“დადის, თუმცა გაბრუებულია“ - ელექტრო სკამი თუ ჩამოხრჩობა?: რა ელის კრისტა პაიკს, რომელიც ორი სასიკვდილო ინიექციის შემდეგ გამოჯანმრთელდა
აშშ-ში, ტენესის შტატში, სასიკვდილო ინიექციის ორჯერადი შეყვანის შემდეგ გადარჩენილი 50 წლის სიკვდილმისჯილი პატიმარი, კრისტა პაიკი საავადმყოფოში უკვე ფეხზე დადგა და გადაადგილდება. პატიმრის ადვოკატთა გუნდი აცხადებს, რომ იგი ფიზიკურ რეაბილიტაციას გადის, თუმცა პენტობარბიტალის ორმაგი დოზის გამო გონება კვლავ გაბრუებული აქვს.
-
რა მდგომარეობაშია სიკვდილმისჯილი პატიმარი?
BBC Radio 4-ის გადაცემა “Today“-ში საუბრისას, პაიკის ადვოკატმა სტეფან ფერელმა განაცხადა, რომ თუმცა პატიმარს პირადად არ ესაუბრა, შეიტყო, რომ მან პალატაში გაიარა, თუმცა ჯერ კიდევ “გაბრუებულია“.
50 წლის კრისტა პაიკი, რომელსაც 1995 წელს კოლინ სლემერის სასტიკი მკვლელობისთვის სიკვდილით დასჯა ჰქონდა მიჯილი, 30 სექტემბერს სასიკვდილო ინიექციის ორჯერადი შეყვანის შემდეგ გადარჩა, რაც ექსპერტებმა უპრეცედენტო შემთხვევად შეაფასეს. იგი ითვლება ერთადერთ ადამიანად, რომელმაც სასიკვდილო ინიექციით სიკვდილით დასჯის მცდელობას გაუძლო.
ფერელის თქმით, პაიკის მკლავები მძიმედ არის დაზიანებული და მათი გამოყენება თითქმის არ შეუძლია. მას მეხსიერების პრობლემები აქვს, ადვილად კარგავს აზროვნებას და ავიწყდება, საით მიდიოდა.
ტენესის სასჯელაღსრულების დეპარტამენტმა შესაძლოა სცადოს პაიკის ხელახლა სიკვდილით დასჯა სასიკვდილო ინიექციით, თუმცა უწყება სერიოზულ კონსტიტუციურ წინააღმდეგობებს წააწყდება. უფლებადამცველ სტეფან როს ჯონსონის თქმით, იმავე მეთოდის ხელახლა გამოყენება სასამართლოში უდიდეს სამართლებრივ ბარიერებს შექმნის.
მისივე თქმით, ტენესის შტატში ერთ წელიწადში სიკვდილით დასჯის ორი მცდელობა ჩაიშალა (მაისში ტონი კარუთერსის სიკვდილით დასჯაც შეჩერდა), რაც ადვოკატებს აძლევს საფუძველს, ეჭვქვეშ დააყენონ შტატის სასიკვდილო ინიექციის პროტოკოლის კონსტიტუციურობა. გარდა ამისა, პაიკის ადვოკატებს შეუძლიათ ამტკიცონ, რომ სასიკვდილო ინიექცია პატიმრისთვის ინდივიდუალურად არის “არაკონსტიტუციური“ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო. პაიკს აქვს წვრილი ვენები და თრომბოციტოზი (სისხლის დედოფლების დარღვევა), რაზეც ადვოკატები ჯერ კიდევ პროცედურამდე აფრთხილებდნენ შტატს.
-
სხვა მეთოდით სიკვდილით დასჯა - ელექტრო სკამი თუ ჩამოხრჩობა?
თუ შტატი გადაწყვეტს სიკვდილით დასჯის მეთოდის შეცვლას, ამას დამატებითი იურიდიული პროცედურები, გუბერნატორისა და შესაძლოა საკანონმდებლო ორგანოს თანხმობა დასჭირდება.
ტენესიში პოლიტიკური ლიდერების ნაწილი უკვე ითხოვს ალტერნატიული მეთოდების გამოყენებას. გუბერნატორობის კანდიდატმა, სენატორმა მარშა ბლექბერნმა ელექტრო სკამის დაბრუნება მოითხოვა, ხოლო კონგრესმენმა ტიმ ბერჩეტმა განაცხადა, რომ უკვე წარადგინა კანონპროექტი ჩამოხრჩობის აღდგენის შესახებ.
ვანდერბილტის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორ კრის სლობოგინის განმარტებით, ტენესის შტატს უფლება აქვს გამოიყენოს ელექტრო სკამი, რადგან პაიკმა დანაშაული 1995 წელს, კანონის შეცვლამდე ჩაიდინა.
ამასთანავე კანონი კრძალავს იმ პირის სიკვდილით დასჯას, რომელსაც არ შეუძლია გააცნობიეროს, თუ რა მიზეზით ისჯება. ვინაიდან არსებობს ეჭვი, რომ სასიკვდილო ინიექციის შედეგად პაიკმა ტვინის დაზიანება მიიღო, სასამართლომ შესაძლოა საერთოდ აკრძალოს მისი სიკვდილით დასჯა ნებისმიერი მეთოდით.
იხილეთ ასევე: