ავტორი:

საიდან გაჩნდა დედამიწაზე წყალი? - ვარაუდები, რომლებიც გონებას “აგიფეთქებთ“

საიდან გაჩნდა დედამიწაზე წყალი? - ვარაუდები, რომლებიც გონებას “აგიფეთქებთ“

როდესაც ყოველდღიურობაში ჭიქა წყალს ვსვამთ, იშვიათად თუ ვფიქრობთ იმ ფანტასტიკურ და დიდებულ ისტორიაზე, რაც ამ სითხის უკან დგას. დედამიწა ხომ “ლურჯი პლანეტაა“ - ჩვენი ზედაპირის დაახლოებით 71% წყლით არის დაფარული.

თუმცა, მეცნიერებისთვის წლების განმავლობაში არსებობს კითხვა: საიდან გაჩნდა იმდენი წყალი ჩვენს პლანეტაზე, რომ ოკეანეები აავსო, მაშინ როდესაც ახალგაზრდა დედამიწა უკიდურესად ცხელი, მშრალი და გამდნარი კლდეების გლობუსი იყო?

პასუხი შოკისმომგვრელია: წყლის უდიდესი ნაწილი დედამიწაზე კოსმოსიდან, მილიონობით მილიონი მილის იქიდან შემოსულმა “სტუმრებმა“ შემოიტანეს.

წარმოგიდგენთ მეცნიერების ყველაზე რევოლუციურ და გონების ამფეთქებელ ვარაუდებს.

  • 1. მთავარი დამნაშავე: ასტეროიდები და კომეტები

მეცნიერთა შორის ყველაზე გავრცელებული და პოპულარული თეორია ამბობს, რომ ადრეულ დედამიწას (დაახლოებით 4-4.5 მილიარდი წლის წინ) რეგულარულად ბომბავდნენ უზარმაზარი ასტეროიდები და კომეტები.

კომეტები და ნახშირბადოვანი ქონდრიტების ტიპის ასტეროიდები სავსეა ყინულით. როდესაც ისინი დედამიწას ეჯახებოდნენ, უზარმაზარი აფეთქების შედეგად ყინული აირის სახით ატმოსფეროში იყრებოდა. მილიონობით წლის განმავლობაში ამ ციურმა სხეულებმა პლანეტის გარშემო უზარმაზარი ორთქლის ღრუბლები შექმნეს. როდესაც დედამიწა ოდნავ გაცივდა, საუკუნეების განმავლობაში გადაუღებლად წვიმდა - სწორედ ასე შეივსო პლანეტის პირველი ოკეანეები.

  • 2. უფრო გიჟური იდეა: დედამიწას წყალი “დაბადებისთანავე“ ჰქონდა

არსებობს კიდევ ერთი, არანაკლებ დამაჯერებელი ჰიპოთეზა, რომელიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს იმას, რომ მთელი წყალი კოსმოსიდან შემოვიდა.

მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ პლანეტების წარმოქმნის პერიოდში, მზის გარშემო მბრუნავი მტვერი და აირები უკვე შეიცავდნენ წყლის მოლეკულებს (მცირე რაოდენობით ჰიდრატაციის სახით მინერალებში). როდესაც დედამიწა პატარა ნაწილაკებისგან “აიწყო“, ეს წყლიანი მინერალები პლანეტის შიგნით, მანტიაში მოჰყვა. მილიონობით წლის განმავლობაში ვულკანური ამოფრქვევების შედეგად, დედამიწის წიაღში არსებული წყალი ორთქლის სახით ზედაპირზე ამოიფრქვა და საბოლოოდ წყლის უზარმაზარი მარაგები შექმნა.

გამოდის, რომ წყლის ნაწილი თავად დედამიწის “გენეტიკურ კოდში“ იდო დაბადებიდანვე!

  • 3. მზის ქარის მაგია

ეს თეორია ჟღერს როგორც ფანტასტიკური ფილმის სცენარი, მაგრამ ის მკაცრი ფიზიკური რეალობაა.

მზე მუდმივად ასხივებს დამუხტული ნაწილაკების ნაკადს, რომელსაც მზის ქარს უწოდებენ (ძირითადად წყალბადის იონებს — პროტონებს). ადრეულ პერიოდში, სანამ დედამიწას ძლიერი მაგნიტური ველი ექნებოდა, მზის ქარის პროტონები პირდაპირ ეჯახებოდნენ პლანეტის ზედაპირზე არსებულ მტვერსა და მინერალებს, რომლებიც მდიდარი იყო ჟანგბადით. ამ ორი ელემენტის შეჯახებამ (წყალბადი + ჟანგბადი) ქიმიური რეაქცია გამოიწვია და... პირდაპირ კოსმოსური სივრცის მტვერში წყლის მოლეკულები გაჩნდა!

იხილეთ ასევე: