"პონტოს ევქსინოს" ანუ სტუმართმოყვარე ზღვა - ასე უწოდებდნენ შავ ზღვას ბერძენი მოგზაურები.
"დღეს შავი ზღვა მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე დაბინძურებულ ზღვად მიიჩნევა, მისი მდგომარეობა ბოლო ათწლეულებში მკვეთრად გაუარესდა", - ამბობს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკოლოგიის ინსტიტუტის პროფესორი ნათია კოპალიანი, რომელსაც ამ მტკივნეულ საკითხზე ვესაუბრეთ.
- შავი ზღვა ბევრი რამით არის გამორჩეული. ჯერ ერთი, ეს მსოფლიო ოკეანისგან ყველაზე იზოლირებული ზღვაა, თანაც ახალი ეკოსისტემაა. ბოლო ათასწლეულების განმავლობაში 12-ჯერ შეუერთდა და დაშორდა ხმელთაშუა ზღვას, ბოლო შეერთება 7-9 ათასი წლის წინ მოხდა.
შავი ზღვის ეკოსისტემა განსაკუთრებით მოწყვლადია, აქ როგორც ბუნებრივად არსებული, ისე ხელოვნურად შექმნილი ბევრი პრობლემაა.
შავ ზღვაში მცხოვრებ სახეობებს რთულ ბუნებრივ პირობებში უწევთ არსებობა, რადგან ჟანგბადით მდიდარი ზღვის მხოლოდ 10-13%-ია: წყლის ზედა ნაწილი ჟანგბადით ჰაერიდან მარაგდება, 150-180 მეტრის ქვემოთ წყალი გოგირდწყალბადით არის გაჯერებული. გამოდის, შავი ზღვის 87-90% ჟანგბადს მოკლებული სივრცეა. ბოლო კვლევებით, გოგირდწყალბადმა ზემოთ ამოიწია და სასიცოცხლო არე კიდევ უფრო შემცირდა.
- თუ არის საშიშროება, რომ გოგირდწყალბადის დონემ კიდევ მოიმატოს?
- ეს დამოკიდებულია სეზონზე, დაბინძურებასა და სხვა მრავალ ფაქტორზე. გოგირდწყალბადის წარმომქმნელი ბაქტერიების გარდა, შავ ზღვაში ანაერობული ბაქტერიებიც გვხვდება, რომლებიც მეთანს წარმოშობენ. რა თქმა უნდა, არის საშიშროება, რომ ზღვაში სასიცოცხლო სივრცე კიდევ შემცირდეს, ამიტომ დიდი მოფრთხილება სჭირდება.
- რამდენად დაბინძურებულია წყალი შავ ზღვაში?
- ყველაზე დამაიმედებელი ის არის, რომ სანაპირო ზოლთან არ გვაქვს დიდი ქარხნები, რომელთა ნარჩენების ჩადინება განსაკუთრებით აზიანებს წყლის ხარისხს. იხილეთ გაგრძელება