ზელენსკიმ რუსულ ენას დაცვის სტატუსი მოუხსნა - რას ნიშნავს ეს?
უკრაინის პრეზიდენტმა, ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ხელი მოაწერა რეზონანსულ კანონს (№ 4699-IX), რომლის თანახმადაც რუსული ენა იმ ენების სიიდან ამოიღეს, რომლებიც უკრაინაში “ევროპული ქარტიის“ შესაბამისად დაცვას ექვემდებარება.
უკრაინის პარლამენტის თავმჯდომარის, რუსლან სტეფანჩუკის განცხადებით, ეს გადაწყვეტილება “სამართლიანი და კანონზომიერია“. მისი თქმით, სახელმწიფო-აგრესორის ენა ვერ ისარგებლებს იმ ინსტრუმენტებით, რომლებიც შექმნილია ძირძველი ხალხებისა და ეროვნული თემების ენების მხარდასაჭერად.
აღსანიშნავია, რომ უმაღლესმა რადამ აღნიშნულ კანონპროექტს ხმა ჯერ კიდევ 2025 წლის დეკემბერში მისცა, თუმცა პრეზიდენტმა დოკუმენტს ხელი მხოლოდ შვიდი თვის შემდეგ მოაწერა და ის ახლა შევიდა ძალაში.
-
რომელი ენები რჩება დაცვის ქვეშ?
მას შემდეგ, რაც რუსული ენა სიიდან ამოიღეს, “რეგიონული ან უმცირესობების ენების შესახებ ევროპული ქარტია“ უკრაინაში კვლავ დაიცავს 18 ენას: ბელარუსულს, ბულგარულს, გაგაუზურს, იურითს, იდიშს, გერმანულს, პოლონურს, რუმინულს, სლოვაკურს, უნგრულს, ჩეხურს, ბერძნულს და სხვა.
სიას ასევე დაემატა უკრაინის ძირძველი ხალხების - ყირიმელი თათრების, ყარაიმებისა და ყირიმჩაკების ენები, ასევე ბოშური ენა.
დეპუტატ ევგენია კრავჩუკის განცხადებით, ყოველდღიურ ცხოვრებაში ადამიანებს რუსულად საუბარს არავინ უკრძალავს, თუმცა სახელმწიფო აღარ იღებს ვალდებულებას, დააფინანსოს:
- რუსული კულტურული ცენტრები;
- რუსული ენის შესწავლა;
- რუსულენოვანი წიგნების გამოცემა.
კვლევები აჩვენებს, რომ უკრაინის მოსახლეობის დამოკიდებულება რუსული ენის მიმართ მკვეთრად შეიცვალა. 2025 წლის დასაწყისში ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად: სახლში უკრაინულად 63% საუბრობს (2020 წელს ეს მაჩვენებელი 52% იყო). მხოლოდ რუსულად მოლაპარაკეთა წილი 25%-დან 13%-მდე შემცირდა.
კიდევ უფრო შთამბეჭდავია მონაცემები სკოლებთან დაკავშირებით: გამოკითხულთა 58% მიიჩნევს, რომ რუსული ენა სკოლებში საერთოდ არ უნდა ისწავლებოდეს. შედარებისთვის, 2019 წელს ამ აზრზე მხოლოდ მოსახლეობის 8% იყო. წყარო
იხილეთ ასევე: