იქმნება თუ არა ხელოვნურად კრიზისი? - რა გვაჩვენა ჰაკერების თავდასხმამ ევროპის სუპერმარკეტებზე

ევროპის მასშტაბით სუპერმარკეტებზე განხორციელებულმა სავარაუდო კიბერთავდასხმამ, რომელმაც მაცივრები და საყინულეები დააზიანა, ინტერნეტთან დაკავშირებული მოწყობილობების უსაფრთხოების საკითხი კვლავ დღის წესრიგში დააყენა.

• დღეს ინტერნეტთან დაკავშირებული “ჭკვიანი“ მოწყობილობების ჩამონათვალში შედის მაცივრები, ცენტრალური გათბობის სისტემები და სარეცხი მანქანებიც კი. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ონლაინ რეჟიმი მათ დისტანციურ მართვას ამარტივებს, თეორიულად, ნებისმიერი ინტერნეტში ჩართული მოწყობილობა შესაძლოა ბოროტმოქმედთა სამიზნედ იქცეს.

ეს არ ნიშნავს, რომ ჰაკერებს ნებისმიერი მოწყობილობის ხელში ჩაგდება იოლად შეუძლიათ. მსხვილი ბრენდები დიდ ძალისხმევას დებენ თავიანთი ტექნოლოგიების უსაფრთხოებაში. მსგავსი ხვრელები წარსულშიც გამოვლენილა: მაგალითად, 2015 წელს მკვლევრებმა აჩვენეს Samsung-ის “ჭკვიანი“ მაცივრის სუსტი ადგილი, რომლის მეშვეობითაც ინტერნეტ-ტრაფიკის ხელში ჩაგდება იყო შესაძლებელი. თუმცა, ამ ეტაპზე არ არსებობს მტკიცებულება, რომ სუპერმარკეტებზე თავდასხმისას საყოფაცხოვრებო ტექნიკა იყო სამიზნე.

დიდი ბრიტანეთის კიბერუსაფრთხოების ეროვნული ცენტრის (NCSC) ყოფილი ხელმძღვანელი სიარან მარტინი აცხადებს, რომ მწარმოებლებმა მეტი უნდა გააკეთონ უსაფრთხო მოწყობილობების შესაქმნელად. იგი მომხმარებლებს ურჩევს, რეგულარულად განაახლონ მოწყობილობები და გამოიყენონ მრავალფაქტორიანი ავთენტიფიკაცია.

ცნობისთვის, 2024 წლის აპრილიდან დიდ ბრიტანეთში მოქმედებს კანონი, რომელიც “ჭკვიანი“ მოწყობილობების მწარმოებლებს ავალდებულებს დაიცვან კიბერუსაფრთხოების მინიმალური სტანდარტები, პაროლებისა და განახლებების ჩათვლით.

• ბრიტანული სუპერმარკეტების გამოცდილება და უსაფრთხოების ხვრელები

NCSC-ის ცნობით, უწყება საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად იკვლევს სუპერმარკეტების ინციდენტებს. ამასთან, UK Cyber Defence-ის მკვლევრებმა ბრიტანულ საცალო ქსელებთან დაკავშირებული სამაცივრე და შენობების მართვის 800-ზე მეტი ინტერფეისი აღმოაჩინეს, რომლებიც ღია ინტერნეტსივრცეშია ხელმისაწვდომი. ეს აუცილებლად ჰაკერულ თავდასხმას არ ნიშნავს, თუმცა სუსტი პაროლებისა და პროგრამული ხვრელების გამო სისტემებს საფრთხის წინაშე აყენებს.

ბრიტანეთის საცალო ვაჭრობის კონსორციუმის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჰელენ დიკინსონმა აღნიშნა, რომ კიბერინციდენტები სექტორისთვის უდიდესი გამოწვევაა. წარსულში მსგავს თავდასხმებს უკვე შეჰქმნიათ პრობლემები სურსათის მიწოდებაში: როდესაც 2025 წლის მაისში ბრიტანულ M&S-სა და Co-op-ზე გამოსასყიდის მომთხოვნმა ჰაკერებმა იერიში მიიტანეს, მაღაზიის დახლები ცარიელი დარჩა.

კიბერუსაფრთხოების კომპანია SentinelOne-ის მკვლევარი ტომ ჰეგელი განმარტავს, რომ როდესაც თავდამსხმელი მართვის სისტემებზე წვდომას იღებს, ლეგიტიმური ფუნქციები (მაგალითად, ლღობის/გალღობის რეჟიმი) დივერსიის იარაღად იქცევა. პარამეტრების შეცვლით ჰაკერებს შეუძლიათ ფიზიკური პროდუქციის გაფუჭება და არა მხოლოდ კომპიუტერული სისტემის შეფერხება.

სახლის მიღმა, ინტერნეტთან დაკავშირებული ტექნოლოგიები აქტიურად გამოიყენება სამრეწველო დანადგარებისა და ავტომობილების დისტანციურად მართვისთვის. კიბერუსაფრთხოების ექსპერტი კენ მუნრო იხსენებს 2015 წლის ექსპერიმენტს, სადაც მკვლევრებმა დისტანციურად გატეხეს Jeep-ის ავტომობილი მისი გასართობი სისტემის მეშვეობით, რამაც ავტოინდუსტრიას უსაფრთხოების ზომების მკვეთრი გაუმჯობესებისკენ უბიძგა.

წყარო