რამაზ საყვარელიძე: პოლიტიკური წონა ექნება ნებისმიერ ჯგუფს, რომელიც საზოგადოებაში სოლიდარობის გრძნობას გააჩენს

ზაფხულის პოლიტიკურ შედეგებსა და ახალი პოლიტიკური სეზონის სავარაუდო პერსპექტივებზე "ინტერპრესნიუსი" პოლიტოლოგ რამაზ საყვარელიძეს ესაუბრა.

- ბატონო რამაზ, ცხელი ზაფხული თითქმის მიილია, ვიდრე ახალი პოლიტიკური სეზონი ძალაში სრულად არ შესულა, როგორ შეაფასებდით ზაფხულის პოლიტიკურ ცხოვრებას?

- პოლიტიკური თვალსაზრისით ზაფხული უცნაური აღმოჩნდა იმ მხრივ, რომ ადგილობრივი არჩევნების შემდგომ ოპოზიციის პოლიტიკური ცხოვრება უცბად პასიური გახდა, ხელისუფლება კი, გააქტიურდა. ხელისუფლებამ საზოგადოებისთვის საკმაოდ არაპოპულარული ნაბიჯები ზედიზედ გადადგა. ვგულისხმობ გარე ვაჭრობის ლიკვიდაციას და თუ შეიძლება ასე ითქვას, ლტოლვითა ხელმეორე გადასახლებას. ამ პროცესში, ოპოზიციის ცალკეულ ლიდერთა გარდა, პოლიტიკური პარტიები მაქსიმალურად პასიურები იყვნენ. "კონსერვატიულმა პარტიამ", "ხალხის პარტიამ" და შემდეგ ბურჯანაძის მოძრაობამ გამოუცხადეს გარემოვაჭრეებსა და დევნილებს სოლიდარობა, დანარჩენი ასპარეზზე არ ჩანდნენ. ხელისუფლების მიერ გადადგმული ამ მტკივნეული ნაბიჯების რეაქციის გარეშე დატოვება ოპოზიციური პარტიებისგან ნამდვილად გასაკვირი იყო.

- ოპოზიციის პასიურობის მიუხედავად, ზაფხული პოლიტიკური თვალსაზრისით მაინც დინამიკური იყო. თბილისში დიპლომატთა დიდი სტუმრიანობაც იყო, ხელისუფლებამ, გარდა იმისა, რომ გარემოვაჭრეებისა და დევნილებისთვის მოიცალა, დაკავებული იყო კონსტიტუციის ახალი პროქტის საჯარო განხილვით. რა მოლოდინები შეიძლება გვქონდეს ახალ პოლიტიკურ სეზონში, რომელიც ალბათ სექტემბრის პირველივე რიცხვებში დაიწყება?

- პოლიტიკური ცხოვრების გააქტიურება გულისხმობს არა მარტო პარტიებისა და ხელისუფლების, არამედ საზოგადოების გააქტიურებას. გააქტიურების მიზეზი სხვადასხვა შეიძლება იყოს, მაგრამ ალბათ მთავარი საკითხი კონსტიტუციის ახალი პროექტი უნდა იყოს. არადა, ამ საკითხზე ჭიდილი არ ჩანს. ხელისუფლება აქტიურობს, საზოგადოებათან კონსტიტუციის ახალი პროექტის განხილვებს აწყობს, მაგრამ ამ საკითხში ოპოზიცია არანაირ კრიტიკულ მოსაზრებას რა გამოხატავს და შეიძლება ითქვას, ახალ პროექტს საერთოდ არ აფასებს.

- ეს იმის ბრალიც ხომ არ შეიძლება იყოს, რომ ხელისუფლებას პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობა ჰყავს და რა მოსაზრებაც არ უნდა დააფიქსიროს ოპოზიციამ, ხელისუფლება კონსტიტუციის ახალ პროექტს მაშინ მიიღებს, როცა მოისურვებს?

- ხელისუფლებას რა მარტო როცა უნდა, არამედ, როგორი ფორმითაც უნდა, ისე მიიღებს კონსტიტუციაში ცვლილებებს. შესაძლოა, ოპოზიციის პასიურობის ბრალი ისიც იყოს, რასაც თქვენ ბრძანებთ, მაგრამ ოპოზიცია მხოლოდ არჩევნებში გამარჯვებისთვის არ არსებობს. დემოკრატიულ ქვეყნებში ოპოზიციური ძალები სწორედ იმისთვის არსებობენ, რომ ხელისუფლებას ღირსეული ოპონირება გაუწიოს, განსაკუთრებით ისეთ საკითხში, რაც კონსტიტუციას ეხება.

საზოგადოებას კონსტიტუციის ახალ პროექტზე მხოლოდ ხელისუფლების შეფასებები ესმის, ოპოზიციის შეფასებები საზოგადოებას, პრაქტიკულად, არ გაუგონია, შესაბამისად, საზოგადოება აჰყვება სახელისუფლო შეფასებებს და იმას, რომ კონსტიტუციის ახალი პროექტი ევროპული დემოკრატიისკენ გადადგმული დიდი ნაბიჯია. სხვა აზრი საზოგადოებას უბრალოდ არ ექნება.

- როცა პოლიტიკურ სცენაზე მხოლოდ ხელისუფლება ჩანს, მართლაც რჩება შთაბეჭდილება, რომ ქვეყანაში ოპოზიცია რეალურად არ არსებობს. ხელისუფლებას ალტერნატივა მართლაც არა ჰყავას, თუ ჩვენ ვერ ვამჩნევთ?

- დევნილებისა და გარემოვაჭრეების საკითხში ოპოზიცია არ ჩანდა და ამაზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ, მაგრამ როცა ხელისუფლება აქტიურობს, ხოლო ოპოზიცია ჩუმად არის, ეს უკვე თავის თავად ნიშნავს, რომ ხელისუფლება პოლიტიკურ ასპარეზზე უალტერნატივოა. საქმე ხელისუფლების სიძლიერეში არ არის, პრობლემა იმაშია, რომ ოპოზიცია ფენომენალურად გათიშული და პასიურია. მე მარტო ერთმანეთისგან გათიშულობას არ ვგულისხმობ. ოპოზიცია ენერგიულად ვერ მოქმედებს და რჩება შთაბეჭდილება, რომ ოპოზიცია "დენის წყაროდან" გათიშულია.

- ოპოზიციის ერთ ნაწილი "სახალხო კრებისთვის" ემზადება. თქვენი აზრით, ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში "სახალხო კრებას" მართლაც შეუძლია სერიოზული როლის შესრულება, რა იმედებსაც მასზე ამყარებენ? რამდენად სერიოზული ძალა შეიძლება აღმოჩნდეს ის ხელისუფლების ალტერნატივის ანაც ხელისუფლებასთან ოპონირების თვალსაზრისით?

- მიმდინარე მოვლენებმა გვიჩვენა, - ხელისუფლება როგორც კი იმარჯვებს, უბრუნდება მმართველობის თავის ძველ სტილს, _ მიზნისკენ სწრაფვისას ყველა ბარიერზე გადაბიჯებას, თუნდაც ეს ბარიერი ცოცხალი ადამიანები იყვნენ. ვგულისხმობ იმას, რომ ხელისუფლების მიერ გადადგმული ნაბიჯები შეიძლება ძალიან მძიმე აღმოჩნდეს საზოგადოებისთვის. პოლიტიკური წონაც და საზოგადოების მხარდაჭერაც ექნება ნებისმიერ პოლიტიკურ, თუნდაც არაპოლიტიკურ ჯგუფს, რომელიც საზოგადოებაში სოლიდარობის გრძნობის გაჩენას, სხვების ქომაგის კულტისა და ტრადიციის დამკვიდრებას მოახერხებს, მოძებნის იმ ფორმებს, რომლითაც მთელი საზოგადოება გამოეხმაურება საზოგადოების ერთი ნაწილის უბედურებას. მე მგონია, რომ ასეთი შეიძლება აღმოჩნდეს "სახალხო კრება", ვინაიდან მასში ცოტაა პოლიტიკური, ანუ ხელისუფლების ინტერესის მქონე ადამიანები. ამიტომ საზოგადოების ჭირ-ვარამისადმი "სახალხო კრება" უფრო მგრძნობიარე იქნება.

- პრესაში გამოქვეყნებული მასალებით თუ ვიმსჯელებთ, შესაძლოა, "სახალხო კრება" ერთიანი ლიდერის პრობლემის წინაშე აღმოჩნდეს. კრების ორგანიზებაზე აქტიურად მუშაობს "ფორუმი", რომელსაც თავისი ლიდერები ჰყავს. იმავე კრებასთან დაკავშირებით თუ ბურჯანაძის განცხადებებს დავაკვირდებით, აშკარაა, რომ მასაც აქვს პრეტენზიები, კრების ლიდერი გახდეს. ლიდერის თემა "საერთო სახალხო კრებას" პრობლემებს ხომ არ შეუქმნის?

- ჩვენ გვინდა, ქვეყანაში კონკურენციის დამკვიდრება, ამიტომ პოლიტიკურ კონკურენციაში ცუდს ვერაფერს ვერ ვხედავ. იკონკურენციონ და საზოგადოება თავად გააკეთებს შემდეგ მათ შორის არჩევანს. რაც მეტი კონკურენტი გაჩნდება "სახალხო კრების" თამამდებობაზე, მით უკეთესია. უბრალოდ, თითოეულმა კონკურენტმა იმით უნდა გაიმარჯვოს, რითაც იმარჯვებს-ხოლმე ლიდერი.

რაც შეეხება იმას, არებობს თუ არა ამის წინაპირობა, მე ნამდვილად არა ვარ კრიტიკულად განწყობილი არც ბურჯანაძის და არც "ფორუმის" მიმართ, თუნდაც იმიტომ, რომ ბოლო პერიოდში სწორედ ისინი იყვნენ აქტიური და არ დაყვნენ არჩევნების შემდეგ ოპოზიციაში დასადგურებულ ძილის გაწყობილებას. ამიტომ ვფიქრობ, რომ შექმნილ ვითარებაში ამ ორივე ძალის აქტიურობა სამომავლოდ პერსპექტიული უნდა იყოს.

კობა ბენდელიანი

"ინტერპრესნიუსი"