რა ვალდებულებები აქვს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას, რას აფინანსებს მერია და როგორ მივიღოთ ბიუჯეტიდან თანხა კორპუსის პრობლემების მოსაგვარებლად?

რა ვალდებულებები აქვს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას, რას აფინანსებს მერია და როგორ მივიღოთ ბიუჯეტიდან თანხა კორპუსის პრობლემების მოსაგვარებლად?

მრავალბინიან საცხოვრებელ კორპუსებში ცხოვრებისას საერთო ქონების - სახურავის, ლიფტის, სადარბაზოს, წყალარინებისა და სარდაფის კომუნიკაციების - მოვლა-პატრონობა ხშირად მეზობლებს შორის დავისა და გაუგებრობის საგანი ხდება. ბევრმა მესაკუთრემ არ იცის, რომ საქართველოს კანონმდებლობით, მრავალბინიან სახლში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა კანონით დაფუძნებულად ითვლება, ხოლო მისი წევრები ბინებისა და არასაცხოვრებელი ფართების მესაკუთრეები არიან. ამასთან, ადგილობრივი მუნიციპალიტეტები საერთო ქონების რეაბილიტაციას სხვადასხვა პროგრამით აფინანსებენ.

რა ვალდებულებები აქვს ამხანაგობას, რას აფინანსებს მერია და როგორ მივიღოთ ბიუჯეტიდან თანხა კორპუსის პრობლემების მოსაგვარებლად? განვიხილოთ 5 მთავარი კითხვა-პასუხი.

1. რა არის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა და რა ითვლება საერთო ქონებად❓

"ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, ამხანაგობა არის მრავალბინიან სახლში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების მესაკუთრეთა გაერთიანება, რომლის მთავარი ამოცანაა საერთო ქონების მართვა, მოვლა-პატრონობა და განვითარება.

წევრობა: ამხანაგობის წევრები არიან კორპუსში არსებული ბინებისა და არასაცხოვრებელი ფართების მესაკუთრეები და არა უბრალოდ იქ მცხოვრები პირები ან დამქირავებლები. კანონით გათვალისწინებულ მრავალბინიან სახლში ამხანაგობა დაფუძნებულად ითვლება და მისი წარმოშობისთვის ცალკე დაფუძნების აქტი აუცილებელი არ არის.

რა შედის საერთო ქონებაში?

საერთო საკუთრებას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთი, საძირკველი, კარკასი, კედლები, ფასადის კონსტრუქციები, საერთო სარგებლობის აივნები, სადარბაზოები, დერეფნები, კიბის უჯრედები, სახურავი, ლიფტები, სარდაფები, სხვენები და საერთო საინჟინრო კომუნიკაციები - იმ პირობით, რომ ისინი ინდივიდუალურ საკუთრებაში არ არის.

თანამონაწილეობის ვალდებულება: თითოეული მესაკუთრე ვალდებულია თავისი წილის შესაბამისად მიიღოს მონაწილეობა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯებში. მესაკუთრის წილი, როგორც წესი, განისაზღვრება მისი ინდივიდუალური საკუთრების ფართობის შეფარდებით კორპუსის ბინების საერთო ფართობთან. ამხანაგობის წესდებით შეიძლება განსხვავებული წესი იყოს დადგენილი.

მნიშვნელოვანია: ბინის გამოუყენებლობა ან საერთო ქონებით სარგებლობაზე უარის თქმა მესაკუთრეს მოვლა-პატრონობის ხარჯებში მონაწილეობის ვალდებულებისგან არ ათავისუფლებს.

2. რას აფინანსებს მერია (რაიონის გამგეობა) თანადაფინანსების პროგრამით❓

თბილისის მუნიციპალიტეტს აქვს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების განვითარების ხელშეწყობის პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც რაიონის გამგეობები კორპუსების საერთო ქონების რეაბილიტაციას აფინანსებენ.

თბილისის 2026 წლის ბიუჯეტის მიხედვით, ძირითადი მიმართულებებია:

სახურავის შეკეთება: ქანობიანი და ბრტყელი სახურავების რეაბილიტაცია და წყალსაწრეტი მილების შეკეთება.

ლიფტების შეკეთება: ლიფტებისა და სადარბაზოს სენსორული სანათების შეკეთება. ასევე, გრძელდება ლიფტების ჩანაცვლების პროექტი.

საინჟინრო კომუნიკაციები: წითელ ხაზებში მოქცეული შიდა წყალსადენისა და წყალარინების ქსელების შეკეთება.

სადარბაზოსა და კორპუსის კეთილმოწყობა: საერთო სარგებლობის კიბეების, აივნების, ჭიშკრის, სადარბაზოს, სადარბაზოს შესასვლელის გადახურვის, სადარბაზოს კარებისა და თაღების რეაბილიტაცია, ასევე სართულშუა ნაპრალების შეკეთება.

ავარიული შენობების გამაგრება: 4 სართულამდე შენობებისა და მათი შემადგენელი ელემენტების კაპიტალური გამაგრებითი სამუშაოები.

პროექტირება: არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის მომზადების მომსახურება.

მნიშვნელოვანია, რომ პროგრამის ფარგლებში ყველა სახის სამუშაო ავტომატურად არ ფინანსდება. კონკრეტული პროექტის დაფინანსება დამოკიდებულია სამუშაოს სახეზე, პროგრამის პირობებზე, ტექნიკური საჭიროების დადასტურებასა და შესაბამისი წლის ბიუჯეტზე.

myquiz

3. რამდენ პროცენტს იხდის მერია და რა წილი რჩება ამხანაგობას❓

დაფინანსების წილი დამოკიდებულია მუნიციპალიტეტზე, პროგრამის პირობებსა და სამუშაოს სახეზე. ამიტომ არასწორია იმის თქმა, რომ ყველა შემთხვევაში მერია 70–90%-ს იხდის, ხოლო დარჩენილ თანხას ამხანაგობა აგროვებს.

თბილისის 2026 წლის პროგრამა: თბილისის 2026 წლის ბიუჯეტით ზემოთ ჩამოთვლილი ძირითადი მიმართულებები რაიონის გამგეობების მიერ სრულად 100%-ით ფინანსდება.

ამხანაგობის თანამონაწილეობა: აღნიშნული ძირითადი მიმართულებებისთვის 2026 წლის ბიუჯეტი 10–30%-იან სავალდებულო თანამონაწილეობას არ ითვალისწინებს.

სხვა მუნიციპალიტეტები: რეგიონებში დაფინანსების პროცენტი და პირობები შესაბამისი მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტითა და პროგრამით განისაზღვრება. შესაბამისად, თბილისის პირობები ავტომატურად არ ვრცელდება საქართველოს ყველა ქალაქსა და მუნიციპალიტეტზე.

მნიშვნელოვანი პირობა: დაფინანსება არ ნიშნავს, რომ ნებისმიერი მოთხოვნილი სამუშაო უპირობოდ შესრულდება. გამგეობა ამოწმებს სამუშაოს საჭიროებას, შესაბამისობას პროგრამასთან და ბიუჯეტით გათვალისწინებული თანხების ხელმისაწვდომობას.

როგორ მივმართოთ მერიას დაფინანსების მისაღებად❓ (ნაბიჯ-ნაბიჯ)

თბილისში პროგრამით სარგებლობისთვის ამხანაგობა შესაბამისი რაიონის გამგეობაში უნდა იყოს აღრიცხული. პროცედურა შემდეგნაირად გამოიყურება:

ამხანაგობის თავმჯდომარის არჩევა და აღრიცხვა: თუ ამხანაგობას თავმჯდომარე არ ჰყავს ან გამგეობაში აღრიცხული არ არის, მესაკუთრეებმა უნდა ჩაატარონ საერთო კრება, აირჩიონ თავმჯდომარე და მოამზადონ საჭირო დოკუმენტები. თბილისში ამხანაგობის აღრიცხვას შესაბამისი რაიონის გამგეობა ახორციელებს და არა საჯარო რეესტრი.

საერთო კრების ოქმი: პრობლემის მოსაგვარებლად ტარდება ამხანაგობის წევრთა საერთო კრება. ოქმში უნდა აისახოს კრების თარიღი, მისამართი, დღის წესრიგი, დამსწრე წევრთა რაოდენობა და მიღებული გადაწყვეტილება. გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო ხმების რაოდენობა დამოკიდებულია საკითხზე და ამხანაგობის წესდებაზე. კანონით ყველა შემთხვევაში 2/3-ის თანხმობა არ არის მოთხოვნილი.

განაცხადისთვის საჭირო დოკუმენტები: ამხანაგობის თავმჯდომარე შესაბამის რაიონის გამგეობას წარუდგენს განცხადებას და პროგრამით მოთხოვნილ დოკუმენტებს. მათ შორისაა კრების ოქმი, ამხანაგობის წევრთა სია და ხელმოწერები, წესდება და თავმჯდომარის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტები.

ტექნიკური საჭიროების შეფასება: გამგეობა განიხილავს მოთხოვნას და ამოწმებს, შეესაბამება თუ არა სამუშაო პროგრამის პირობებს. საჭიროების შემთხვევაში მზადდება დეფექტური აქტი და ხარჯთაღრიცხვა. თბილისის პროგრამის წესით, მათი მომზადება პროგრამის განმახორციელებელი ორგანიზაციის მიერ, სახელმწიფო შესყიდვის ან ამხანაგობის მიერ წარმოდგენის გზით არის შესაძლებელი.

დაფინანსების გადაწყვეტილება: საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს შესაბამისი რაიონის გამგეობა. დადებითი გადაწყვეტილების შემთხვევაში სამუშაოები ხორციელდება პროგრამითა და შესაბამისი შესყიდვის პროცედურებით განსაზღვრული წესით.5. რა ვქნათ, თუ მეზობელი თანხის შეგროვებაზე უარს ამბობს ან სახურავიდან წყალი ჩამოდის?ეს პრაქტიკაში ყველაზე ხშირი კონფლიქტური სიტუაციებია:

ბოლო სართულის პრობლემა: კანონით, სახურავი საერთო ქონებაა და მხოლოდ ბოლო სართულის მცხოვრებს არ ეკუთვნის. შესაბამისად, მისი მოვლა-პატრონობის ხარჯებში მონაწილეობა ყველა მესაკუთრეს ეკისრება საკუთარი წილის შესაბამისად და არა მხოლოდ ზედა სართულის მაცხოვრებლებს.

თუ მეზობელი თანხის გადახდაზე უარს ამბობს: საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის აუცილებელ ხარჯებში მონაწილეობა მესაკუთრის ვალდებულებაა. საერთო ქონების განვითარებასთან დაკავშირებული დამატებითი ხარჯების დაკისრებისთვის კი კანონი ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის თანხმობას ითვალისწინებს. თუ მესაკუთრე კანონიერად დაკისრებულ ვალდებულებას არ ასრულებს, ამხანაგობას შეუძლია სასამართლოს მიმართოს.

ზიანის ანაზღაურება: თუ სახურავის, კანალიზაციის ან სხვა საერთო კომუნიკაციის გაუმართაობის გამო კონკრეტული ბინა დაზიანდა, მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება. თუმცა პასუხისმგებელი პირის ან პირების განსაზღვრა დამოკიდებულია დაზიანების მიზეზზე, პასუხისმგებლობის საფუძველსა და კონკრეტულ გარემოებებზე. ამიტომ არასწორია იმის მტკიცება, რომ ასეთ შემთხვევაში ზიანის ანაზღაურება ყოველთვის მთლიანად ამხანაგობას ეკისრება.გადაუდებელი შემთხვევა: თუ საერთო ქონებას უშუალოდ ემუქრება ზიანი, მესაკუთრეს უფლება აქვს, სხვა მესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, გონივრულ ფარგლებში მიიღოს აუცილებელი ზომები ზიანის თავიდან ასაცილებლად და შემდეგ მოითხოვოს გაწეული ხარჯების ანაზღაურება.

ოფიციალური წყაროები :საქართველოს კანონი "ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“; სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო: napr.gov.ge