არასოდეს გიცდიათ თქვენი ბინის, სამსახურის ან თუნდაც მიკროავტობუსის ფანჯრიდან "ბიბილოიანი" ავტომობილები დაგეთვალათ? დღის საათებში ქალაქში მოძრავი ტრანსპორტის დაახლოებით ნახევარი - ტაქსია. ღამის საათებში კი მათი წილი ალბათ 80 პროცენტსაც აჭარბებს.
ოფიციალურად თბილისში 800 ათასზე მეტი ავტოსატრანსპორტო საშუალება მოძრაობს. ყველაზე მოკრძალებული გამოთვლითაც კი, მათი მეოთხედი ტაქსია. ნუთუ მართლა ასე კატასტროფულადაა საქმე, რომ არცთუ დიდ ქალაქში 200 000-ზე მეტი შრომისუნარიანი მამაკაცი თვითდასაქმების ამ გზის გარდა ოჯახის რჩენას ვერაფრით ახერხებს? სიმართლე გითხრათ, ამ თემაზე აქამდე სერიოზულად არასოდეს მიფიქრია.
რამდენიმე დღის წინ დიდუბიდან ნავთლუღამდე ტაქსით მგზავრობამ მომიწია. მძღოლი ახალგაზრდა კაცი იყო, რომლის ვინაობასაც გარკვეული მიზეზების გამო არ გავამჟღავნებ. საუბარი ქალაქში ტაქსების სიმრავლეზე ჩამოვარდა:
- კარგი ცხოვრების გამო სატაქსაოდ არავინ გამოდის. მართალია, დაყაჩაღებები აღარ ხდება, მაგრამ "გადაგდებები" და სადარბაზოებში "სკვაზნოის გაკეთება" ისევ მოსულა. მაგარი ნერვები უნდა გქონდეს, რომ წლები კი არა, თუნდაც თვე გაუძლო ასეთ სამუშაოს.
- სხვა სამუშაოს პოვნა არ გიცდია?
- ვმუშაობ - მეხანძრე ვარ, მაგრამ ოჯახს იმდენი სჭირდება, ხელფასით ვერ გასწვდები. უმუშევარ კაცს რომ ვეუბნები, - 700 ლარამდე ხელფასი მაქვს-მეთქი, უკვირს - რაღა გეტაქსავებაო? სამი შვილი, დიასახლისი მეუღლე და პენსიონერი დედა მყავს. არ მინდა, ჩემმა შვილებმა თანატოლებს ელემენტარულის გამო შენატრონ. ჰოდა, ეს გამოსავალი ვნახე.
- როგორ ათავსებ მეხანძრეობასა და ტაქსაობას?
- სახანძროში სამ დღეში ერთხელ ვმორიგეობ, დანარჩენ დროს კი ვტაქსაობ. არც თავს ვიკლავ, მაგრამ დღეში სადღაც 30-40 ლარამდე გამომდის. ძირითადად დღე ვმუშაობ; თუმცა, ღამით მუშაობა სჯობს, ორი ამდენსაც აკეთებენ ბიჭები.
- მერე, ძილი ან დასვენება არ გინდა?
- თუ თავს შევატყვე, რომ ძილი მჯობნის, მანქანას ვაჩერებ და ერთი საათით წავუძინებ. სახლთან ახლოს თუ ვარ, სახლშიც შევირბენ ხოლმე. როცა ამხელა ოჯახი და ორი კრედიტი გაწევს, რა დაგაძინებს?!
- თქვენი ბიჭებიდან ბევრი ტაქსაობს?
- თითქმის ყველა. მარტო ჩვენები კი არა, ყველა ტაქსაობს, ვისაც ცვლებში უწევს მუშაობა, - დაცვის პოლიციის თანამშრომლები, რკინიგზელები, ყვითელი ავტობუსის მძღოლებიც კი ტაქსაობენ თავისუფალ დღეებში. ცვლას რომ გადავაბარებთ, პირდაპირ სამსახურის გამოსასვლელში ვამაგრებთ "ბიბილოს", - იქნებ სახლში მისვლამდე ორი კაპიკი გავაკეთოთ.
- ხელმძღვანელობა რას გეუბნებათ?
- რა უნდა გვითხრან? ვცდილობთ, მაგათ ყურამდე არ მივიდეს. რომც გაიგონ, როგორ უნდა ამიკრძალონ თავისუფალ დროს ტაქსაობა?
ამასობაში ნავთლუღშიც მივედით. ჩემს "რესპონდენტს" დავემშვიდობე, მაგრამ უსიამოვნო ფიქრი კი ამეკვიატა: ტაქსიში იმისთვის ჯდები, რომ ადგილამდე სწრაფად და უსაფრთხოდ მიხვიდე. არადა, მძღოლს შუბლზე ხომ არ აწერია, რომ წუხელ მორიგე იყო და თვალი არ მოუხუჭავს? ერთი მხრივ, როგორც ტაქსის მძღოლი, რისკავს საკუთარ და სხვის სიცოცხლესაც. მეორე მხრივ, სამსახურში სამორიგეოდ ორი დღე-ღამის ნატაქსავები რომ მიდის, შეძლებს ხანძარზე სათანადოდ მუშაობას, დაცვის პოლიციაში დასაცავის დაცვას ან რკინიგზაში უსაფრთხოებაზე ფიქრს? ამ ხალხს ცხოვრებამ ბეწვის ხიდისკენ უბიძგა და ისინიც დადიან, რომ მათ შვილებს ბავშვობა არ მოაკლდეთ, მათ მეუღლეებს სტუმრის მიღების არ შეეშინდეთ, მათ მშობლებს არ შესცივდეთ. და ეს ყველაფერი რისკის ფასად: მათი, ჩემი, თქვენი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის რისკის ფასად. აქ "საქსტატის" მონაცემებიც უძლურია. ეს რეალური ცხოვრებაა, რომელიც ნებისმიერ სტატისტიკას არაფრისმთქმელ ციფრებად აქცევს.
გიორგი ნოზაძე
ჟურნალი ”გზა”(გამოდის ხუთშაბათობით)