წყალდიდობები, გვალვა, ხანძრები და სურსათის დეფიციტი - “სუპერ ელ-ნინიო“ იწყება: მეცნიერები მსოფლიოს აფრთხილებენ

ამერიკელმა მეცნიერებმა ოფიციალურად დაადასტურეს, რომ წყნარ ოკეანეში ბუნებრივი მოვლენა, “ელ-ნინიო“, დაიწყო. ეს პროცესი, რომელიც გლობალური ტემპერატურის მატებას იწვევს, საფრთხეს უქმნის მსოფლიო ეკონომიკას, სურსათის მარაგებსა და მილიონობით ადამიანის სიცოცხლეს.

• გველოდება თუ არა ისტორიაში ყველაზე ძლიერი სიცხე?

აშშ-ის ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული ადმინისტრაციის (NOAA) განცხადებით, ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში ზედაპირული წყლის ტემპერატურამ ბოლო თვეებში მკვეთრად მოიმატა. ბევრი პროგნოზი მიუთითებს, რომ ეს შესაძლოა ე.წ. “სუპერ ელ-ნინიოდ“ იქცეს - ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ მოვლენად 1950 წლიდან დღემდე.

მეცნიერები შიშობენ, რომ კლიმატის ცვლილებასთან კომბინაციაში, “ელ-ნინიო“ უახლოეს პერიოდს რეკორდულად ცხელს გახდის. პროგნოზების თანახმად, 2027 წელი, სავარაუდოდ, ყველაზე ცხელი წელი იქნება კაცობრიობის ისტორიაში. ბრიტანელი პროფესორის, ადამ სკაიფის თქმით, 2027 წელს გლობალური დათბობის მაჩვენებელმა შესაძლოა 1.5-გრადუსიან კრიტიკულ ზღვარს გადააჭარბოს.

• რა საფრთხეს შეიცავს “ელ-ნინიო“?

მოვლენის ინტენსივობა წყნარი ოკეანის წყლის ტემპერატურის მატებით იზომება. NOAA-ს ივნისის პროგნოზით, არსებობს 63%-იანი შანსი, რომ ნოემბრიდან იანვრამდე პერიოდში “ძალიან ძლიერი ელ-ნინიო“ დაფიქსირდეს. ამან შესაძლოა გამოიწვიოს ატმოსფერული ცვლილებები, რასაც უკვე ადასტურებს ოკეანის თავზე ქარების მიმართულების შეცვლა.

• კატასტროფული შედეგები მსოფლიოსთვის

“ელ-ნინიო“ სხვადასხვა რეგიონზე განსხვავებულად, თუმცა დამანგრევლად მოქმედებს:

წყალდიდობები: მოსალოდნელია პერუს ჩრდილოეთში, ეკვადორში, აღმოსავლეთ აფრიკასა და ცენტრალურ აზიაში.

გვალვა და ხანძრები: სერიოზული საფრთხე ემუქრება ავსტრალიას, ინდონეზიასა და სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილს, რაც პირდაპირ დაარტყამს სოფლის მეურნეობასა და მსოფლიო სურსათის მარაგებს.

სურსათის დეფიციტი: აღმოსავლეთ აფრიკაში “ელ-ნინიოს“ გამოცხადება მილიონობით ადამიანისთვის “სიკვდილის სირენასავით“ ჟღერს, რადგან ეს ნიშნავს განადგურებულ მოსავალს და გაძვირებულ საკვებს.

საინტერესოა, რომ მოვლენა გარკვეულწილად თრგუნავს ატლანტიკურ ქარიშხლებს, თუმცა ეს მაინც იწვევს ნალექის ნაკლებობასა და გვალვას ცენტრალურ ამერიკაში.

მიუხედავად იმისა, რომ სხვადასხვა სააგენტო (მაგალითად, ავსტრალიის მეტეოროლოგიის ბიურო) უფრო მკაცრ კრიტერიუმებს იყენებს და საბოლოო დასკვნისთვის ტემპერატურის კიდევ უფრო მატებას ელოდება, NOAA-ს განცხადება უკვე არის სერიოზული გაფრთხილება მსოფლიოსთვის.

“ელ-ნინიო“ 2-დან 7 წლამდე ინტერვალით მეორდება და ჩვეულებრივ ერთი წელი გრძელდება, თუმცა მისი ეფექტი დათბობის პირისპირ მყოფ პლანეტაზე შესაძლოა უპრეცედენტო აღმოჩნდეს.

წყარო

იხილეთ ასევე:

• ატლანტის ოკეანე უკვე 5°C-ით გაცხელდა - მეცნიერები კლიმატური სტიქიის მოახლოებაზე გვაფრთხილებენ