯიშო დარბაზი“ ჩვენი ხასიათისთვის. სიმამაცე, მოთმინება და სამართლიანობა სწორედ არასასურველ პირობებში ვლინდება და ყალიბდება.

წყარო